Վարազդատ Մահամ

Աշխարհագրական մեծ հայնագործություններ

Առաջադրանք  «Հայտնի ծովագնացը և նրա դերը պատմության մեջ»

Սիրելի սովորողներ՝

Այս շաբաթ կատարելու եք՝ մեկ շաբաթյա հետազոտական աշխատանք։ Ի՞նչ երկրներ ու աշխարհամասեր հայտնաբերվեցին և ո՞ւմ կողմից։ Համացանցից կամ այլ աղբյուրներից գրի՛ր «Հայտնի ծովագնացը և նրա դերը պատմության մեջ»  թեմայի շուրջ հետազոտական աշխատանք։ Ընտրի՛ր մեկ հայտնի ծովագնաց և գրի՛ր նրա դերը պատմության մեջ, համացանցի օգնությամբ գտի՛ր հետաքրքիր փաստեր նրա և նրա ծովագնացության մասին։ Կարող եք քարտեզագրել և ցու՛յց տալ հայտնի ծովագնացի անցած ծովայն ուղիները։ Նյութը կարող եք ամփոփել տեսաֆիլմով կամ տեսասահիկով։

Օգնող նյութեր՝ 

ԲԱՌԱՊԱՇԱՐ
Քրիստափոր Կոլումբոս — Ծնունդով իտալացի, սակայն հայտնի է որպես իսպանացի ծովագնաց (1451-1506 թթ.)։ 1492 թ. հոկտեմբերի 12-ին հայտնագործել է Ամերիկան՝ կարծելով, թե դա Հնդկաստանն է։
Ամերիգո Վեսպուչի — Իտալացի ծովագնաց, քարտեզագիր (1454-1512 թթ.)։
Հիմնավորել է, որ Կոլումբոսի հայտնաբերածը նոր աշխարհ է, որն էլ նրա
պատվին անվանակոչվել է Ամերիկա։
Վասկո դա Գամա — Պորտուգալացի ծովագնաց (1469-1524 թթ.)։
Ֆեռնան Մագելան — Պորտուգալական ծագումով իսպանացի ծովագնաց
(1480-1521 թթ.)։ Կատարել է շուրջերկրյա ճանապարհորդություն։ 

Կարող ես օգտվել նաև՝ «Համաշխարհային պատմության »գրքից։

Մագելանի շուրջերկրյա ճանապարհորդությունը քարտեզից։

Նախագծի վերնագիր

«Քրիստոֆեր Կոլումբոսը և նրա դերը պատմության մեջ»

Նպատակը

Ուսումնասիրել և ներկայացնել Քրիստոֆեր Կոլումբոսի կյանքի և արշավների դերը համաշխարհային պատմության մեջ՝ անդրադառնալով նրա ազդեցությանը աշխարհագրական հայտնագործությունների դարաշրջանում:

Ներածություն

Քրիստոֆեր Կոլումբոսը (1451-1506) իտալական ծագումով հայտնի ծովագնաց է, ով ծնվել է Գենուայում և դարձել է իր ժամանակի ամենանշանավոր հետազոտողներից մեկը: Նրա ճանապարհորդությունները դեպի Նոր Աշխարհ սկիզբ դրեցին եվրոպական գաղութացմանն ու կարևորեցրին աշխարհագրական գիտելիքները նոր տարածքների մասին:

Հիմնական բաժիններ

1. Կենսագրություն և նախապատրաստական փուլ

• Կոլումբոսի ընտանիքը և երիտասարդ տարիները Գենուայում: Քրիստոֆեր Կոլումբոսը ծնվել է մոտավորապես 1451 թվականին Գենուայում՝ իտալական առևտրական քաղաքում: Նրա ընտանիքը համեստ միջոցներ ուներ, և նա երիտասարդ տարիքից հետաքրքրված էր ծովագնացությամբ ու ծովային առևտրով:

• Նրա առաջին ծովային փորձառությունները: Կոլումբոսը դեռ պատանեկության տարիներից զբաղվել է ծովագնացությամբ: Նա ճանապարհորդել է Միջերկրական ծովում և նույնիսկ հասել է հյուսիսային Եվրոպա: Այս փորձառությունները ձևավորեցին նրա աշխարհագրական գիտելիքներն ու հետազոտելու ձգտումը:

• Պորտուգալիայի և Իսպանիայի հետ համագործակցության փորձերը: Կոլումբոսը սկզբում փորձեց Պորտուգալիայի արքայից ստանալ աջակցություն՝ դեպի Արևմուտք գնալու համար: Սակայն, երբ պորտուգալացիները մերժեցին, նա դիմեց Իսպանիայի Իսաբելլա թագուհուն, ով համաձայնվեց հովանավորել նրա առաջին արշավանքը:

2. Առաջին ճանապարհորդությունը դեպի Նոր Աշխարհ

• 1492 թվականի արշավանքը՝ Իսաբելլա թագուհու հովանավորությամբ: Իսաբելլա թագուհու և Ֆերդինանդ թագավորի աջակցությամբ Կոլումբոսը 1492 թվականին սկսեց իր առաջին արշավանքը դեպի Արևմուտք: Նավերի նավատորմի կազմում էին “Սանտա Մարիա”, “Պինտա” և “Նինյա” նավերը:

• Արտասովոր ուղիներ ընտրելու և Նոր Աշխարհին հասնելու որոշումը: Կոլումբոսը հավատում էր, որ կարելի է հասնել Ասիայի արևմտյան ափերին՝ Ատլանտյան օվկիանոսն անցնելով: Նրա հաշվարկները սխալ էին, և նա հայտնաբերեց Ամերիկա՝ կարծելով, թե դա Ասիա է:

• Ամերիկայի հայտնագործությունը և առաջին շփումները բնիկների հետ: Հոկտեմբերի 12-ին Կոլումբոսը հասավ Բահամյան կղզիների Սան Սալվադոր կղզին: Նրա առաջին շփումները բնիկների հետ խաղաղ բնույթ էին կրում, սակայն հետագա տարիներին այս հարաբերությունները հաճախ լարված դարձան:

3. Հետագա արշավանքները և Կոլումբոսի ազդեցությունը պատմության վրա

• Կոլումբոսի երեք հաջորդ արշավանքները: Առաջին ճանապարհորդությունից հետո Կոլումբոսը ևս երեք անգամ արշավեց դեպի Նոր Աշխարհ: Այս ընթացքում նա հայտնաբերեց Կարիբյան ծովի տարբեր կղզիներ, ներառյալ Կուբան և Հիսպանոլան:

• Նոր տարածքների գաղութացումը և տնտեսական շահը Եվրոպայի համար: Կոլումբոսի արշավանքները խթանեցին եվրոպական տերությունների կողմից նոր հողերի գաղութացման գործընթացը, ինչը բերեց հսկայական տնտեսական շահերի՝ կապված մետաղների, նոր բերքատեսակների և առևտրային հնարավորությունների հետ:

• Բնիկ ժողովուրդների վրա Կոլումբոսի ճանապարհորդությունների ազդեցությունը: Կոլումբոսի հայտնագործություններից հետո սկսվեցին բնիկ ժողովուրդների գաղութացումը և եվրոպական մշակույթի ազդեցությունը նրանց վրա, ինչն ուղեկցվեց բռնությամբ, հիվանդությունների տարածմամբ ու տնտեսական շահագործմամբ:

4. Արժեքավորումը և քննադատությունը

• Կոլումբոսի բացահայտումների և տարածքների քարտեզագրման դերը: Կոլումբոսի ճանապարհորդությունները նպաստեցին նոր քարտեզների կազմմանը և աշխարհագրական գիտելիքների ընդլայնմանը: Նրա արշավանքները հիմնեցին նոր աշխարհաքաղաքական քարտեզներ և փոխեցին մարդկության աշխարհայացքը:

• Կրոնական, տնտեսական ու մշակութային ազդեցությունները, ինչպես նաև բնիկների իրավունքների խախտման հարցերը: Կոլումբոսի հետևանքով տարածքները գաղութացվեցին, և սկսվեցին բնիկ ժողովուրդների կրոնական ու մշակութային յուրացում և իրավազրկում: Նրան հաճախ քննադատում են իրենց իրավունքներից զրկված բնիկ ժողովուրդների ճակատագիրը սրելու համար:

• Պատմական գնահատականը՝ Կոլումբոսի կերպարի շուրջ տարբեր տեսակետներով: Պատմաբաններն ունեն տարբեր տեսակետներ Կոլումբոսի դերի վերաբերյալ. մի մասը գնահատում է նրա հայտնագործությունները, իսկ մյուսները նշում են նրա գործողությունների բացասական ազդեցությունը բնիկ ազգաբնակչության վրա:

Եզրակացություն

Քրիստոֆեր Կոլումբոսի կատարած հայտնագործությունները ոչ միայն նոր տարածքներ բացահայտեցին, այլև խթանեցին աշխարհագրական հետազոտությունների դարաշրջանը: Չնայած նրա ճանապարհորդությունների հետ կապված հակասություններին, Կոլումբոսը միավորել է Հին և Նոր Աշխարհները՝ ձևավորելով նոր գլոբալ հասարակական և տնտեսական հարաբերություններ:

Օգտագործված աղբյուրներ

• Պատմության հանրագիտարաններ, համացանցային աղբյուրներ:

• Պատմաբանների վերլուծություններ և գիտական հոդվածներ Կոլումբոսի արշավանքների մասին: