Ինչո՞ւ էր կարևորվում կրթությունը
Տարբեր ժամանակներում կրթությունը կարևոր է համարվել մի քանի հիմնական պատճառով․ այն օգնում էր փոխանցել գիտելիքն ու փորձը սերունդների միջև, ապահովում էր հասարակության կայունությունը և նպաստում էր նոր գաղափարների առաջացմանը։ Առանց կրթության անհնար կլիներ զարգացնել գիտությունը, տնտեսությունը և մշակույթը։

Հարցեր և առաջադրանքներ

Ինչո՞ւ էին խորհրդային իշխանությունները կարևորում կրթության և մշակույթի զարգացումը: Ե՞րբ սկսվեց անգրագիտության վերացման քաղաքականությունը ՀԽՍՀ-ում :

Քանի որ երկրի ճնշող մեծամասնությունը անգրագետ էր և անգամ չուներ գիր: Հիմնականում 1940թ. վերացվեց տգիտությունը:

Ներկայացրեք խորհրդային դպրոցի ձևավորման ընթացքը և կարևոր միջոցառումները:Ներկայացրեք ազգային փոքրամասնությունների կրթական գործի կազմակերպման ուղղությամբ Խորհրդային Հայստանի իշխանությունների վարած քաղաքականությունը:

Սկզբից կրթական գործի կազմակերպումը շատ դժվար էր, չկային շենքեր, դասագրքեր: Հատուկ դեկրետներով դպրոցը անջատվեց եկեղեցուց, փակվեցին մասնավոր դպրոցները և կրթությունը դարձավ անվճար՝ ինչը ևս նպաստեց անգրագիտության նվազեցմանը

Նշանավոր ի՞նչ ԲՈւՀեր էին գործում Խորհրդային Հայաստանում:

Երևանի պետական համալսարանը

Գիտության զարգացման ի՞նչ նշանավոր կենտրոններ էին ստեղծվել Խորհրդային Հայաստանում. ե՞րբ են դրանք հիմնվել: Թվարկե՛ք ՀԽՍՀ ԳԱ հիմնադիր֊ ակադեմիկոսների . ի՞նչ գիտեք նրանց մասին:

Հովսեփ Օրբելի, Լևոն Օրբելի և այլոք:

Կիրառական և բնական գիտությունների զարգացման գործում ովքե՞ր աչքի ընկան:

Լևոն Օրբելին, Հովհաննես Կարապետյան, Լևոն Ջրբաշյան:

Թվարկե՛ք հայ գիտնականների նվաճումները և արժեքավոր աշխատանքները հայագիտության բնագավառում:

Եռագույն հեռուստատեսությունը, սինթետիկ կաուչուկի արտադրությունը, հէկները և այլն:Հայագիտության մեջ բացառիկ արժեք ունեն Հրաչյա Աճառյանի «Հայերեն արմատական բառարանը» և Մանուկ Աբեղյանի հայ հին գրականության պատմությանը նվիրված կոթողային աշխատությունները:

Թվարկե՛ք հայ բանասերների և լեզվաբանների անուններ: 1920–1930-ական թթ. ինչ խնդիրներ են ուսումնասիրել խորհրդային հայ բանասերները:

Հին սերնդից էին Ալեքսանդր Շիրվանզադեն, Հովհաննես Թումանյաննը, Ավետիք Իսահակյանը և այլոք, իսկ նորից՝ Եղիշե Չարենցը, Ակսել Բակունցը Գուրգեն Մահարին և այլոք, իսկ Գրողների միությունը հիմնադրվեց 1934 թվականին:

Ովքե՞ր էին գրական հին ու նոր սերնդի ներկայացուցիչները. թվարկեք նրանց ստեղծագործություններից : Ե՞րբ է ստեղծվել Հայաստանի գրողների միությունը:

Հին սերնդից էին Ալեքսանդր Շիրվանզադեն, Հովհաննես Թումանյաննը, Ավետիք Իսահակյանը և այլոք, իսկ նորից՝ Եղիշե Չարենցը, Ակսել Բակունցը Գուրգեն Մահարին և այլոք, իսկ Գրողների միությունը հիմնադրվեց 1934 թվականին:

Թվարկե՛ք հայ թատրոնի և կինոյի նշանավոր գործիչների. ի՞նչ գիտեք նրանց մասին: 1920-1930-ական թ.թ. ի՞նչ թատրոններեն հիմնվել Խորհրդային Հայաստանում:

Թատրոնի և կինոյի գործիչներիցէին Վահրամ Փափազյանը, Հրաչյա Ներսիսյանըև այլոք: Այդ տարիներին հիմնվեցին Առաջին պետական թատրոնը և Օպերայի ու բալետի թատրոնը:

Ովքե՞ր են խորհրդահայ կերպարվեստի և երաժշտության ականավոր ներկայացուցիչները :Ե՞րբ է ստեղծվել Հայաստանի խորհրդային կերպարվեստագետների միությունը : Ե՞րբ է կազմակերպվել Հայաստանի կերպարվեստի թանգարանը: Ի՞նչ կարևոր իրադարձություններով է նշանավորվել խորհրդահայ երաժշտական կյանքը : Ո՞վ էր ՀԽՍՀ պետական օրհներգի հեղինակը :

Կերպարվեստի և երաժշտության նշանավոր դեմքերն էին նկարիչներ Մարտիրոս Սարյանն ու Հակոբ Կոջոյանը և կոմպոզիտորներ Ալեքսանդր Սպենդիարյանն ու Արամ Խաչատրյանը:

Ո՞վ էր Երևանի գլխավոր հատակագծի հեղինակը ,ի՞նչ շինություններ են կառուցվել նրա նախագծով:Ե՞րբ է ստեղծվել ճարտարապետների միությունը: Ժամանկաշրջանի ի՞նչ նշանավոր հայ ճարտարապետներ գիտեք:

Երևանի հատակագծի հեղինակն Ալեքսանդր Թամանյանն էր, ում նախագծով կառուցվեցին նաև Կառավարության տունն ու Օպերայի թատրոնը, իսկ ճարտարապետների միությունը ստեղծվեց 1932 թվականին:

1.Գնահատե’լ Արագածոտնի մարզի զարգացման բնական նախադրյալները:

Արագածոտնի մարզն ունի լավ բնական նախադրյալներ տնտեսության զարգացման համար՝ հարուստ բնական ռեսուրսներ, գյուղատնտեսության համար բարենպաստ կլիմա, ջրային պաշարներ բերքալի հովիտներ ու հարթավայրեր, ինչը հնարավորություն է ստեղծում գյուղատնտեսության, զբոսաշրջության և այլ ճյուղերի զարգացման համար։

2.Ինչպիսի՞ն է Արագածոտնի մարզի տարաբնակեցման արդի պատերը:

Տարաբնակեցման արդի պատկերը անհավասար է՝ բնակչությունը հիմնականում կենտրոնացած է Աշտարակի, Թալինի և Ապարանի տարածաշրջաններում այսինքն` խոշոր կենտրոններում, իսկ բարձրադիր և մեկուսացված գոտիներում՝ թույլ է բնակեցված, բնակչությունը ձևավորվել է բնական, պատմական և տնտեսական գործոններով։

3.Որո՞նք են Արագածոտնի մարզի տնտեսության բնորոշ գծերը:

Տնտեսությունը բազմաճյուղ է, սակայն հիմնականում հիմնված գյուղատնտեսության վրա, զարգացած են սննդարդյունաբերությունը, շինանյութերի արտադրությունը, պարենային և գինեգործական ճյուղերը, ինչը պայմանավորված է բնական ռեսուրսներով։

4.Բացարե’լ Արագածոտնի մարզի գյուղատնտեսության մասնագիտացման ներքին տարբերությունները:

Մասնագիտացման ներքին տարբերությունները պայմանավորված են կլիմայական, հողային, ռելիեֆային և տնտեսական գործոններով՝ ցածրադիր շրջաններում տարածված է այգեգործությունը, բանջարաբուծությունը, մրգաբուծությունը, բարձրադիր գոտիներում` կարտոֆիլագործությունը, հացահատիկի մշակաբուծությունը։ Աառը մթնոլորտը հարմար է կարտոֆիլի համար։

Ի՞նչ է նշանակում «մետաղ» բառը և որտեղից է այն ծագել։

Այն ծագել է հունարեն մետալոն արմատից , որը նշանակում է հանք։

Որտե՞ղ է գտնվում մետաղներն ու ոչ մետաղները բաժանող սահմանագիծը պարբերական համակարգում։

Աստատին միացնող գիծ

Ի՞նչ տարրեր են գտնվում այդ սահմանագծին մոտ և ինչու են դրանք առանձնահատուկ։

Գծին մոտ տարրերը ունեն երկակի բնույթ

Ինչո՞ւ է մետաղների և ոչ մետաղների բաժանումը պայմանական։ Բեր օրինակներ։

Օրինակ, բերիլիում (Be), ալյումին (Al) և ցինկ (Zn) տարրերը մետաղներ են, բայց դրանց առաջացրած օքսիդներն ու հիդրօքսիդներն օժտված են և՛ թթվային, և՛ հիմնային հատկություններով:

Իսկ ծարիր (Sb) և գերմանիում (Ge) տարրերն իրենց հատկություններով ավելի մոտ են ոչ մետաղներին: Իսկ օրինակ, սիլիցիումը (Si), արսենը (As) և աստատը (At) ցուցաբերում են որոշ մետաղական հատկություններ:

Ի՞նչ դեր են կատարում մետաղները քիմիական ռեակցիաներում։

Վերականգնիչներ

Ինչո՞ւ են մետաղների ատոմները հեշտությամբ կորցնում էլեկտրոններ։

Քանի որ ատոմների շառավիղները մեծ են և միջուկը ավելի հեռու է գտնվում էլեկտրոններից։

Քանի՞ էլեկտրոն ունեն սովորաբար մետաղների արտաքին շերտում։

1-3

Ի՞նչ է մետաղական կապը։

Մետաղի դրական իոնների և ընդհանուր էլեկտրոնային ամպի փոխազդեցությամբ պայմանավորված կապ

Ինչպե՞ս է բյուրեղավանդակի կառուցվածքը ազդում մետաղների հատկությունների վրա։

Կառուցվածքի հատկություններից են գույնը, կարծրությունը, հալման ջերմաստիճանը, խտությունը, էլեկտրահաղորդականությունը և ջերմահաղորդականությունը, մետաղական փայլն ու անթափանցիկությունը, պլաստիկությունը:

Թվարկիր մետաղների հիմնական ֆիզիկական հատկությունները։

գույնը, կարծրությունը, հալման ջերմաստիճանը, խտությունը, էլեկտրահաղորդականությունը և ջերմահաղորդականությունը, մետաղական փայլն ու անթափանցիկությունը, պլաստիկությունը:

Ինչպե՞ս են մետաղները դասակարգվում ըստ խտության։

Թեթև (ρ<5 գ/սմ³) և ծանր (ρ>5 գ/սմ³):

Ո՞րն է ամենածանր և ամենաթեթև մետաղը։

Ամենաթեթևից`լիթիում, մինչև ամենածանր`օսմիում

Լրացուցիչ

Հաստատի՛ր կամ հերքի´ր (այո՛, ո՛չ) պնդումները H2S քիմիական բանաձևն ունեցող նյութի վերաբերյալ.

ա) բարդ նյութ է.

Այո

բ) քիմիական բանաձևն արտասանվում է հաշ-ես.

Ոչ

գ) մոլեկուլում տարրերի զանգվածների հարաբերությունն է 1:16

Այո

դ) մոլեկուլում տարրերից մեկի A=16:

Ոչ

2. Նյութի քիմիական բանաձևի արտասանությունն է հաշ-2-էս-0-3.

ա) գրի՛ր այդ նյութի բանաձևը.

H2SO3

բ) հաշվի՛ր նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը.

82

գ) որոշի՛ր նյութի մոլեկուլի իրական զանգվածը (զ.ա.մ.).

1.36×10⁻²⁵ կգ

դ) հաշվի՛ր էս արտասանությամբ տարրի զանգվածային բաժինը (%):

39.02%

3. Արտածի՛ր նյութի քիմիական բանաձևը, եթե մոլեկուլում ω(S) = 40%, ω(0) = 60% :

SO3

4. Որոշի՛ր ծծումբ տարրի զանգվածային բաժինը (%) այն միացությունում, որի մոլեկուլում ծծմբի ատոմների թիվը մեկ է, թթվածնինը՝ ծծմբի ատոմների թվից չորս անգամ մեծ, իսկ ջրածնինը` թթվածնի ատոմների թվից երկուսով պակաս: Պատասխանում ներկայացրո՛ւ

ա) նյութի բանաձևը.

H2SO4

բ) տարրի զանգվածային բաժինը (%) հարյուրերորդական թվի ճշտությամբ:

32.65%

1․ Բառաշարքում ընդգծել համածանցավոր՝  նախածանց և վերջածանց ունեցող բառերը։ 

Անհայտ, խնձորենի, անմտություն, հակաթույն, դժբախտություն, մթերային, տգեղ, վերահաշվում, անհոգաբար, կաղնուտ, անհավատալի, միլիոնավոր, չկամ, ցուցանակ, արտապատկերում, ենթավարպետ, գերադաս, կղզյակ, հարակիցական, հայրական, ներգրավում, տրամագծորեն, անհարմար, ապաշնորհ, դժգոհություն, հավաքածու, լսարան, համատեղություն, ծիծաղելի, անթիվ, մորթեղեն, միտք, անմտություն։

անմտություն (ան- + միտք + -ություն)դժբախտություն (դժ- + բախտ + -ություն)անհոգաբար (ան- + հոգ + -աբար)անհավատալի (ան- + հավատ + -ալի)արտապատկերում (արտա- + պատկեր + -ում)հարակիցական (հարա- + կից + -ական)տրամագծորեն (տրամա- + գիծ + -որեն)դժգոհություն (դժ- + գոհ + -ություն)համատեղություն (համա- + տեղ + -ություն)անմտություն (կրկնվում է, նույնը վերևի նման)

2. Ո՞ր շարքի ոչ բոլոր բառազույգերն են կազմված հականիշներից․
   1) վճիտ– պղտոր, նենգ– ժպտադեմ, հնարամիտ – անճար
   2) համերաշխ– գժտված, առինքնել – վանել, օրինաչափ – պատահական
   3) պիղծ–սուրբ, գաճաճ–բարձրահասակ, ջրարբի –անջրդի
   4) պատվարժան–անարգ, գեղատեսիլ – անհրապույր, եդեմ –դժոխք
3. 
   1) վճիտ–պղտոր (հականիշ),
   նենգ–ժպտադեմ (հականիշ չեն, որովհետև «նենգ»-ի հականիշը «ազնիվ» է),
   հնարամիտ–անճար (հականիշ)
   այստեղ կա սխալ զույգ
   2) համերաշխ–գժտված (հականիշ),
   առինքնվել–վանել (հականիշ),
   օրինաչափ–պատահական (հականիշ)
   բոլորն հականիշ են
   3) պիղծ–սուրբ (հականիշ),
   գաճաճ–բարձրահասակ (հականիշ),
   ջրարբի–անջրդի (հականիշ)
   բոլորն հականիշ են
   4) պատվարժան–անարգ (հականիշ),
   գեղատեսիլ–անհրապույր (հականիշ),
   եդեմ–դժոխք (հականիշ)
   բոլորն հականիշ են
   Ճիշտ պատասխանն է՝ 1
4. Ո՞ր շարքի ոչ բոլոր բառազույգերն են հականիշներ․
   1) ոռոգելի – անջրդի, փառասեր– ինքնասեր,ապառիկ – կանխիկ, վեհանձն – փոքրոգի
   2) պիղծ– սուրբ, ստվարաթիվ – փոքրաքանակ, կանուխ– ուշ, հաշտվել– գժտվել
   3) խոժոռվել–ժպտալ, անհյուրընկալ–վանատուր,ուռուցիկ –գոգավոր, թուլանալ– սաստկանալ
   4) սքողված-անթաքույց, վանել– առինքնել, առանցքային – երկրորդական , ընկնել– հառնել
5. Ո՞ր նախադասության մեջ սղոցել բառը փոխաբերական իմաստով չի գործածվել:
   1) Միայն երբեմն –երբեմն լռությունը սղոցում էին ինչ–որ հնչյուններ՝ կանացի բարձր ծիծաղ, հարբածների վեճ:
   2) Ծուռումուռ փայտը սղոցելով չի հարթվի:
   3) Երեխան իր միալար լացով սղոցում էր բոլորի նյարդերը:
   4) Հունվարյան խստաշունչ ցուրտը սղոցում էր մուրացիկների ոսկորները:
6. Ո՞ր նախադասության մեջ փոխաբերական իմաստով գործածված բառ կա:
   1) Բարձրադիր սարավանդը շրջապատված էր բնության գեղեցիկ տեսարաններով :
   2) Օրիորդն այնպես էր պճնվել, ասես զարդարված տոնածառ լիներ:
   3) Պողպատյա կամքի տեր այդ մարդը վշտից կուչ էր եկել:
   4) Ամեն կողմից նրան էին նայում դողէրոցքով ախտահարված մանուկներ՝ խոր ընկած ակնակապիճներով։

1․ Ո՞ր շարքի ոչ բոլոր բառազույգերն են հականիշներ

Ստուգենք շարքերը․

1)
ոռոգելի–անջրդի (հականիշ),
փառասեր–ինքնասեր (հականիշ չեն, երկուսն էլ «-սեր» ունեցող դրական/չեզոք իմաստներ են),
ապառիկ–կանխիկ (հականիշ),
վեհանձն–փոքրոգի (հականիշ)
այստեղ կա ոչ հականիշ զույգ

2) բոլոր զույգերը հականիշ են
3) բոլոր զույգերը հականիշ են
4) բոլոր զույգերը հականիշ են

👉 Ճիշտ պատասխան՝ 1)

2․ Ո՞ր նախադասության մեջ «սղոցել» բառը փոխաբերական իմաստով չի գործածվել

Դիտարկենք․

1. լռությունը սղոցում էին հնչյունները → փոխաբերական
2. փայտը սղոցելով չի հարթվի → ուղիղ (բառացի) իմաստ
3. լացով սղոցում էր նյարդերը → փոխաբերական
4. ցուրտը սղոցում էր ոսկորները → փոխաբերական

 Ճիշտ պատասխան՝ 2)

3․ Ո՞ր նախադասության մեջ կա փոխաբերական իմաստով գործածված բառ

Դիտարկենք․

1. նկարագրություն է, փոխաբերություն չկա
2. «ասես տոնածառ լիներ» → սա համեմատություն է
3. «պողպատյա կամք» → փոխաբերություն (կամքը համեմատվում է պողպատի հետ)
4. բառերը հիմնականում ուղիղ իմաստով են

Ճիշտ պատասխան՝ 3)

1)ABCD զուգահեռագծի մեջ AB = 18, AD = 20, <ABC = 150^օ:
Գտե՛ք զուգահեռագծի պարագիծը։

76
Գտե՛ք զուգահեռագծի մակերեսը։

180
Գտե՛ք B գագաթից տարված մեծ բարձրությունը։

10

2)K կետը AB հատվածի կետ է, որում՝ AK : KB = 7/4 : Գտե՛ք AK և KB հատվածների երկարությունը, եթե AB = 33 :

21, 12

3)O կենտրոնով շրջանագծի AB տրամագիծը և CD լարը հատվում են M կետում: AM = 2, MB = 16 , իսկ CM : MD = 1/2 : Գտե՛ք MD հատվածի երկարությունը։

8

4)ABC եռանկյունում AB = 8, BC = 11, AC = 14 : Գտե՛ք BK հատվածի
երկարությունը, եթե AK-ն A անկյան կիսորդն է:

4

5)Գտե՛ք y-ների առանցքին զուգահեռ և A(–6; 4) կետով անցնող ուղղի
հավասարումը։

-6

6)Գտե՛ք |a| = 6, |b| = 8 երկարությամբ վեկտորների սկալյար արտադրյալը
եթե դրանց կազմած անկյունը 60° է:

24

7)Ուղղանկյուն սեղանի փոքր հիմքի երկարությունը 4 է, մեծ սրունքի երկարությունը՝ 2, իսկ սուր անկյունը՝ 60°:
Գտե՛ք մեծ հիմքի երկարությունը։

5
Գտե՛ք միջին գծի երկարությունը։

4,5
Գտե՛ք սեղանի մեծ անկյան աստիճանային չափը:

120

8)K կետը AB հատվածի կետ է, իսկ C կետը՝ KB հատվածի: AK : KC : CB = 2 : 5 : 7: Գտե՛ք AK և CB հատվածների երկարությունը, եթե KC = 15:

6, 21

1.Ի՞նչ փոփոխություն է կրել գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպումը խորհրդային և հետխորհրդային տարիներին:

Գյուղատնտեսությունը հիմնված էր պետական և կոլեկտիվ սեփականության վրա՝ սովխոզներ և կոլխոզներ:1991 թ. հողի սեփականաշնորհումից հետո անցում կատարվեց մասնավոր սեփականության:

2.Գնահատե’լ գյուղատնտեսության դերը ՀՀ տնտեսության մեջ:

Զբաղվածությունը, պարենի պաշարը, ՀՆԱ-ն

3.Նշե’լ գյուղատնտեսության մասնագիտացած ճյուղերը, որոնք ունեն արտահանման նշանակություն:

Պտղաբուծություն, խաղողագործություն, բանջարաբուծություն

4.Ինչպիսի՞ն է ՀՀ հողային ֆոնդի կառուցվածքը,որտե՞ղ են տարածված խոշոր հողատարածությունները:

Գեղարքունիք, Արմավիր, Արարատ, Շիրակ և այլն

5.Նշե’լ Հայաստանի մելորացիայի հիմնական տեսակները:

Ոռոգում, չորացում և այլն:

Ի՞նչ տարբերություն կա ածխածնի (II) օքսիդի (CO) և ածխածնի (IV) օքսիդի (CO₂) միջև՝


ա) կառուցվածքի


CO-ն ունի եռակի կապ իսկ CO2-ը կրկնակի եռակի կապ:


գ) վտանգավորության առումով։

Անգամ փոքր քանակներով CO գազը շնչելը խիստ թունավոր է և կարող է դժբախտ պատահարների պատճառ դառնալ:

CO2-ը նույնպես թունավոր է, բայց ոչ այնքան ինչքան CO-ն:

2.Բացատրիր՝
ինչպիսի՞ քիմիական կապ կա CO մոլեկուլում :

Եռակի կովանլենտային:

3.Լրացրու և հավասարեցրու ռեակցիան՝


ա) C + O₂ → CO2

բ) 2CO + O₂ → 2CO2

գ) CO₂ + C → 2CO

4.Քանի՞ մոլ CO կստացվի, եթե այրվի 24 գ ածխածին թթվածինը:

24/12=2

5.Ի՞նչ բանաձև ունի ածխաթթուն։ Ածխաթթուն ուժե՞ղ է, թե՞ թույլ թթու։Ի՞նչ գույնի է դառնում լակմուսը ածխաթթվի լուծույթում։

H2CO3

թույլ թթու

կարմիր

6.Ի՞նչ է նշանակում, որ թթուն երկհիմն է։

Կա երկու ջրածնի ատոմ:

7. Գրիր ածխաթթվի առաջացման ռեակցիան։

CO2+H2O=H2CO3

8. Ի՞նչ երկու տեսակի աղեր է առաջացնում ածխաթթուն։

Կարբոնատներ և հիդրոկարբոնատներ

9. Ո՞ր կարբոնատներն են ջրում լուծելի։

Ալկալիական մետաղների ու ամոնիումի կարբոնատները:

10. Ի՞նչ է տեղի ունենում անլուծելի կարբոնատները տաքացնելիս։

Դրանք քայքայվում են:

11. Ինչպե՞ս են ստացվում հիդրոկարբոնատները։

Դրանք ստացվում են կարբոնատների լուծույթներն ածխաթթու գազի հետ փոխազդելիս:

12. Ինչպիսի՞ նյութեր են առաջանում NaHCO₃-ի տաքացման ժամանակ։

Նատրիումի կարբոնատ, ածխաթթու գազ և ջուր:

13. Ինչու՞ Ca(HCO₃)₂-ի քայքայումը կախված է ջերմաստիճանից։

Ջերմային անկայունության պատճառով:

14. Խնդիր1

Քանի՞ մոլ ածխաթթու կստացվի, եթե 3 մոլ CO₂-ի միայն 1/3 մասն է փոխազդում ջրի հետ:

3*1/3=1

Խնդիր 2

Տրված է ռեակցիան՝
CO₂ + H₂O ⇄ H₂CO₃Քանի՞ մոլ H₂CO₃ կստացվի, եթե ունենք 88 գ CO₂ (ենթադրելով՝ ամբողջը փոխազդում է)։

88/44=2

Խնդիր 3

Քանի՞ գրամ CO₂ կանջատվի 168 գ NaHCO₃ տաքացնելիս։Ռեակցիա՝
2NaHCO₃ → Na₂CO₃ + CO₂ + H₂O

168/84=2

1*44=44

Հայրենիքից զրկվելը մարդու համար ամենածանր հարվածներից է, քանի որ նա կորցնում է իր տունն ու իր արմատները: 1915 թվականի ցեղասպանությունից հետո հազարավոր հայեր ստիպված եղան ապաստան փնտրել աշխարհի տարբեր երկրներում՝ կազմավորելով հայկական ,,սփյուռքը,,:

Օտար երկրներում հաստատված հայերի համար ամենամեծ խնդիրը սեփական ինքնությունը պահպանելն ու նոր հասարակության մեջ տեղ գտնելն էր:

Տնտեսական տեսանկյունից գաղթականների վիճակը շատ ծանր էր: Արևմուտքի զարգացած երկրներում, օրինակ՝ ԱՄՆ-ում կամ Ֆրանսիայում, նրանք ստիպված էին կատարել ամենացածր վարձատրվող ու միաժամանակ ֆիզիկապես ծանր աշխատանքները: Վիլյամ Սարոյանի ,,Նռնենիները,, պատմվածքում մենք տեսնում ենք հայ մարդու կերպարը, ով փորձում էր ամերիկյան չոր հողում նռնենիներ աճեցնել: Դա պարզապես այգեգործություն չէր, այլ կարծես հայրենիքի մի մասնիկը օտարության մեջ փոխանցելու փորձ: Սակայն տեղացիների անտարբերությունը և տնտեսական դժվարությունները հաճախ կործանում էին այդպիսի հայրենասիրական երազանքները, այնպես՝ ինչպես չորացան պատմվածքի նռնենիները: Մյուս կողմից, հայերը բախվում էին մշակութային ,,անկմանը,,: Օտարազգիները նրանց չէին ճանաչում և հաճախ վատ էին վերաբերվում՝ համարելով ,,անհայրենիք,, մարդիկ: Այս պայմաններում ազգային ինքնությունը պահպանելը դառնում էր գոյատևման միակ միջոցը: Եթե հայերը մոռանաին իրենց լեզուն և սովորույթները, նրանք վերջնականապես կձուլվեին ու կանհետանային որպես տեսակ: Այսօր էլ է ,,սփյուռքում,, ապրող հայերի համար անհրաժեշտություն հայ մնալը: Իսկ դա հնարավոր է միայն ընտանիքի, դպրոցի և հիշողության միջոցով: Ինչպես Սարոյանի պատմվածքի հերոսները, այնպես էլ ժամանակակից հայ սերունդները պետք է հասկանան, որ հայրենիքը ոչ միայն հողն է, այլև այն մշակույթը, պատմությունը և սվորությները, որոնք մենք կրում ենք մեր մեջ:

Այսպիսով՝ կարող ենք ասել, որ հայրենազրկված հայության ճանապարհը լի էր արգելափակումներով: Բայց իմ կարծիքով հենց այդ դժվարությունները ստիպեցին մեզ ավելի հայրենասեր լինել: Ինքնության պահպանումը սփյուռքում այն ուժն է, որը թույլ չի տալիս, որ հայի տեսակը ,,չորանա,, հողի վրա, ինչպես Սարոյանի պատմվածքի դեպքում չորացան նռնենիները:

Many people believe that the best way to live is to make sure your job is something you actually enjoy doing. For me, that favorite thing is business because I love the idea of taking a fresh idea and turning it into something real that helps people. When you specialize in a field you truly like, work doesn’t feel like a heavy burden; instead, it feels like a challenge you are excited to solve. You naturally want to learn more, stay updated on new trends, and work harder because you are genuinely interested in the results. Even when things get difficult or the market changes, having that passion for business gives you the energy to keep going and find new solutions. By making my favorite interest my professional career, I can make sure that my daily life is full of energy and purpose. It is about more than just earning money; it is about spending my time on something that makes me feel creative and successful every single day.