Քելե լաո

Գիշեր-ցերեկ նույն երգն է իմ ունկերում,

Ձայնի տեղակ ծուխ է ելնում այդ երգից,

Ու ծխի մեջ կսկծում է մի ծերուկ

«Քելե լաո, քելե էրթանք մըր էրգիր»..

Արնոտել է ոտքը ճամփից քարքարոտ,

Մանգաղն ուսած, գաղթի մախաղը մեջքին,

Դեռ քայլում է սարով, ձորով, աշխարհով

«Քելե լաո, քելե էրթանք մըր էրգիր»…

Աչքերի մեջ համառ մի ուխտ ու հարցում,

Ու մի զարմանք, խեղճ մի զարմանք անմեկին

Հարցնում է իրեն, բախտին, Աստծուն

«Իմա՞լ կեղնի, իմա՞լ չերթանք մըր էրգիր»…

Իր ի՞նչ գործն է` թե կա սահման ու կա վեճ

Իր ի՞նչ գործն է` թե կան ռումբեր ու հրթիռ

Հողի, հոգու միամիտ կանչն է իր մեջ

«Իմա՞լ կեղնի, իմա՞լ չերթանք մըր էրգիր»…

Իմա՞լ կեղնի..

Ինքը` այստեղ, հողն` այնտեղ

Արտը կծղել, սպասում է իր ձեռքին..

Ինչպե՞ս թողնենք տունն ու ջաղացը անտեր

«Իմա՞լ կեղնի, իմա՞լ չերթանք մըր էրգիր»…

Ինչպե՞ս խեղդենք խև խռովքը Սասնա տան,

Ինչպե՞ս մարենք այսքան կարոտ, վառք ու կիրք,

Այսքան երազ ինչպե՞ս թաղենք գետնի տակ,

«Իմա՞լ կեղնի, իմա՞լ չերթանք մըր էրգիր»..

Թե աշխարհում արդարություն կա վերուստ,

Ու թե դաշն են Աստված, երկիր ու երկինք,

Պիտի փլվի ամեն պատնեշ, ամեն սուտ,

Պիտի էրթանք, պիտի էրթանք մեր էրգիր…

1. Բացատրի՛ր բառերը՝ ունկ, կսկծալ, մախաղ, ուխտ, անմեկին, խև, խռովք։

Ունկ – ականջ։

Կսկծալ – ցավից, կարոտից կամ վշտից ներսից այրվել, տանջվել։

Մախաղ – պարկ, ուսին կամ մեջքին կրելու մեծ պայուսակ (հաճախ՝ ճանապարհի կամ գաղթի ժամանակ օգտագործվող)։

Ուխտ – երդում, հաստատ խոստում կամ սրբազան նպատակ։

Անմեկին – մենակ, առանց ընկեր կամ առանց մեկի օգնության։

Խև – շատ ուժեղ, անկառավարելի, բուռն (զգացմունք, ցանկություն և այլն)։

Խռովք – ներքին անհանգստություն, հուզմունք, ապստամբություն կամ հոգեկան ալեկոծություն։

2. Բացատրի՛ր իմալ, քելե բարբառային բառերը։

«Քելե լաո» – «Արի՛, տղա՛»

«Իմա՞լ կեղնի» – «Ե՞րբ կլինի»։

3. Ի՞նչ նկատի ունի ,,մեր երկիր,, ասելով։ Ո՞րն է մեր երկիրը։

Այսինքն՝ մեր երկիրը նշանակում է Հայաստանը՝ հայ ժողովրդի հայրենիքը։

4. Քո կարծիքով ՝ ինչի մասին է բանաստեղծությունը։

հայրենիքի կարոտի և վերադարձի երազանքի մասին է։ Այն պատմում է մի ծեր մարդու մասին, որը գաղթել է իր հայրենի հողից, բայց ամբողջ կյանքում երազում է վերադառնալ «մեր երկիր»։ Նա նույնիսկ դժվար ճանապարհների, սահմանների և վտանգների մասին չի մտածում․ նրա մեջ միայն հողի ու հայրենիքի կանչն է։

5. Նկարագրի՛ր քո երկիրը 5 բառով, բնութագրի՛ր քո երկիրը 5 բառով։

Լեռնային, քարքարոտ, արևոտ, պատմական, հին։

Բնութագրություն (5 բառ)
Հայրենասեր, հպարտ, ուժեղ, համառ, ստեղծագործ։

6. Ինչպե՞ս կներկայացնես քո երկիրը օտարերկրացիներին։

Ես իմ երկիրը օտարերկրացիներին կներկայացնեի որպես հին պատմություն և հարուստ մշակույթ ունեցող գեղեցիկ լեռնային երկիր։ Կասեի, որ այստեղ կան գեղեցիկ լեռներ, հին եկեղեցիներ ու վանքեր, համեղ ազգային ուտեստներ և շատ հյուրընկալ մարդիկ։ Հայաստանը փոքր է, բայց ունի մեծ պատմություն, ուժեղ ժողովուրդ և շատ գեղեցիկ բնություն։

Տեքստային առաջադրանքներ

Մի հին ավանդություն կա հիմար գեղջուկի մասին, որին ուղարկում են կալվածատիրոջ տուն։ Տերը նրան ոչ միայն ներս է հրավիրում, այլև ապուր է առաջարկում, բայց հենց գեղջուկը ձեռքն է առնում  գդալը, տեսնում է, որ մի փոքրիկ օձ է լողում ափսեի մեջ։ Տիրոջը չվիրավորելու համար համենայն դեպս ուտում է ապուրը, իսկ մի քանի օր անց ծանր հիվանդանում է և ստիպված է լինում նորից գնալ տիրոջ տուն։ 

Տերը նորից նրան ներս է կանչում, ամենափոքր գավաթով դեղ պատրաստում, ապա տալիս գեղջուկին, ու հենց որ գեղջուկն ուզում է կում անել, նորից մի փոքրիկ օձ է տեսնում գավաթի մեջ։ Այս անգամ որոշում է չլռել և բարձրաձայն դժգոհում է, որ հենց օձի պատճառով է հիվանդացել նախորդ անգամ։ Տերը ծիծաղում է ու մատը տնկում առաստաղին, որից մի մեծ աղեղ էր կախված։

-Դու գավաթում ոչ թե օձ ես տեսնում, այլ աղեղի արտացոլումը,- ասում է նա,- ոչ մի օձ էլ չկա։ 

Գեղջուկը նորից նայում է գավաթի մեջ․ իհարկե, այնտեղ՝ գավաթի ներսում,  ոչ մի օձ էլ չկար, սովորական արտացոլանք էր։ Այդպես էլ առանց դեղը խմելու դուրս է գալիս կալվածատիրոջ տնից ու հաջորդ օրը կատարելապես առողջանում։ 

Մեր կամ շրջապատի վերաբերյալ սահմանափակ հայացքներն ու համոզմունքներն ընդունելով՝ մենք կուլ ենք տալիս երևակայական օձը։ Եվ այն միշտ իրական է, մինչև չհամոզվենք հակառակում։ 

1. Գեղջուկին բնութագրելիս հեղինակը ո՞ր բառն է օգտագործել։ 

հիմար

2. Գրի՛ր գավաթ բառի հոմանիշը։ 

բաժակ

3. Դո՛ւրս գրիր մեկ անորոշ դերանուն։ 

մի քանի

4. Տերը նորից նրան ներս է կանչում, փոքրիկ գավաթով դեղ պատրաստում, ապա տալիս գեղջուկին, ու հենց որ գեղջուկն ուզում է կում անել, նորից մի փոքրիկ օձ է տեսնում գավաթի մեջ։

Քանի՞ պարզ նախադասությունից է կազմված։ 

5

5. Այդ օրերին քաղաքն ապրում էր Շառլ Ազնավուրով։  Ի՞նչ պաշտոն է ունի Շառլ Ազնավուրով բառը։ 

միջոցի անուղակի խնդիր

6.  Դո՛ւրս գրիր բարդ բառ։ 

կալվածատեր

7.Նախադասության անդամներից որի՞ շարահյուսական վերլուծության մեջ սխալ կա։ 

Մի հին ավանդություն կա հիմար գեղջուկի մասին, որին ուղարկում են կալվածատիրոջ տուն։

հին- որոշիչ

գեղջուկի մասին- միջոցի անուղղակի խնդիր

որին- ենթակա

ուղարկում են -ստորոգյալ

8. Դո՛ւրս գրիր կապ։ 

մինչև

9. Ինչո՞ւ գեղջուկը կերավ ապուրը։ 

Տիրոջը չվիրավորելու համար:

10. Տեքստի ո՞ր բառը կարող է նշանակել հայացք /ոչ ուղիղ իմաստով/ ։ 

համոզմունք

11. Դո՛ւրս գրիր ան արտաքին հոլովման ենթարկվող բառը։ 

հիվանդանում

12. Դո՛ւրս գրիր բացահայտիչ։ 

գավաթի ներսում

13. Դո՛ւրս գրիր մեկ մակբայ։ 

ծանր հիվանդանալ

14. Դո՛ւրս գրիր գերադրական աստիճանով դրված ածականը։ 

ամենափոքր

15. Դո՛ւրս գրիր զուգադիր շաղկապը։ 

ոչ միայն ներս է հրավիրում, այլև ապուր է առաջարկում

16.   Հիմար գեղջուկը նորից նայում է գավաթի մեջ․ իհարկե, այնտեղ՝ գավաթի ներսում,  ոչ մի օձ էլ չկար, սովորական արտացոլանք էր։

Դո՛ւրս գրիր որոշիչը։ 

հիմար, սովորական