
Grammar and vocabulary


Arts and sports are very important in our lives because they help us stay healthy, express ourselves, and enjoy life. I don’t really have a favorite sport, but I enjoy doing workouts at home and going for walks. When I do these activities, I feel more energetic and relaxed. Sports also teach patience and self-discipline, even in small ways, like keeping a routine or trying to improve little by little.
Art has an even bigger role in my life. I enjoy making DIY projects, sketching, creating beaded figures, and making collages. Each time I finish a project, I feel proud and satisfied, and it motivates me to try something new. Also I love listening to music because it can change my mood, inspire me, or simply make me feel good. Art allows me to express my ideas and imagination in ways words sometimes cannot.
Both sports and art are important because they help me stay balanced. Sports take care of my body, while art takes care of my mind and emotions. Even though I don’t do sports very often, I like to spend time walking or doing exercises because they make me feel healthier and more active. Together, sports and art make my life more creative, active, and joyful.
In the future, I hope to continue exploring new sports and trying new art projects. I want to improve my skills in both areas and make them a natural part of my daily life. Sports and arts are not just hobbies for me—they are ways to grow, express myself, and enjoy every day.





1. Ո՞ր ամպերաչափի ցուցմունքն է ավելի փոքր` Al-ի՞, թե՞ A2-ի:

A2
2. Էլեկտրական շղթայի տեղամասով 16 ր-ում տեղափոխվեց 240 Կլ լիցք: Այդ ընթացքում էլեկտրական դաշտը կատարեց 1200 Ջ աշխատանք: Որոշել լարումն այդ տեղամասում և հոսանքի ուժը:
Q=240 Կլ
t=16 ր=16⋅60=960 վ
A=1200 Ջ
3. 12,8մ երկարության և 0,1 մմ հատույթի մակերեսով հաղորդալարում հոսանքի ուժը 4Ա է, երբ լարումը 220 Վ է: Ի՞նչ նյութից է պատրաստված հաղորդալարը:
Հաղորդալարը պատրաստված է նիկելինից։
4. Որոշեք A ամպերաչափի և VI վոլտաչափի ցուցմունքները (տես նկարը), եթե R1 և R2 սպառիչների դիմադրություններն են` R1 = 2 Օմ, R2 = 4 Օմ, իսկ V2 վոլտաչափի ցուցմունքը` U2 = 2 Վ:

I=0.5Ա
U1=1Վ
5. Շղթայի AB տեղամասի ընդհանուր դիմադրությունը 10 Օմ է (տես նկարը): Որոշեք R3 հաղորդչի դիմադրությունը, եթե R1 և R2 հաղորդիչների դիմադրություններն են` R1 = 2 Օմ, R2 = 5 Օմ: Որքա՞ն է հոսանքի ուժը AB տեղամասում, եթե վոլտաչափի ցուցմունքը 6Վ է:

I = 0.6 Ա
Եթե հաջորդական շղթայով լամպեր միացրած լիներ և եթե մի լամպը փչանա, ամբողջ շղթան կմարի: Զուգահեռ շղթայի օղակի դեպքում ամեն մեկը ունի նույն լարումը և դրա շնորհիվ, եթե մեկը վնասվի մյուսները վառ կմնան:
Չճյուղավորված մասում հոսանքը հավասար է ճյուղերի հոսանքների գումարին:
Լարումը:
1/R=1R1+1/R2
1. Որոշեցե՛ք հոսանքի ուժը էլեկտրալամպում, եթե դրա միջով 10- ր-ում անցնում է 300 Կլն էլեկտրաքանակ:
10ր=600վ
300Կլ/600վ=0,5Ա
2. Ի՞նչ էլեկարաքանակ կանցնի 2 ր-ով շղթային միացրած գալվանոմետրի կոճով, եթե հոսանքի ուժը շղթայում 12 մԱ է:
2ր=120վ
120մԱ=0,012Ա
120վ*0,012Ա=1,44Կլ
3. Շղթայում (նկ. 279) միացված են երկու ամպերմետրեր: Al ամպերմետրը ցույց է տալիս 0,5 Ա հոտանքի ուժ: Լամպի միջով ի՞նչ էլեկտրաքանակ է անցնում 10 րոպեում:
10ր=600վ
0,5Ա*600վ=300Կլ
4. Սալիկը միացված է լուսավորման ցանցին: Դրանով ի՞նչ էլեկտրաքանակ է անցնում 10 ր-ում, եթե հոսանքի ուժը հաղորդալարում 5 Ա է:
10ր=600վ
5Ա*600վ=3000Կլ
5. Դիմադրատարրի վրա 110 Վ լարման դեպքում հոսանքի ուժը դրա նում հավասար է 4 Ա: Ի՞նչ ըարում պետք է տալ դիմադրատարրին, որպեսզի հոսանքի ուժը դրանում դառնա 8 Ա:
110Վ/4Ա=27,5Օհ
27,5Օհ*8Ա=220Վ
220Վ-110Վ=110Վ
6. Դիմադրատարրի սեղմակներին 220 Վ լարման դեպքում հոսանքի ուժը 0,1 Ա է։ Ի՞նչ լարում է մատուցված դիմադրատարրին, եթե հոսանքի ուժը դրանում հավասար է 0,05 Ա։
220Վ/0,1Ա=2200Օհ
2200Օհ*0.05Ա=110Վ
1. Ի՞նչ եղանակով կարելի է մեծացնել կոճի մագնիսական դաշտը:
Կարող ենք մեծացնել հոսանքի ուժը, գալանների թիվը ավելացնել կամ կոճի ներսում տեղադրել երկաթե մի բան:
2. Ինչո՞ւ կոճի գալարների թիվը մեծացնելիս նրա մագնիսական դաշտն ուժեղանում է:
Որովհետև յուրաքանչյուր գալար ստեղծում է մագնիսական դաշտ ու երբ գալարները շատանում են նրանց դաշտերը միանում են ու դառնում ավելի ուժեղ։
3. Ինչո՞ւ կոճի ներսում երկաթե միջուկ տեղադրելիս նրա մագնիսական դաշտն ուժեղանում է:
Երկաթը լավ մագնիսացվող նյութ է․ այն ուժեղացնում է մագնիսական դաշտը, այդ պատճառով դաշտը դառնում է ավելի հզոր։
4. Ո՞ր սարքն են անվանում էլեկտրամագնիս:
Էլեկտրամագնիս են անվանում այն սարքը, որը մագնիսական հատկություն է ստանում էլեկտրական հոսանք անցնելու ժամանակ:
5. Բերեք էլեկտրամագնիսի կիրառության օրինակներ:
Օրինակ՝ բարձրախոսները:
6. Ի՞նչ կառուցվածք ունի կողմնացույցը:
Կողմնացույցը ունի ազատ պտտվող մագնիսական սլաք, որը տեղադրված է առանցքի վրա և փակված է պատյանում։
7. Ինչպե՞ս են կողմնացույով որոշում հորիզոնի կողմերը:
Սլաքը միշտ ցույց է տալիս հյուսիս–հարավ ուղղությունը։ Սլաքի հյուսիս ցույց տվող ծայրը ցույց է տալիս հյուսիսը, իսկ հակառակ կողմը՝ հարավը։ Դրանց օգնությամբ նաև որոշում են արևելքը և արևմուտքը:
8. Ինչո՞վ է բացատրվում այն հանգամանքը, որ կողմնացույցի սլաքը Երկրի տվյալ վայրում տեղակայվում է որոշակի ուղղությամբ:
Որովհետև Երկիրը ունի մագնիսական դաշտ, և քանի որ սլաքն էլ է մագնիս այն թեքվում է դեպի մագնիսի բևեռների ուղղության:
9. Որտե՞ղ են տեղակայված Երկրի մագնիսական բևեռները:
Հյուսիսում և Հարավում
10. Ինչո՞վ է պայմանավորված մագնիսական շեղման երևույթը:
Որ մագնիսական բևեռները չեն համընկնում աշխարհագրական բևեռների հետ, դրա պատճառով կողմնացույցը ցույց է տալիս մի փոքր թեք ուղղություն։
11. Ի՞նչ է մագնիսական փոթորիկը և ինչով է այն պայմանավորված:
Մագնիսական փոթորիկը Երկրի մագնիսական դաշտի ուժեղ խանգարում է, որը պայմանավորված է Արևից եկող մասնիկների հոսքով:
1. Ե՞րբ է մագնիսական դաշտում տեղադրված հաղորդչի վրա ուժ ազդում:
Երբ հաղորդչով հոսանք է անցնում և այն գտնվում է մագնիսական դաշտում։
2.Ինչպե՞ս է հոսանքակիր հաղորդչի վրա մագնիսական դաշտում ազդող ուժը կախված հոսանքի ուղղությունից:
Եթե փոխվի հոսանքի ուղղությունը, ուժի ուղղությունն էլ կփոխվի։
3. Մագնիսական դաշտում հոսանքակիր շրջանակի ո՞ր դիրքում է նրա վրա ազդող ուժերի մոմենտը զրո:
Երբ շրջանակի հարթությունը ուղղահայաց է մագնիսական դաշտի գծերին։
4.Ի՞նչ տեղի կունենա, եթե չփոխվի հոսանքի ուղղությունը մագնիսական դաշտում պտտվող շրջանակում:
Շրջանակը կպտտվի միայն կես շրջադարձ և կկանգնի։
5.Ի՞նչ է էլեկտրաշարժիչը, և ի՞նչ կառուցվածք ունի այն:
Էլեկտրաշարժիչը սարք է, որը էլեկտրական էներգիան փոխում է մեխանիկականի։ Կազմված է մագնիսներից, շրջանակից, կոլեկտորից և խոզանակներից։
6.Ի՞նչ դեր է կատարում կոլեկտորն էլեկտրաշարժիչում:
Կոլեկտորը փոխում է շրջանակում հոսանքի ուղղությունը։
7.Ի՞նչ առավելություններ ունեն էլեկտրաշարժիչները:
Դրանք արդյունավետ են, քիչ է աղմուկը և հեշտ են կառավարվում։
8.Նշեք էլեկտրաշարժիչների մի քանի կիրառություն:
Օգտագործվում են օդափոխիչներում, լվացքի մեքենաներում, էլեկտրական գործիքներում, էլեկտրագնացքներում։
9.Ո՞ր երևույթն են անվանում էլեկտրամագնիսական մակածում:
Այն երևույթը, երբ մագնիսական դաշտի փոփոխությունից հաղորդչում առաջանում է հոսանք։
10. Ի՞նչ կառուցվածք ունի փոփոխական հոսանքի պարզագույն գեներատորը:
Ունի մագնիս, պտտվող շրջանակ, օղակներ և խոզանակներ։
11.Ո՞ր հոսանքն են անվանում փոփոխական:
Այն հոսանքը, որի ուղղությունն ու մեծությունը ժամանակի ընթացքում պարբերաբար փոխվում են։
12. Ի՞նչ հաճախություն ունի մեր երկրում օգտագործվող փոփոխական հոսանքը: Որքա՞ն է այդ հոսանքի պարբերությունը:
50 Հց, պարբերությունը՝ 0.02 վրկ։
13.Ի՞նչ էներգիայի շնորհիվ է արտադրվում էլեկտրաէներգիան՝ ա. էլեկտրակայաններում, բ. ջերմաէլեկտրակայաններում:
ջրի էներգիայի շնորհիվ
վառելիքի այրման արդյունքում ստացվող ջերմային էներգիայի շնորհիվ։
Ո՞ր տարրերն են մտնում ազոտի ենթախմբի մեջ։
Ազոտ, ֆոսֆոր, արսեն, բիսմութ, ծարիր
Ի՞նչ ընդհանուր բան ունեն այդ տարրերի արտաքին էլեկտրոնային կառուցվածքները։
ունեն հնգական էլեկտրոն
Քանի՞ էլեկտրոն կա ազոտի ենթախմբի տարրերի արտաքին շերտում։
5
Պարբերական աղյուսակի ո՞ր խմբում են գտնվում ազոտի ենթախմբի տարրերը։
5-րդ
Ո՞րն է այդ ենթախմբի ամենաթեթև տարրը։
ազոտը
Ինչպե՞ս են փոխվում ազոտի ենթախմբի տարրերի մետաղական հատկությունները վերևից ներքև։
մեծանում են
Ի՞նչ օքսիդացման աստիճաններ են առավել բնորոշ այս ենթախմբի տարրերին։
+3
Ինչպիսի՞ հիդրիդներ են առաջացնում ազոտի ենթախմբի տարրերը։
NH3
PH3
AsH3
SbH3
BiH3
Ինչպե՞ս է փոխվում ատոմային շառավիղը խմբում վերևից ներքև շարժվելիս։
մեծանում է
Ինչպիսի՞ օքսիդներ են առաջացնում այս ենթախմբի տարրերը
և թթվային և հիմնային և ամֆոտեր
Ինչպե՞ս է փոխվում ատոմների զանգվածը խմբում վերևից ներքև։
մեծանում է
Ինչպիսի՞ կապ են սովորաբար առաջացնում ազոտի ենթախմբի տարրերը՝ կովալենտ թե իոնային
կովալենտ
Ո՞ր տարրն է ազոտի ենթախմբում ամենաէլեկտրաբացասականը։
ազոտ
Ի՞նչ գազ է կազմում մթնոլորտի մեծ մասը՝։
N2
Ի՞նչ կարևոր կենսաբանական նշանակություն ունի ազոտը։
սպիտակուցների կառուցման համար
Որտե՞ղ է կիրառվում արսենը։Ինչպիսի՞ հատկություններ ունի մետաղական թե ոչ մետաղական։
ունի և մետաղական և ոչ մետաղական հատկություններ, կիրառվում է արդյունաբերության մեջ:
Ո՞րն է ենթախմբի ամենածանր տարրը:
բիսմութ
Գիշեր-ցերեկ նույն երգն է իմ ունկերում,
Ձայնի տեղակ ծուխ է ելնում այդ երգից,
Ու ծխի մեջ կսկծում է մի ծերուկ
«Քելե լաո, քելե էրթանք մըր էրգիր»..
Արնոտել է ոտքը ճամփից քարքարոտ,
Մանգաղն ուսած, գաղթի մախաղը մեջքին,
Դեռ քայլում է սարով, ձորով, աշխարհով
«Քելե լաո, քելե էրթանք մըր էրգիր»…
Աչքերի մեջ համառ մի ուխտ ու հարցում,
Ու մի զարմանք, խեղճ մի զարմանք անմեկին
Հարցնում է իրեն, բախտին, Աստծուն
«Իմա՞լ կեղնի, իմա՞լ չերթանք մըր էրգիր»…
Իր ի՞նչ գործն է` թե կա սահման ու կա վեճ
Իր ի՞նչ գործն է` թե կան ռումբեր ու հրթիռ
Հողի, հոգու միամիտ կանչն է իր մեջ
«Իմա՞լ կեղնի, իմա՞լ չերթանք մըր էրգիր»…
Իմա՞լ կեղնի..
Ինքը` այստեղ, հողն` այնտեղ
Արտը կծղել, սպասում է իր ձեռքին..
Ինչպե՞ս թողնենք տունն ու ջաղացը անտեր
«Իմա՞լ կեղնի, իմա՞լ չերթանք մըր էրգիր»…
Ինչպե՞ս խեղդենք խև խռովքը Սասնա տան,
Ինչպե՞ս մարենք այսքան կարոտ, վառք ու կիրք,
Այսքան երազ ինչպե՞ս թաղենք գետնի տակ,
«Իմա՞լ կեղնի, իմա՞լ չերթանք մըր էրգիր»..
Թե աշխարհում արդարություն կա վերուստ,
Ու թե դաշն են Աստված, երկիր ու երկինք,
Պիտի փլվի ամեն պատնեշ, ամեն սուտ,
Պիտի էրթանք, պիտի էրթանք մեր էրգիր…
1. Բացատրի՛ր բառերը՝ ունկ, կսկծալ, մախաղ, ուխտ, անմեկին, խև, խռովք։
Ունկ – ականջ։
Կսկծալ – ցավից, կարոտից կամ վշտից ներսից այրվել, տանջվել։
Մախաղ – պարկ, ուսին կամ մեջքին կրելու մեծ պայուսակ (հաճախ՝ ճանապարհի կամ գաղթի ժամանակ օգտագործվող)։
Ուխտ – երդում, հաստատ խոստում կամ սրբազան նպատակ։
Անմեկին – մենակ, առանց ընկեր կամ առանց մեկի օգնության։
Խև – շատ ուժեղ, անկառավարելի, բուռն (զգացմունք, ցանկություն և այլն)։
Խռովք – ներքին անհանգստություն, հուզմունք, ապստամբություն կամ հոգեկան ալեկոծություն։
2. Բացատրի՛ր իմալ, քելե բարբառային բառերը։
«Քելե լաո» – «Արի՛, տղա՛»
«Իմա՞լ կեղնի» – «Ե՞րբ կլինի»։
3. Ի՞նչ նկատի ունի ,,մեր երկիր,, ասելով։ Ո՞րն է մեր երկիրը։
Այսինքն՝ մեր երկիրը նշանակում է Հայաստանը՝ հայ ժողովրդի հայրենիքը։
4. Քո կարծիքով ՝ ինչի մասին է բանաստեղծությունը։
հայրենիքի կարոտի և վերադարձի երազանքի մասին է։ Այն պատմում է մի ծեր մարդու մասին, որը գաղթել է իր հայրենի հողից, բայց ամբողջ կյանքում երազում է վերադառնալ «մեր երկիր»։ Նա նույնիսկ դժվար ճանապարհների, սահմանների և վտանգների մասին չի մտածում․ նրա մեջ միայն հողի ու հայրենիքի կանչն է։
5. Նկարագրի՛ր քո երկիրը 5 բառով, բնութագրի՛ր քո երկիրը 5 բառով։
Լեռնային, քարքարոտ, արևոտ, պատմական, հին։
Բնութագրություն (5 բառ)
Հայրենասեր, հպարտ, ուժեղ, համառ, ստեղծագործ։
6. Ինչպե՞ս կներկայացնես քո երկիրը օտարերկրացիներին։
Ես իմ երկիրը օտարերկրացիներին կներկայացնեի որպես հին պատմություն և հարուստ մշակույթ ունեցող գեղեցիկ լեռնային երկիր։ Կասեի, որ այստեղ կան գեղեցիկ լեռներ, հին եկեղեցիներ ու վանքեր, համեղ ազգային ուտեստներ և շատ հյուրընկալ մարդիկ։ Հայաստանը փոքր է, բայց ունի մեծ պատմություն, ուժեղ ժողովուրդ և շատ գեղեցիկ բնություն։