Մոդուլի նշան պարունակող ֆունկցիաներ և նրանց գրաֆիկները

1)Տրված է f(x) = |x — 1| ֆունկցիան: Գտե՛ք ֆունկցիայի արժեքը ա) 2, բ) 0, գ) –2 կետում:

1, 1, 3

2)Տրված է f(x) = 2|x + 3| ֆունկցիան: Գտե՛ք ֆունկցիայի արժեքը ա) – 5, բ) 1, գ) –3 կետում:

4, 8, 0

3)Տրված է f(x) = |x — 4| ֆունկցիան: Ո՞ր կետերում է ֆունկցիան ընդունում ա) 2, բ) 0, գ) -4, դ) 7 արժեքը:

6, 4, լուծում չունի, {11,3}

4)Տրված է f(x) = |x + 9| ֆունկցիան: Ո՞ր կետերում է ֆունկցիան ընդունում ա) 1, բ) 8, գ) -1, դ) 5 արժեքը:

{-10,-8} {-171,-1}, լուծում չունի, {-14, -4}

5)Նկարում պատկերված է y = f(x) ֆունկցիայի գրաֆիկը: Գծե՛ք y = |f(x)| ֆունկցիայի գրաֆիկը.

Գործնական քերականություն

1. Լրացնել բաց թողնված տառերը։ 

Երդիկ, երդվյալ, անդադար, որթատունկ /դ-թ/, ատաղձագործ, անձկություն, խուրձ, մրցույթ /ձ-ց/ , խոչընդոտ, լուսնկա, հուժկու, դշխուհի։ 

2. Ճշտի’ր հատուկ անունների գրությունը։ 

Ցլիկ Ամրամ, Բյուզանդական կայսրություն, Դավթակ Քերթող, Հակոբ Մեղապարտ, Արտեմիսի տաճար, Լյուքսենբուրգի Մեծ Դքսություն, Վազգեն կաթողիկոս, Գարեգին Նժդեհ։ 

3. Յուրաքանչյուր բառի դիմաց գրի՛ր տառերի և հնչյունների քանակը։ 

Մկան-4տառ 5հնչյուն, գեղեցկություն-11տառ 11հնչյուն, սաղավարտ-8տառ 8հնչյուն, անարև-5տառ 6հնչյուն, վերջնագիր-9տառ 9հնչյուն, խմբվել-6տառ 7հնչյուն:

4. Վերականգնե՛ք արմատները և նշե՛ք տեղի ունեցած հնչյունափոխությունը։ 

Պատմագետ, հանրամատչելի, ճտքակոշիկ, խորհրդատվություն, ծաղկեփունջ, տեսչական, առվեզր։

ու-ն սղվել է, ու-ն սղվել է,ի-ը, ի-ն սղվել է, ու-ն սղվել է, ու>վ,

5. Ճշտի՛ր տրված թվականների գրությունը։

Հազար մեկ, երրորդ, չորրորդ, առաջին, ութսուն, վեցերորդ, քսանինը, մեկ երկրորդ։ 

6. Տրված նախադասություններում ընդգծի՛ր փոխաբերությունները։ 

Ձմռան շունչն ամենուր էր, և օդում թևածում էր սառնություն։ 

Ծառը տնքում էր հասած մրգերի ծանրությունից։ 

7. Տրված են դերանուններ, յուրաքանչյուրի դիմաց գրի՛ր, թե որ տեսակին են պատկանում։ 

Ես-անձնական, իրար-փոխադարձ, ամենայն, ողջ-որոշյալ, այստեղ-ցուցական, սա-ցուցական,բոլորը-որոշյալ, ոչ ոք-ժխտական, ինչքան-հարցական, համայն-որոշյալ, որևէ-անորոշ ։ 

8. Տրված բառերը բառակազմորեն վերլուծի՛ր, ո՞ր արմատները կարող են գործածվել առանձին։ 

Գրատախտակ, մտամոլոր, անընդունակ, հազարավոր, երգչախումբ, մարդամոտ։ 

գիր+ա+տախտակմիտ+ա+մոլոր, ան+ընդունել+ակ, հազար+ա+վոր, երգիչ+ա+խումբմարդ+ա+մոտ

9. Տրված են նախադասություններ, յուրաքանչյուրի դիմաց գրի կազմությունը /պարզ, բարդ համադասական, բարդ ստորադասական/։ 

Ավարտելով աշխատանքը՝ Արմանը օգնականներին խնդրեց իրեն մենակ թողնել։-պարզ

Ընդարձակ սրահի կորնթարդ կամարների տակ հանկարծ շողարձակեցին Զևսի աչքերը, և մարմարյա հատակն ու պատերը երերացին ցնցումից։-բարդ համադասական

Սրահում փռված էին մի քանի նախագծեր, որ նա արել էր մի քանի օր առաջ։-բարդ ստորադասական

Մենք երախտապարտ ենք բժշկին, որովհետև նրա ջանքերը փրկեցին աղջկան։-բարդ ստորադասական

10. Ո՞րն է տրված նախադասության քերականական և տրամաբանական ճիշտ շարունակությունը։ 

Կռվում էր ամենքի հետ, բոլորին ծույլ էր անվանում,․․․․

ա․ և իր մասին մեծ կարծիք ուներ։

բ․ բայց ինքն ամբողջ կյանքում բացարձակապես ոչինչ չէր կատարել։ 

գ․ համոզված էր, որ աշխարհում միայն ծույլեր կան։

դ․ ցույց տալով չարվածը։ 

11. Նախադասությունից դո՛ւրս գրիր մակդիրները։ 

Պարսից շահը իր գոռոզ ոտքի տակ խոնարհում էր Հռոմը։ 

Իշխանը իր ոխերիմ աչքերով նայում էր դեպի սևազգեստ գերիները։ 

12. Կետադրի՛ր նախադասությունները։ 

Ու թվացել է ձյունն է մեղավոր՝ որ մորմոքդ ծանրացել է, փակվել են դեպի անուրջներ տանող ճանապարհները։

Ճարտարապետի մտքի թռիչքը աշխարհականներին ապշեցնում էր իր ճշգրտությամբ, տաճարի արտաքինը՝ իր շքեղությամբ։ 

Ինչո՞ւ է կյանքը հաճախ այնպիսի չար խաղեր խաղում, որ մտածելիս մարդու սրտի մեջ արյունն է պաղում։ 

13. Նախադասությունները դասավորի՛ր տրամաբանական ճիշտ հաջորդականությամբ։ 

1. Դժբախտաբար ,,մարաթոնը,, ուժասպառ արեց նրան։

2. Մի հույն զինվոր Մարաթոնից վազելով գնաց Աթենք՝ բարի լուրը քաղաքացիներին հայտնելու։

3. Ք․ ա․ 490 թվին հույները հաղթեցին Մարաթոնում տեղի ունեցած ճակատամարտում, որն Աթենքից մոտ 42 կմ հեռու էր գտնվում։

4. Խեղճ մարդը հաղթանակի լուրը հայտնելուց հետո գետնին տապալվեց ու մեռավ։ 

3214

14. Գտի՛ր նախադասության մեջ թույլ տված բառակազմության սխալը։ 

Իմ հաջողությունների համար ես պարտավոր եմ իմ ծնողներին։  պարտական

15. Գտի՛ր նախադասության մեջ թույլ տված քերականական սխալը։ 

Երիտասարդը երկար ու հիացած նայում էր Սարյանի նկարների վրա։ նկարներին

16. Տրված բառերը տեղադրի՛ր բաց թողնված տեղերում՝ ենթարկելով համապատասխան փոփոխությունների։ 

Անծանոթ մարդկանց ներս գալը տղային անչափ զարմացրեց ․ չիմացավ՝ արդյոք սունկը թողնի կրակի վրա և վազի մոր հետևը, թե սունկն էլ հետը տանի։ 

թողնել, տղա, հետև, զարմանալ

Թմբկաբերդի առումը

Ընթերցել ,,Թմկաբերդի առումը,, ստեղծագործությունը։

1. Առանձնացնել անհասկանալի բառերը և բացատրել։

հավլունի-առասպելական մեծ սուր՝ գերբնական հատկություններով, աննըկուն-դիմացկուն, բաբան-կատապուլտ, մըրափել-քնել

2. Մեկնաբանել ,,Նախերգանքը,, ՝ ներկայացնելով սեփական տեսակետն արտահայտված գաղափարների շուրջ։

Նախերգանքի հիմնական միտքն այն է, որ կյանքն անցողիկ է, իսկ մարդու գործը՝ անմահ: Իմ կարծիքով՝ սա հիշեցում է, որ մենք պետք է ապրենք ճիշտ արարքներով, քանի որ մեր թողած հետքը (լավ կամ վատ) ապրելու է մեզնից հետո։

3. Ներկայացնել և բնութագրել բոլոր հերոսներին։

Թաթուլ իշխան՝ քաջ, հայրենասեր մարդ, լավ ռազմիկ, բայց չափազանց վստահող իր կնոջը։

Թմկա տիրուհի՝ գեղեցիկ, բայց դավաճան և փառամոլ կին։

Նադիր Շահ՝ նենգ, հզոր և դաժան տիրակալ, ով հաղթում է ոչ թե ուժով, այլ դավաճանության դրդելով։

4. Ներկայացրո՛ւ Թմկա տիրուհու շարժառիթները, դավաճանության ճանապարհն ընտրելու պատճառները։ Փորձի՛ր արդարացնել։

Տիրուհին դավաճանեց, որովհետև գայթակղվեց փառքով և իշխանությամբ: Նա հավատաց աշուղի ստին, թե Շահի կողքին կդառնա աշխարհակալ թագուհի։ Չեմ կարծում թե ես կարող եմ նրան արդարացնել, քանի որ նա սխալ քայլ է ընտրել:

5. Ո՞րն է ստեղծագործության գաղափարը /կամ գաղափարները/։

Մարդու թողած գործն է անմահ։

Դավաճանությունը երբեք երջանկություն չի բերում։

Շահամոլությունը կարող է կործանել մարդուն։

6. Ո՞ր հատվածներն են քեզ համար գեղավեստական կարևոր նշանակություն ունեցող։

,,Մարդու գործն է միշտ անմահ,, տողը և Շահի ու Թմկա տիրուհու երկխոսությունը վերջում:

Վիճակագրական պարամետրեր

1)Գտե՛ք թվային տվյալների լայնքը, մոդն (եթե ունի) ու մեդիանը.
ա) 2, 2, 2, 5, 5, 8, 10

8, 2, 5
բ) -5, 4, 2, 6, 6, 8, 8, 8

13,  8, 6


գ)-105, 12, 12, 250, 233, 205, 12

355, 12, 12
դ) -20, -120, 0, 15, 7, 7, 120, 500

-120, -20, 0, 7, 7, 15, 120, 500

620, 7, 7

2)Հաշվե՛ք թվային տվյալների միջին թվաբանականն ու մեդիանը.
ա) 1, 3, 3, 5, 7

3,8, 3
բ) 5, 2, 1, -2, 7, -4

-4, -2, 1, 2, 5, 7

1,5  1,5
գ) 4,5,7,5,-8, 45

11,6, 5
դ) 2, 2, 8, 8, 8, 250, -120

39,5, 8
ե) 1, 1, 1, 1, 5, 5, -6, -10

-0,5, 1

3)Գտե՛ք թվային տվյալների միջինը, մոդը, մեդիանը և լայնքը.
ա) 0, 0, 5, 5, 10, 10, 10, 10, 10

20, 10, 10, 10
բ) 1, 1, 2, 2, 2, 19, 20, 21

13.6, 2, 2, 20
գ)-6, 6, 0, -3, 3

0, չկա, 0, 12
դ) –10, 0, 0, 12, 13, 12, 12

9,75, 12, 12, 23

4)Գտե՛ք a-ի թվային արժեքը, եթե հայտնի է, որ a, 1, 1, 2, 2, 4 բնական թվերի՝
ա) մոդը 2 է

2
բ) մեդիանը 1.5 է

1
գ) լայնքը 4 է

0
դ) միջինը 3 է

8


ե) մեդիանը մեծ է մոդից

1

Բազմանկյան մակերեսի այլ բանաձևեր

1)Շրջանագծին արտագծած հավասարասրուն սեղանի բարձրությունը 4 սմ է, իսկ մակերեսը՝ 60 սմ2: Գտեք սեղանի սրունքը:

60/4=15

2)Շրջանագծին արտագծած հավասարասրուն սեղանի սրունքը 12 դմ է, իսկ ներգծած շրջանագծի շառավիղը՝ 5 դմ: Գտեք սեղանի մակերեսը։

24*5=120

3)Շրջանագծին արտագծած ուղղանկյուն սեղանի կողմնային կողմերը 12 սմ և 16 սմ են: Գտե՛ք սեղանի մակերեսը:

192

4)Ուռուցիկ քառանկյան 12 դմ և 18 դմ երկարությամբ անկյունագծերի կազմած անկյունը 45° է: Գտե՛ք քառանկյան մակերեսը:

54√2

5)Զուգահեռագծի 7 սմ և 16 սմ երկարությամբ անկյունագծերի կազմած անկյունը 30° է: Գտե՛ք զուգահեռագծի մակերեսը:

0,5*7*16*0,5=28

6)Գտեք սեղանի 6 սմ և 10 սմ երկարությամբ անկյունագծերի կազմած անկյունը, եթե դրա մակերեսը 15√3 սմ է:

60

7)Ուղղանկյան մակերեսը 36 դմ է, անկյունագիծը՝ 12 դմ: Գտեք անկյունագծերի կազմած անկյունը:

30

8)Ուղղանկյան կողմերը 6 սմ և 8 սմ են: Գտե՛ք անկյունագծերի կազմած անկյան սինուսը:

24/25

ՀԱՅՈՑ ԼԵՌՆԵՐՈՒՄ

Մեր ճամփեն խավար, մեր ճամփեն գիշեր,
Ու մենք անհատնում
Էն անլույս մըթնում
Երկա՜ր դարերով գընում ենք դեպ վեր
Հայոց լեռներում,
Դըժար լեռներում։

Տանում ենք հընուց մեր գանձերն անգին,
Մեր գանձերը ծով,
Ինչ որ դարերով
Երկնել է, ծընել մեր խորունկ հոգին
Հայոց լեռներում,
Բարձըր լեռներում։

Բայց քանի անգամ շեկ անապատի
Օրդուները սև
Իրարու ետև
Եկա՜ն, զարկեցին մեր քարվանն ազնիվ
Հայոց լեռներում,
Արնոտ լեռներում։

Ու մեր քարվանը շըփոթ, սոսկահար,
Թալանված, ջարդված
Ու հատված-հատված
Տանում է իրեն վերքերն անհամար
Հայոց լեռներում,
Սուգի լեռներում։

Ու մեր աչքերը նայում են կարոտ
Հեռու աստղերին,
Երկընքի ծերին,
Թե երբ կըբացվի պայծառ առավոտ
Հայոց լեռներում,
Կանաչ լեռներում։

1.  Ո՞վ է ,,Մենք,,-ը բանաստեղծության մեջ։ 

հայ ժողովրդին։

2. Տեքստում նշվում է ,,Մեր ճամփեն,, ․ ի՞նչ ճանապարհի մասին է խոսքը։ 

դարերով տևած պայքարին,

գաղթերին ու կոտորածներին,

զրկանքներով ու փորձություններով լի ընթացքին։

3. Ի՞նչ նկատի ունի ,,պայծառ առավոտ,, ասելով։

տառապանքների ավարտ,

ազատություն ու անկախություն,

խաղաղ և երջանիկ կյանք,

ազգային վերածնունդ։

4.Բացատրի՛ր բառերի հուզական երանգը.խավար, արնոտ, սուգ, պայծառ, կանաչ
Ինչպիսի՞ տրամադրություն են ստեղծում դրանք։

Խավար – մռայլ, ծանր, հուսահատության զգացում է առաջացնում։

Արնոտ – ցավ, բռնություն, ողբերգություն է արտահայտում։

Սուգ – վիշտ, կորուստ, թախիծ է ներշնչում։

Պայծառ – լույս, հույս, ուրախություն է խորհրդանշում։

Կանաչ – կյանք, վերածնունդ, խաղաղություն է նշանակում։

5. Առանձնացրո՛ւ կրկնվող տողերը։ 

Դժար լեռներում,

Բարձր լեռներում,

Արնոտ լեռներում,

Սուգի լեռներում,

Կանաչ լեռներում,

6. Ինչպիսի՞նն են Հայոց լեռները` ըստ բանաստեղծության։

դժար լեռներ – դժվարություններով ու պայքարով լի,

բարձր լեռներ – վեհ, հպարտ, անսասան,

արնոտ լեռներ – ողբերգությունների ու կռիվների վկա,

սուգի լեռներ – վշտով ու կորստով լցված,

կանաչ լեռներ – կյանքով, հույսով ու վերածննդով լի։

7. Քո կարծիքով ինչի՞ մասին է բանաստեղծությունը։ 

Միաժամանակ բանաստեղծությունը հույսի մասին է․ որքան էլ ծանր լինեն խավար գիշերը և արնոտ լեռները, ժողովուրդը շարունակում է առաջ գնալ և սպասել պայծառ առավոտին՝ ազատ, խաղաղ ու երջանիկ ապագային։

Երկրաչափական պրոգրեսիա

1)Տրված է 1, 3, 9, 27, … երկրաչափական պրոգրեսիան։ Գտեք նրա հայտարարը և հինգերորդ, վեցերորդ ու յոթերորդ անդամները:

q=3

81, 486, 1458

2)Հաջորդականությունն արդյոք երկրաչափական պրոգրեսիա՞ է.
ա) 1, 8, 15, 21, 26, Ոչ;
բ) 4, 2, 1, 0,5, 0,25, Այո;
գ) -2, 2, -2, 2, -2, Այո;
դ) 0, 4, 16, 64, 256, Ոչ:

3)Գտեք an երկրաչափական պրոգրեսիայի առաջին չորս անդամները, եթե a1 = 2, q = 0,25 :

2, 0.5, 0.125, 0,81224

4)Տրված է an երկրաչափական պրոգրեսիան։ Հաշվեք.
ա)a3 — ը, եթե a1= 0,5, q = — 2;

2

բ)a4 — ը, եթե a1 = -2, q = 3;

-54


գ) a3 — ը և q — ն, եթե a1 = 3, a2 = 4;

4/3 16/3


դ) a3 — ը և q — ն, եթե a1 = — 4, a2 = 6

-1.5 -9

5)Տրված են երկրաչափական պրոգրեսիայի երեք իրար հաջորդող անդամներ.
ա) 7, x, 63։ Գտեք x — ը, եթե x > 0 :

21

բ) 2, x, 18։ Գտեք x — ը, եթե x < 0 :

-6


գ) 3,2; x; 0,2։ Գտեք x — ը ։

0.8

Զուգահեռագծի մակերեսը

1)Զուգահեռագծի կից կողմերը 10 սմ և 14 սմ են, անկյուններից մեկը` 60°։ Գտե՛ք զուգահեռագծի մակերեսը:


70√3 սմ²

2)Զուգահեռագծի կից կողմերը 6 սմ և 12 սմ են, անկյուններից մեկը՝ 150°։ Գտե՛ք զուգահեռագծի մակերեսը:

36 սմ²

3)135√2 դմ2 մակերեսով զուգահեռագծի կից կողմերը 15 դմ և 18 դմ են: Գտե՛ք զուգահեռագծի անկյունները:

45° և 135°


4)Զուգահեռագծի կողմերից մեկը 2 սմ-ով մեծ է մյուսից, իսկ դրանց կազմած անկյունը 60° է: Գտե՛ք զուգահեռագծի կողմերը, եթե դրա մակերեսը 24√3 սմ2 է:

6 սմ 8 սմ

5)Գտեք շեղանկյան մակերեսը, եթե նրա կողմը հավասար է 12 սմ, իսկ անկյունը`60o :

72√3 սմ²



6)Գտեք շեղանկյան կողմը, եթե նրա մակերեսը հավասար է 8√2 սմ2, իսկ անկյունը` 45o։

4 սմ

7)322√2 սմ2 մակերեսով շեղանկյան անկյուններից մեկը 45° է: Գտե՛ք շեղանկյան կողմը:

2√161 սմ

Թվաբանական պրոգրեսիա, առաջին N անդամների գումարը

1)Արտահայտությունն արտահայտե´ք a1-ով ու d-ով.
ա) a5 + a10

a1+4d+a1+9d=2a1+13d
բ) a3 + 2a7

a1+2d+2a1+12d=3a1+14d
գ) a7 + a8 — 2a6

a1+6d+a1+7d-2a1-10d=3d
դ) a15 + a17 — 2a16

a1+14d+a1+16d-2a1-30d=0

2){an} թվաբանական պրոգրեսիայում գտեք
ա) a2 և d-ն, եթե a1 = 5, a3 = 13 ;

9 4


բ) a1 և d-ն, եթե a2 = 3 , a10 = 19 ;

1 2


գ) a2 և d-ն, եթե a12 = — 2 , a3 = 7 ;

-1
դ) a101 և d-ն, եթե a12 = 20,5 ; a7 = 10, 5 :

3)Տրված է {an} թվաբանական պրոգրեսիան։ Հաշվեք․
ա) S20 — ը, եթե a1 = 1 , a20 = 20 ;\

s20=20*1+20/2=210
բ) S13, եթե a1 = 17, a13 = 13 ;

s13=13*17+13/2=195
գ) S30, եթե a1 = — 10 a30 = 20 ;

s30=30*-10+20/2=150
դ) S17, եթե a1 = 11, a17 = 19 :

s17=17*11+19/2=255

Եռանկյան մակերեսի բանձևեր

1)Եռանկյան կողմերն են՝ 5, 12, 13:

ա)Գտնել եռանկյան մակերեսը։

5+12+13/2=15

±√15(15-5)(15-12)(15-13)=30

բ)Գտնել եռանկյանը արտագծած շրջանագծի շառավիղը։

780/120=6.5

գ)Գտնել եռանկյանը ներգծած շրջանագծի շառավիղը։

30/15=2

2)Հավասարասրուն եռանկյան սրունքը 13 է, իսկ հիմքին տարած բարձրությունը՝ 5։

ա)Գտնել եռանկյան մակերեսը։

13+13+24/2=25

24*5/2=60

բ)Գտնել եռանկյան պարագիծը։

13+13+24=50

գ)Գտնել եռանկյանը ներգծած շրջանագծի շառավիղը։

60/25=2.4

3)Հավասարասրուն եռանկյան հիմքը 48 է, հիմքին իջեցրած բարձրությունը՝ 7։

ա)Գտնել եռանկյան մակերեսը։

48*7/2=168

բ)Գտնել եռանկյան պարագիծը։

24^2-7^2=625

√625=25

25+25+48=98

գ)Գտնել եռանկյանը արտագծած շրջանագծի շառավիղը։

25*25*48/4*168=30000/672=625/14

4)Հավասարասրուն եռանկյան հիմքը 14 է, սրունքը՝ 25։

ա)Գտնել եռանկյան մակերեսը։

25+25+14/2=32

√32(32-25)(32-25)(32-14)=168

բ)Գտնել եռանկյան փոքր բարձրությունը։

168*2/25=13.44

գ)Գտնել եռանկյանը ներգծած շրջանագծի շառավիղը։

168/32=5.25

5)Հավասարասրուն եռանկյան պարագիծը 100 է, իսկ հիմքը և սրունքը հարաբերում են, ինչպես 24:13։

ա)Գտնել եռանկյան մակերեսը։

x=2

26+26+48/2=50

√50(50-26)(50-26)(50-48)=240

բ)Գտնել եռանկյան փոքր կողմը։

26

գ)Գտնել եռանկյան մեծ բարձրությունը։

18.4