1․Թեստ 1Ի՞նչ է միտոզը։
ա) Բջջի բաժանումը երկու դուստր բջիջների
բ) Սերմի աճը
գ) Սննդի սինթեզը
դ) Շնչառությունը

2․Միտոզի արդյունքում ստացվող բջիջները լինում են․
ա) Տարբեր գենետիկ կազմով
բ) Նույն գենետիկ կազմով
գ) Առանց միջուկի
դ) Առանց քրոմոսոմների

3․Միտոզը տեղի է ունենում․
ա) Սոմատիկ բջիջներում (մարմնի բջիջներ)
բ) Սեռական բջիջներում
գ) Միտոքոնդրիումներում
դ) Քլորոպլաստներում

4․Միտոզի հիմնական նշանակությունը․
ա) Էներգիայի առաջացում
բ) Աճ և վերականգնում
գ) Տեղաշարժ
դ) Սննդի մարսում

5․Միտոզի վերջում ձևավորվում են․
ա) Չորս բջիջ
բ) Երկու նույնական բջիջ
գ) Մի մեծ բջիջ
դ) Սերմաբջիջ

6․Միտոզի ընթացքում բջջի քրոմոսոմների թիվը․
ա) Կրկնվում է
բ) Պակասում է երկու անգամ
գ) Աճում է չորս անգամ
դ) Անհետանում է

7․Ո՞ր գործընթացն է հաջորդում միտոզին․
ա) Ցիտոկինեզ
բ) Ֆոտոսինթեզ
գ) Սերմնավորում
դ) Ֆերմենտացում

1. Ինչպե՞ս էր Խալիֆան  վերաբերվում իշխանությանը։

Նա անհոգ էր և շատ եծ ուշադրություն չէր դարձնում դրան: Նա մտածում էր, որ ընդհամենը նրանով, որ մարդիկ մեկը մյուսին չսպանեն իշխանությունը կարող է կանգուն մնալ:

2.  Քո կարծիքով՝ ինչո՞ւ էր խալիֆան համոզված, որ երաժշտությունը պաշտպանում է իր պետությունը։

Քանի, որ նա մտածում էր, որ միշակույթն է միայն դեր խաղում պետության կանգնման համար, նա այնպիսի զգացողությունների մեջ էր ընկնում, այդ երաժշտությունը լսելիս, որ մտածում էր թե դա կարող է լինել մի գերբնական ուժ որը նաև կպաշտպանի իր պետությունը:

3. Ինչպե՞ս է արտացոլվում իրատեսությունն ու երազախաբությունը ստեղծագործության մեջ։

Երազախաբությունը այն էր, որ նա ապրում էր շքեղ վայրում և լսում անսահման գեղեցիկ երաժշտություն և վայելելով այդ նույնիսկ  չէր մտածում թե ինչ է կատարվում իր ,,հեքիաթներից,, դուրս:

Իրատեսությունը այն էր, որ ժողովուրդը, պաշտոնյաները և այլ մարդիկ ներկայացնում էին ու հայտնում էին խալիֆային ,,արտաքին աշխարհի,, խնդիրների մասին:

Նաև վերջում, երբ խալիֆային գահազրկում են նա վերջապես բախվում է իրականության հետ:

4.Կարելի՞ է խալիֆային համարել դրական կերպար, թե ոչ։ Ինչո՞ւ։

Որոշ չափով կա այնպիսի մի հասկացություն, որ մշակույթը պետության ամենակարևոր բաներից է և տեսնելով թե ինչքան կարևորություն է տալիս դրան խալիֆան կարելի է հասկանալ, որ նա գոնե որոշ չափով արժեքներից մեկի մասին մտածում է: Բայց նա նաև անպատասխանատու էր և չէր անում այն ինչը իրենից հասնում էր և անհոգ լինելու պատճառով նա չկարողացավ պաշտպանել իր իշխանությունը: Նայելով նրա կողմերը նա վատ մարդ չէր, ուղղակի վատ ղեկավար էր:

5. Կարծիք հայտնիր խալիֆայի այս հրամանի վերաբերյալ՝ -Թո՛ղ ապրի ամեն մարդ, ինչպես ուզում է, միայն թե թողնի, որ ուրիշն էլ ապրի։ Արդյո՞ք հնարավոր է խաղաղ համակեցություն։

Իրականում եթե ժողովուրդը ենթարկվող է կապրի այնպես ինչպես մինչ այդ էր ապրում, բայց այստեղ կան անհասականալի պահեր օրինակ՝ ,ապրի ինչպես ուզում է,, հասակացությունը մարդիկ կարող են շատ տարբեր կերպ հասկանալ, կարող են առաջանալ թալանումներ, կոռուպցիաներ և հազարավոր բաներ որոնք կախված չեն հենց սպանելուց, բայց միևնույն է իրենց մեջ վնաս են պարունակում: Ճիշտ է նշվեց , որ ժողովուրդը դրանից գոհ էր, բայց կարծում եմ խելամիտ կլիներ նման որոշում չկայացնել:

6. Ըստ ձեզ՝ ո՞րն է հեղինակի ասելիքը։

Կար մի քանի միտք, որը ստեղծագործությունը փոխանցում էր: Իմ կարծիքով գլխավոր միտքը այն էր, որ մարդ չի կարող ապրել միայն երազանքներով՝ տեսնելով միայն ապրելու լավ կողմը և չցանկանա բախվել իրականությունը՝ որի մեջ երբեմն վատ իրադարձություններ են տեղի ունենում: Նաև ըստ ստեղծագործության առաջնորը պիտի լինի իրատես, որպեսզի կարողանա պահել իր պետությունը:

7. Մեկնաբանե՛ք այս տողը՝ -Նվագեցե՛ք, մի՛ դադարեք. երբ դուք դադարեք, այն ժամանակ է, որ կնվաճվի իմ պետությունը…

Կարծում եմ այստեղ նա ավելի շատ մտածում էր իր ,,հեքիաթների աշխարհի,, մասին և վախենալով, որ այն կարող է բախվել իրականությանը ու ոչնչանալ հրամայում էր անվերջ նվագել:

 Առանձնացրո՛ւ դիմավոր և անդեմ ձևերով գրված բառերը։

Գրած, երգող, երազում եմ, եղել է, համբերենք, կխոսեմ, մտածել, հուզվելիս, երգումէինք, խաղա,վերցրո՛ւ, ընտրել, հասած, լողացող, վերցրել էինք։

Դիմավոր-երազում եմ, համբերենք, կխոսեմ, երգում էինք, վերցրո՛ւ, վերցրել էինք

Անդեմ-գրած, երգող, եղել է, մտածել, հուզվելիս, խաղա, ընտրել, հասած, լողացող

Յուրաքանչյուրի դիմաց գրի՛ր, թե որ դերբայն է։

Պարտված-հարակատար

Խմել-անդեմ

քանդակել-անդեմ

գրելու-ապակատար

կռվող-ենթակայական

հաղթող-ենթակայական

մտածող-ենթակայական

ընտրող-ենթակայական

աղացած-հարակատար

քնած-հարակատար

թափված-հարակատար

կարդալիս-համակատար

աշխատելիս-համակատար

վազելիս-համակատար

Գրել բայը խոնարհիր անկատար ներկա և անցյալ ժամանակաձևերով։

գրում եմ, գրում էի

Գրի՛ր և թվարկի՛ր բայի եղանակները։

սահմանական, ըղձական, ենթադրական, հարկադրական, հրամայական

Մտածել բայը խոնարհի՛ր վաղակատար ներկա և անցյալ ժամանակաձևերով։

մտածել եմ, վազել էի

Նստել բայը խոնարհի՛ր ապակատար ներկա և անցյալ ժամանակաձևերով։

նստելու եմ, նստելի էի

Գրեցի, գրեցիր, գրեց ․ ո՞ր ժամանակաձևով է խոնարհված բառը, ինքդ կազմի՛ր տվյալ բայի հոգնակի թիվը։

անցյալ կատարյալ, գրեցինք, գրեցիք, գրեցին

Տրված բայերը դարձրո՛ւ ենթադրական և հարկադրական եղանակով։ Ի՞նչ փոխեցիր։

Գրեմ , գրես գրի, գրենք, գրեք, գրեն։

Կարդայի, կարդայիր, կարդար, կարդայինք, կարդայիք, կարդային։

կգրեմ, կգրես, կգրի, կգրենք, կգրեք, կգրեն

կկարդայի, կկարդայիր,  կկարդար, կկարդայինք, կկարդայիք, կկարդային

պիտի գրեմ, պիտի գրես, պիտի գրի, պիտի գրենք, պիտի գրեք, պիտի գրեն

պիտի կարդայի, պիտի կարդայիր, պիտի կարդար, պիտի կարդայինք, պիտի կարդայիք, պիտի կարդային

Կազմի՛ր տրված բայերի հրամայական եղանակը՝ նշելով այս եղանակի առանձնահատկությունները։

Մտածել, խոսել, վազել, կարդալ, գրել, նստել, երգել, մաքրել, զգուշանալ։

մտածի՛ր, խոսի՛ր, վազի՛ր, կարդա՛, գրի՛, նստի՛ր, երգի՛ր, մաքրի՛ր, զգուշացի՛ր

Կազմի՛ր ուտել բայի հարակատար դերբայը։

կերած

Սովորի՛ր անկանոն բայերը՝ ասել, ուտել, զարկել, բացել, բերել, գալ, լալ, տալ, անել, դնել, տանել, առնել, ելնել, տեսնել, թողնել, լինել,

Անկանոն և պակասավոր բայեր՝ դառնալ, վեր կենալ, լվանալ, լվալ, հուսալ, ցանկալ, կենալ, եմ, գիտեմ, ունեմ, արժեմ, կամ։

1)ABC և A1B1C1 եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ k = 4 : Գտեք ABC եռանկյան պարագիծը, եթե A1B1C1 եռանկյան պարագիծը 26 դմ է:

4*26=104դմ

2)Նման եռանկյուններից մեկի պարագիծը 28 սմ է, մյուսինը՝ 7 սմ: Գտե՛ք այդ եռանկյունների նմանության գործակիցը:

28/7=4

3)Նման եռանկյուններից մեկի կողմը 32 սմ է, մյուս եռանկյան դրան նմանակ կողմը 8 սմ է: Գտե՛ք երկրորդ եռանկյան պարագիծը, եթե առաջինի պարագիծը 120 սմ է։

32/8=4

120/4=30

4)Նման եռանկյուններից մեկի կողմերը 6 անգամ փոքր են մյուսի կողմերից: Գտե՛ք դրանց պարագծերի հարաբերությունը:

6

5)ABC և A1B1C1 եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ ∠A = ∠A1, ∠B = ∠B1: BM-ը և B1M1-ը այդ եռանկյունների միջնագծերն են: Գտե՛ք B1M1-ը, եթե AB = 12 սմ, A1B1 = 4 սմ, BM = 9 սմ։

12/4=3

9/3=3

6)ABC և A1B1C1 եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ ∠A = ∠A1, ∠B = ∠B1: AK-ն և A1K1-ը այդ եռանկյունների կիսորդներն են: Գտե՛ք BC-ն, եթե AK = 9 սմ, A1K1 = 3 սմ, B1C1 = 7 սմ:

9/3=3

3*7=21

7)ABC և A1B1C1 եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ ∠A = ∠A1, ∠B = ∠B1: BH-ը և B1H1-ը այդ եռանկյունների բարձրություններն են: Գտե՛ք AC-ն, եթե BH =15 սմ, B1H1 = 6 սմ, A1C1 = 8 սմ։

15/6=2,5

8*2,5=20

1)ABC և A1B1C1 եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ k = 4 : Գտեք ABC եռանկյան պարագիծը, եթե A1B1C1 եռանկյան պարագիծը 26 դմ է:

4*26=104դմ

2)Նման եռանկյուններից մեկի պարագիծը 28 սմ է, մյուսինը՝ 7 սմ: Գտե՛ք այդ եռանկյունների նմանության գործակիցը:

28/7=4

3)Նման եռանկյուններից մեկի կողմը 32 սմ է, մյուս եռանկյան դրան նմանակ կողմը 8 սմ է: Գտե՛ք երկրորդ եռանկյան պարագիծը, եթե առաջինի պարագիծը 120 սմ է։

32/8=4

120/4=30

4)Նման եռանկյուններից մեկի կողմերը 6 անգամ փոքր են մյուսի կողմերից: Գտե՛ք դրանց պարագծերի հարաբերությունը:

6

5)ABC և A1B1C1 եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ ∠A = ∠A1, ∠B = ∠B1: BM-ը և B1M1-ը այդ եռանկյունների միջնագծերն են: Գտե՛ք B1M1-ը, եթե AB = 12 սմ, A1B1 = 4 սմ, BM = 9 սմ։

12/4=3

9/3=3

6)ABC և A1B1C1 եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ ∠A = ∠A1, ∠B = ∠B1: AK-ն և A1K1-ը այդ եռանկյունների կիսորդներն են: Գտե՛ք BC-ն, եթե AK = 9 սմ, A1K1 = 3 սմ, B1C1 = 7 սմ:

9/3=3

3*7=21

7)ABC և A1B1C1 եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ ∠A = ∠A1, ∠B = ∠B1: BH-ը և B1H1-ը այդ եռանկյունների բարձրություններն են: Գտե՛ք AC-ն, եթե BH =15 սմ, B1H1 = 6 սմ, A1C1 = 8 սմ։

15/6=2,5

8*2,5=20

Հայաստանի Հանրապետության վերածնուդը: Անկախության վերստեղծել և ազգային ինքնության ամրապնդման գործընթացին, ապա դա մի շատ կարևոր ու բազմաշերտ թեմա է: Հայաստանն անկախություն ստացավ 1991 թվականին, իսկ մինչ այդ երկիրը երկար ժամանակ անցել երկիրը երկար ժամանակ անցել էր տարբեր պատմական փուլերից Օսմանյան տիրապետության սովետական միություն և այլն: Անկախության պահից սկսաց Հայաստանի վերածնուդը միաժամանակ տարբեր ոլորտներում մեծ մարտահրավերն ու զարգացումները էր նշանակում:

1. Առանձնացրու, կարդա Թադմորի ապարանքի նկարագրությունը սկզբում եւ վերջում։ Մեկնաբանիր նկարագրությունների տարբերությունները (հեղինակի բանաստեղծական մտահղացումը)։

Լուսակերտ է ապարանքը Թադմորի,
Անապատում, որպես երազ ոսկեհյուս.
Յոթն հարյուր սյունի վրա մարմարի
Սլանում է աշտարակը երկնասույզ:

Շուրջը նազուկ արմավենու պուրակներ,
Ուր երգում են հրաշք-հավքեր կարոտով,
Շատրվաններն հուրհրում են կրակներ,
Ծաղիկները պճնազարդում արծաթով:

Սկզբում նա Թադմորի ապարանքը նկարագրում է, որպես մի անսահման գեղեցիկ, կենդանի վայր:

Պուրակները չորացել են, չքացել,
Եվ շիջել է լույս երազը սյուների.
Անապատը դեղին քղանցքն է փռել
Եվ ծածկել է ապարանքը Թադմորի…

Եվ ավազուտ շիրմի վրա մենավոր
Աշտարակն է մնում կանգուն ու վկա,
Որ իմանան վառ աստղերը հեռավոր
Էլ-Սամանի սերը հզո՛ր ու անմա՛հ:

Վերջում հեղինակը Թադմորի ապարանքը նկարագրում է չորացած, ցամաքած, դեղնած և անկենդան:

2. Բառարանից գտիր բամբիշ, մանկլավիկ, նաժիշտ, ձեղուն, սնդուս, թալկանալ, եբենոսյան, մուշկ, կնդրուկ բառերի բացատրությունը։

թագուհի, մարդ ով սպասարկում է թագավորին, տանիք, դիպակ, ուշաթափվել, եբենոսի փայտից պատրաստված, յուղային բույր, անուշահոտ խեժի տեսակ

3. Ստեղծագործության վերաբերյալ գրի՛ր քո մտորումները։

Հեղնիակը ուզում էր ցույց տալ թե երբեմն ինչքան մեծ կարող է լինել սերը մեկի նկատմամբ: Նա ասում էր, որ սերը կարող է լինել անժամկետ: Բայց ստեղծագործությունը տեղիք է տալիս մտածելու, թե արդյոք, երբ մեկը մահանում է նրա հանդեպ սերը քո հիշողություններն և միասին ապրած պահերն են, քանի որ հնարավոր է, եթե այդ մարդը ողջ լիներ դու մի ընթացք սկսեիր չսիրել նրան:

Ինչո՞վ է պայմանավորված ՀՀ տարածքի հաղային տիպերի բազմազանությունը։

Կլիման, պարաները ռելիեֆ, ջրեր, մարդու գործունեություն և այլն:

Նշե’լ Հանրապետությունում ամենատարածված հողային տիպերը։

Լեռնային սևահողերը ամենատարածվածն են: Մեր գյուղատնտեսության/տնտեսության համար դրանք ունեն շատ մեծ նշանակություն:

Ի՞նչ գործոններով է պայմանավորված ՀՀ բուսական և կենդանական աշխարհի բազմազանությունը։

Աշխարհագրական դիրքից և տարածքի բնապատմական զարգացման առանձնահատկություններից

Թվարկե’ք ՀՀ բուսականության վերընթաց գոտիները։

անապատային և կիանապատային գոտիներ

լեռնային չորասեր գոտի

Տափաստանյան գոտի

անտառային գոտի

մերձալպյան և ալպյան գոտի

Կարիոտիպը նշանակում է…

ա) Գեների հաջորդականության ամբողջականությունը
բ) Օրգանիզմի բոլոր սպիտակուցների համախումբը
գ) Օրգանիզմի քրոմոսոմների ամբողջական հավաքածուն՝ քանակը, չափը և ձևը
դ) ԴՆԹ-ի կրկնօրինակման գործընթացը

Մարդու սոմատիկ բջիջներում քանի՞ քրոմոսոմ կա։

ա) 22
բ) 23
գ) 44
դ) 46

Մարդու սեռաբջիջներում (գամետներում) քանի՞ քրոմոսոմ կա։

ա) 23
բ) 46
գ) 44
դ) 22

Քրոմոսոմների մեծամասնությունը ի՞նչ ձև ունեն մետաֆազում։

ա) Օղակաձև
բ) S-աձև
գ) X-աձև (երկքրոմատիդ)
դ) Գնդաձև

Քանի՞ զույգ ավտոսոմ և քանի՞ զույգ սեռական քրոմոսոմ ունի մարդը։

ա) 23 ավտոսոմ, 1 սեռական
բ) 22 ավտոսոմ, 1 սեռական
գ) 22 սեռական, 1 ավտոսոմ
դ) 23 սեռական, 2 ավտոսոմ

Դո՛ւրս գրիր բայեր և որոշիր, թե որ խոնարհման են։

Ցատկում էի, երբ լսեցի դպրոցի զանգի ձայնը, և հիշեցի, որ դա ամենից առաջ տխրեցրեց ինձ, քանի որ գիտեի, որ ուշացել եմ: Սակայն մի ակնթարթ անց այլևս չմտահոգվեցի ուշանալուս համար, որպես արդարացում ունենալով թե՛ հասուն տանձերը, և թե՛ ցատկելու հայտնագործությունը:

Տրված բայերը դարձրու պատճառական.

Սովորել- սովորեցնել

քնել- քնեցնել

պայծառանալ- պայծառացնել

զգալ- զգացնել

զբաղվել- զբաղեցնել

դադարել- դադարեցնել

փայլել- փայլեցնել

նրբանալ- նրբացնել

ծաղկել- ծաղկեցնել

Կետադրե՛ք ։

Միշտ էլ հետաքրքրվել եմ բնության բոլոր արարածներով և դրանցից որն էլ պատահել է, փորձել եմ մանրազնին ուսումնասիրել: Մի օր՝ տարիներ առաջ, ճահճային թռչունների որսի ժամանակ, մի կրիա գտա և բերեցի տուն: Տանը՝ պատշգամբի մի անկյունում, նրա համար ստեղծեցի մի հարմար անկյուն՝ բերելով խոտեր, ճյուղեր ու հարդ: Ինքնամփոփ ու զգույշ են կրիաները, բայց երբ համոզվում են որ իրենց որևիցե վտանգ չի սպառնում, պատյանից դուրս են հանում գլուխն ու ոտքերը և քայլում՝ դանդաղ ու անճոռնի շարժումներ անելով: Փոքր-ինչ ընտելանալուց հետո նույնիսկ կեր են վերցնում ձեռքիցդ: Սակավապետ ու քչակեր կենդանիներ են դրանք, շաբաթներով կարող են ոչինչ չուտել, բայց շատ հեշտ են դիմանում, որովհետև շարժումներ քիչ են անում և էներգիա քիչ է ծախսվում: Ժողովրդական մի հինավուրց ավանդություն կրիայի դանդաղաշարժությունը բացատրում է նրանով, որ ուր էլ լինի կրիան իր տան մեջ է ուստի չի շտապում:

Advertisement