Վառելիքաէներգետիկ համալիրը և Մետալուրգիական արդյունաբերությունը

1.Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում վառելիքաէներգետիկ համալիրը:

Վառելիքաէներգետիկ համալիրը տնտեսության այն ճյուղերի համախումբն է, որոնք զբաղվում են բնական վառելիքի արդյունահանմամբ, վերամշակմամբ և էլեկտրաէներգիայի արտադրությամբ ու հաղորդմամբ սպառողին։

2.Ինչպիսի՞ն է ՀՀ էլեկտրաէներգիայի կառուցվածքը,թվել առավել հզորները:

ՀՀ էլեկտրաէներգիայի կառուցվածքի հիմքում ջերմային, ատոմային և ջրային էներգետիկան են, իսկ առավել հզոր կայաններն են Հրազդանի ՋԷԿ-ը, Հայկական ԱԷԿ-ը, Երևանի ՋԷԿ-ը, Արգելի և Տաթևի ջրէկները։

3.Ինչպիսի՞ հեռանկարներ ունի ՀՀ վառելիքաէներգետիկ համալիրի զարգացումը:

Հայաստանի վառելիքաէներգետիկ համալիրի զարգացումը հենվում է նոր ատոմակայանի կառուցման, արևային ու քամու էներգիայի ընդլայնման և տարածաշրջանային էներգետիկ համակարգերին ինտեգրվելու հեռանկարի վրա։

4.Նշե’լ մետալուրգիայի դերը ՀՀ տնտեսության մեջ:

Մետալուրգիան ՀՀ տնտեսության արտահանման ուղղվածություն ունեցող գլխավոր ճյուղն է, որը հանդիսանում է պետական բյուջեի հիմնական հարկատուն և ապահովում է արդյունաբերական աճը։

5.Ի՞նչ ենթաճյուղերից է բաղկացած ՀՀ մետալուրգիական արդյունաբերությունը:

ՀՀ մետալուրգիական արդյունաբերությունը բաղկացած է պղնձամոլիբդենային, ոսկու արդյունահանման, պղնձաձուլության և ալյումինի վերամշակման ենթաճյուղերից, ինչպես նաև սև մետաղների ջարդոնի վերաձուլումից։

6.Բնութագրե’լ ՀՀ մետալուրգիական արդյունաբերության զարգացման բնական և տնտեսական նախադրյալները:

Մետալուրգիայի զարգացման բնական նախադրյալը հարուստ հանքավայրերն են, իսկ տնտեսական նախադրյալները ներառում են մասնագիտական ներուժը, էներգետիկ հզորությունները և միջազգային շուկայի պահանջարկը։

Բնակչության կազմը

1.Ի՞նչ ցուցանիշներով է բնութագրվում բնակչության կազմը։

Սեռային կազմով, տարիքային կազմով, ազգային կազմով, կրոնական և այլն:

2.Որո՞նք են ՀՀ_ում բնակվող ազգային փոքրամասնությունները, ի՞նչ իրավունքներից են օգտվում։

Եզդիները, ռուսները, ասորիները, վրացիները, ոքրդերը, ուկրաինացիները և այլն: Նրանք ունեն նույն իրավունքները ինչ մենք:

3.Ինչպիսի՞ն է ՀՀ բնակչության սեռային կազմը, ինչպե՞ս է այն փոփոխվում ըստ տարիքի։

Երիտադասրդ տարիքում տղամարդիք գերակշռում են բայց 24 տարեկանից հետո գերակշռում են կանայք:

4.Ինչպիսի՞ն է ՀՀ ուրբանիզացման մակարդակը։

Կոնկերտ հիմա այն միջին է, բնակչության մեծ մասը բնակվում է քաղաքներում, բայց զգալի մասը շարունակում է ապրել գյուղերում:

Խոշոր քաղաքները

1.ՀՀ քաղաքներն ի՞նչ խմբերի են բաժանվում ըստ աշխատանքի աշխարհագրական բաժանման իրենց։

Մայրաքաղաք, մարզային կամ տարածաշրջանային կենտրոն, տեղական կենտրոն։

2.Գյումրու զարգացման տարբեր փուլերում ի՞նչ գործոններ էին նպաստել կամ խանգարել նրա տնտեսական վերելքին:

Այն Շիրակի մարզի կենտրոնում է և դա ստեղծում է բարենպաստ պայմաններ։ Ստեղծվել էր բազմաճյուղ արդյունաբերություն`տեքստիլ, մեքենայաշինություն, սնունդ։ Գործում էին բուհեր, գիտահետազոտական հիմնարկներ։ Տնտեսական վերելքին խանգարեց 1988 թվականի երկրաշարժը, ինչի պատճառով ավերվեցին քաղաքի գործարանների մեծ մասը։ Բայց դրանից հետո կազմվել քաղաքի նոր հատակագիծ և ստեղծվեց մեծ շինարարական բազա։ Գյումրին դարձավ ԱՊՀ մշակութային մայրաքաղաք ինչը ստեղծեց լավ հեռանկարներ զբոսաշրջության և սոցիալ տնտեսական զարգացման համար։

3. Ուրվագծային քարտեզ վրա նշել մարզերն ու խոշոր քաղաքները։

Պատասխանել հարցերին

Պատասխանել հարցերին

1.Ի՞նչ ցուցանիշներով է բնութագրվում բնակչության կազմը։

Սեռատարիքային կազմ

Ազգային (էթնիկական) կազմ

Լեզվական կազմ

Կրոնական կազմ

Սոցիալական կազմ

Կրթական կազմ

Մասնագիտական կազմ

Քաղաքային և գյուղական բնակչության հարաբերակցություն

2.Որո՞նք են ՀՀ_ում բնակվող ազգային փոքրամասնությունները, ի՞նչ իրավունքներից են օգտվում։

Եզդիներ

Ռուսներ

Ասորիներ

Քրդեր

Հույներ

Ուկրաինացիներ

Վրացիներ, հրեաներ և այլ փոքր խմբեր

օրենքի առաջ հավասար իրավունքներ ՀՀ քաղաքացիների հետ

իրենց լեզուն, մշակույթը, ավանդույթները պահպանելու և զարգացնելու իրավունք

կրոնի ազատություն

մայրենի լեզվով կրթություն ստանալու հնարավորություն (դպրոցներ, դասարաններ)

մշակութային կազմակերպություններ և համայնքներ ստեղծելու իրավունք

3.Ինչպիսի՞ն է ՀՀ բնակչության սեռային կազմը, ինչպե՞ս է այն փոփոխվում ըստ տարիքի։

Ընդհանուր առմամբ՝ կիները մի փոքր գերակշռում են տղամարդկանց նկատմամբ։Հաշվարկներով՝ մոտավորապես 100 տղամարդուն զուգահեռ կա 105–107 կին։

    Տարիքային տարբերություններով՝ սեռային հարաբերակցությունը փոխվում է․

    Մանկական տարիքում (0–14 տարեկան)՝ սեռերի հարաբերակցությունը մոտ հավասար է՝ փոքր տարբերությամբ տղաներ գերակշռում են փոքրիկ չափով։Աշխատունակ տարիքում (15–64 տարեկան)՝ հարաբերակցությունը մոտ հավասար է, որոշ տարիքում տղամարդկանց քիչ պակաս կա, հատկապես ծայրահեղ աշխատունակ տարիքներում։Ծեր տարիքում (65 և ավելի)՝ կիները զգալիորեն գերակշռում են տղամարդկանց (դրանք են երկարատև կյանքի ժամանակակից փաստերը), քանի որ կանայք միջինում ավելի երկար են ապրում։

      4.Ինչպիսի՞ն է ՀՀ ուրբանիզացման մակարդակը։

      2020-ականների տվյալներով՝ ՀՀ բնակչության մոտ 63–65%-ը ապրում է քաղաքներում, իսկ մնացածը՝ գյուղերում։

      Այս ցուցանիշը ցույց է տալիս, որ ՀՀ-ը միջին քաղաքացված երկիր է, որտեղ քաղաքային բնակչությունը գերակշռում է, բայց գյուղական բնակչությունը ևս զգալի է։

      Ուրբանիզացման մակարդակի բարձրացումը կապված է միգրացիայի, աշխատատեղերի կենտրոնացման և տնտեսական զարգացման հետ։

      Բնակչության կազմը

      1.Ի՞նչ ցուցանիշներով է բնութագրվում բնակչության կազմը։

      Սեռային կազմով, տարիքային կազմով, ազգային կազմով, կրոնական և այլն:

      2.Որո՞նք են ՀՀ_ում բնակվող ազգային փոքրամասնությունները, ի՞նչ իրավունքներից են օգտվում։

      Եզդիները, ռուսները, ասորիները, վրացիները, ոքրդերը, ուկրաինացիները և այլն: Նրանք ունեն նույն իրավունքները ինչ մենք:

      3.Ինչպիսի՞ն է ՀՀ բնակչության սեռային կազմը, ինչպե՞ս է այն փոփոխվում ըստ տարիքի։

      Երիտադասրդ տարիքում տղամարդիք գերակշռում են բայց 24 տարեկանից հետո գերակշռում են կանայք:

      4.Ինչպիսի՞ն է ՀՀ ուրբանիզացման մակարդակը։

      Կոնկերտ հիմա այն միջին է, բնակչության մեծ մասը բնակվում է քաղաքներում, բայց զգալի մասը շարունակում է ապրել գյուղերում:

      Պատասխանել հարցերին

      1.Ինչպիսի՞ն է Հայաստանի Հանրապետության բնապահպանության թվի բնական շարժը:

      Բնական շարժը հաշվվում է ծնելիության և մահացության տարբերության հիման վրա։ Հայաստանի դեպքում՝

      Ծնելիությունը համեմատաբար ցածր է և շարունակ նվազում է, հատկապես մեծ քաղաքներում։

      Մահացությունը, ընդհակառակը, քիչ թե շատ կայուն է, սակայն որոշ տարիքային խմբերում (օրինակ՝ տարեցներ) նկատվում է բարձր ցուցանիշ։

      Արդյունքում՝ բնական աճը փոքր է կամ բացասական որոշ շրջաններում, հատկապես վերջին տարիներին, երբ ծնելիությունն ավելի ցածր է, քան մահացությունը։

      Այսինքն՝ բնական շարժը՝ կրճվող բնույթ ունի, և որոշ շրջաններում բնազդային անկում է նկատվում:

      2.Ինչպիսի՞ն են ՀՀ բնակչության բնական շարժի տարածքային տարբերությունները:

      Գյուղական և քաղաքային տարբերություններ

      • Գյուղական վայրերում ծնելիությունը սովորաբար ավելի բարձր է, քան քաղաքներում, քանի որ այստեղ դեռ պահպանվում են ավանդական ընտանիքային և սոցիալ-տնտեսական պայմանները:
      • Մահացությունը գյուղերում հաճախ բարձր է՝ բժշկական ծառայությունների սահմանափակ հասանելիության և կյանքի ցածր որակի պատճառով:

      Մարզերի միջև տարբերություններ

      • Տարածքներից որոշներում, օրինակ՝ Երևանում, բնական աճը ցածր է կամ նույնիսկ բացասական, քանի որ մարդիկ ավելի ուշ են ամուսնանում և ունեն քիչ երեխաներ:
      • Հյուսիսային և հարավային մարզերում, որոնք գյուղատնտեսական բնույթ ունեն, ծնելիությունը համեմատաբար ավելի բարձր է:

      3.Ինչպե՞ս է կազմակերպված ներգաղթի դերը ՀՀ բնակչության թվաքանակի աճի մեջ:

      • Ներգաղթը կարևոր դեր ունի բնակչության թվի փոփոխության մեջ, հատկապես բնական աճի բացասական դինամիկայի պայմաններում:
      • Հայաստանի համար՝ արտահանման (էմիգրացիա) հոսքը ավելի մեծ է, քան ներգաղթը, այսինքն՝ ներգաղթը միայն մասամբ է փոխհատուցում բնական անկումը:
      • Կարճ ժամանակահատվածներում որոշ վերադարձող հայրենակիցներ կամ արտասահմանից ներգաղթողներ կարող են նվազեցնել բնակչության կրճատումը, սակայն ընդհանուր գործնական ազդեցությունը սահմանափակ է:

      4.ՀՀ բնակչության թվի աճի համար մոտակա տարիներին ինչպիսի՞։ պայմաններ և նախադրյալներ են անհրաժեշտ:

      Ծնելիության խթանում՝ ընտանիքների համար սոցիալական, ֆինանսական աջակցություն (օրինակ՝ երեխայի խնամքի նպաստներ, բնակարանային ծրագրեր, հարկային արտոնություններ):

      Մահացության կրճատում՝ առողջապահության որակի բարելավում, սնուցման, կենսակերպի բարելավման ծրագրեր:

      Ներգաղթի խթանում՝ հայրենադարձության ծրագրեր, աշխատանքային և սոցիալական միջավայրի բարելավում, մասնագիտական հնարավորությունների ընդլայնում:

      Տարածքային հավասարակշռություն՝ գյուղական և հեռավոր շրջաններում տնտեսական հնարավորությունների ստեղծում, որ մարդիկ չհեռանան:

      Հատուկ պահպանվող տարածքներ։ ՀՀ <<Կարմիր գիրքը>>

      1.Ինչու՞ է ՀՀ_ում հատուկ պահպանվող տարածքներ առանձնացվել։ Ի՞նչ չափանիշներով են դրանք միմյանցից տարբերվում։

      Տարբերակվում են տարբեր չափսերի տարբերվող տարածքներ՝ ազգային պարկեր, արգելոցներ, արգելավայրեր, բնության հուշարձաններ և այլն:

      2.Թվարկե’լ և գրե’լ ՀՀ_ում ազգային պարկերն ու արգելոցները։

      Սևանի ազգային պարկ, Դիլիջանի ազգային պարկ, Արփի լճի ազգային պարկ, Արևիկ ազգային պարկ, Խասրովի արգելոց, Շիկահողի արգելոց, Երեբունու արգելոց

      3.Բնութագրե’լ Խոսրովի և Շիկահողի արգելոցը։

      Խոսրովի արգելոցը զբաղեցնում է ավելի քան 29 հազար հա մակերես: Կան մոտ 1800 բուսատեսակեր: Հայսատանի բույսերի շուրջ 60%-ը բնակվում է Խոսրովի արգելոցում, որոնցից 1/3-ը հազվադեպ են հանդիպում: Կան կենդանիներ որոնք եզակի են և պահպանվում են Խոսրովի անտառում: Դրանցից են ՝բեզոարյան այծը, մուֆլոնը, առաջերվրոասիական ընձառյուծը, կովկասյան գորշ արջը, գառնանգղը և այլն:

      Շիկահողի արգելոցի հմինական մասը անտառապատ է: Այտեղ կա մոտ 1000 տեսակի բուսատեսակ, դրանցից նշանավոր են առաքսյան կաղնիները, վրացական թխկիները, ընկուզենու պորակները և այլ ծառատեսակներ:

      Հողային ծածկույթը և բուսականնությունը։ Կենդանական աշխարը։

      Ինչո՞վ է պայմանավորված ՀՀ տարածքի հաղային տիպերի բազմազանությունը։

      Կլիման, պարաները ռելիեֆ, ջրեր, մարդու գործունեություն և այլն:

      Նշե’լ Հանրապետությունում ամենատարածված հողային տիպերը։

      Լեռնային սևահողերը ամենատարածվածն են: Մեր գյուղատնտեսության/տնտեսության համար դրանք ունեն շատ մեծ նշանակություն:

      Ի՞նչ գործոններով է պայմանավորված ՀՀ բուսական և կենդանական աշխարհի բազմազանությունը։

      Աշխարհագրական դիրքից և տարածքի բնապատմական զարգացման առանձնահատկություններից

      Թվարկե’ք ՀՀ բուսականության վերընթաց գոտիները։

      անապատային և կիանապատային գոտիներ

      լեռնային չորասեր գոտի

      Տափաստանյան գոտի

      անտառային գոտի

      մերձալպյան և ալպյան գոտի

      Տնային աշխատանք

      1.   Ո՞ր  շարքում   են  գրված  միայն  ֆիզիկական մարմիններ.

      1 )  քանոն, ապակի, գիրք, մեխ, ալյումին, ազոտ

          2)  սեղան, համակարգիչ, տետր, վարդ, մատանի

      3)  երկաթ, ֆոսֆոր, բաժակ,  գրիչ, թթվածին

      4)  պղինձ, ջուր,  սոդա,  արծաթ, ոսկի, ջրածին

      2.Ո՞ր  շարքում  են  նյութերը  ներկայացված  ըստ մարդու  օրգանիզմում  դրանց

      զանգվածային   բաժնի  նվազման.

      զանգվածային   բաժնի  նվազման .

      1)     ածխաջրեր, ջուր, սպիտակուցներ, ճարպեր

      2)      սպիտակուցներ, ջուր, ճարպեր, ածխաջրեր

      3)      սպիտակուցներ, ածխաջրեր, ջուր, ճարպեր

      4)      ջուր, սպիտակուցներ, ճարպեր, ածխաջրեր

      3. Ո՞ր  շարքում  են  չվերականգնվող  բնական պաշարների  անվանումները.

      1)   բնական  գազ, անտառային  ծածկույթ, օդ, ջուր

      2)  մաքուր  ջուր, բերրի  հող, նավթ, ածուխ

      3)  բույսեր, կենդանիներ, մետաղներ, օդ

            4)  մետաղներ, բնական  գազ, ածուխ, նավթ

      4. Քանի՞  նյութ  է  ներկայացված  հետևյալ բառակապակցություններում.

      ջրի  կաթիլ,  պղնձե  թաս,  ալյումինե կաթսա, ռետինե գնդակ, պղնձե  կուժ, սառցե  դղյակ.

      1)  3                                         2)  6                                           3)  4                                        4)  5

      5. Նշվածներից  ո՞ր  շարքում   են   գրված  միայն   օրգանական   նյութեր.

      1)  ջուր, թթվածին, կավիճ, սպիրտ, ճարպ, քլոր

      2)  կերակրի աղ, սպիտակուց, ճարպ, ազոտ, մեթան

                 3)  սախարոզ, քացախաթթու, գլյուկոզ, սպիրտ, օսլա

      4) սոդա, ջուր, ածխաթթու գազ, բենզոլ, ացետոն, օզոն

      6. Ո՞ր  շարքում  են  գրված  միայն  պարզ  նյութեր.

      1)  ջուր, ալմաստ, ամոնիակ, օքսիդ, աղ

      2)  ծծումբ, ֆոսֆոր, սոդա, ազոտ, թթու, հիմք

               3)  թթվածին, ալմաստ,  օզոն, ֆուլերեն, ֆոսֆոր

      4)  երկաթ,  ավազ,  դոլոմիտ, գրաֆիտ, մարմար

      7. Քանի՞   քիմիական  տարր  է  առաջացնում հետևյալ  պարզ  նյութերը`   թթվածին,  կարբին, սև ֆոսֆոր, օզոն, ալմաստ, կարմիր  ֆոսֆոր, ֆուլերեն, գրաֆիտ, սպիտակ   ֆոսֆոր.

      1)  6                                   2)  3                                 3)  4                                      4)  5

      8. Քանի՞  բարդ  նյութ  է  գրված`  ջրածին,  թթու,  գլյուկոզ, ազոտ,  կաուչուկ,  հիմք, սախարոզ,  ալմաստ,  օսլա,  օքսիդ, երկաթ, ածխաթթու գազ,  աղ,  բութան, օզոն.

      1) 5                                  2)   7                                 3)   9                                  4)   10

      9. Ո՞ր շարքում  են  գրված  միայն  բարդ  նյութերի բանաձևեր.

      1)   Al, HCl,  Cu, Na2SO4

      2)   AgBr, H2, CaCO3, P4

      3)  H2O, N2, MgO,  Ni,

      4)  NaOH, CO2, NH3, CuSO4

      1. Հաշվի՛ր վերջին շարքի բոլոր բարդ նյութերի Mr-ները:

      Mr(NaOH)=Ar(Na)+Ar(O)+Ar(H)=23+16+1=40

      Mr(CO2)=Ar(C)+2Ar(O)=12+32=44

      Mr(NH3)=Ar(N)+3Ar(H)=14+3=17

      Mr(CuSO4)=Ar(Cu)+Ar(S)+4Ar(O)=63,5+32+64=159,5

      ԱՄՆ

      Բնութագրեք ԱՄՆ- աշխարհագրական դիրքը:

      ԱՄՆ աշխարհագրական դիրքը բնութագրվում է ինչպես բարենպաստությամբ, այնպես էլ բազմազանությամբ։ Ահա դրա հիմնական առանձնահատկությունները.

      1. Մայրցամաքային դիրք – ԱՄՆ-ը գտնվում է Հյուսիսային Ամերիկայի մայրցամաքի մեծ մասում, զբաղեցնելով դրա կենտրոնական, արևելյան և արևմտյան հատվածները։ Երկիրը սահմանակցում է Կանադայի (հյուսիսից) և Մեքսիկայի (հարավից) հետ։
      2. Ափամերձ դիրք – ԱՄՆ-ն ունի ելք ինչպես Ատլանտյան օվկիանոս (արևելքից), այնպես էլ Խաղաղ օվկիանոս (արևմուտքից), ինչը նպաստում է նրա արտաքին առևտրի զարգացմանը և ռազմավարական դիրքի ամրապնդմանը։
      3. Ալյասկա և Հավայան կղզիներ – ԱՄՆ կազմի մեջ մտնում են նաև Ալյասկան (հյուսիսարևմտյան մասում՝ Կանադայից հյուսիս-արևմուտք) և Հավայան կղզիները (Խաղաղ օվկիանոսում), ինչը մեծացնում է նրա աշխարհագրական ազդեցությունը Արկտիկայում և Խաղաղ օվկիանոսի տարածքում։
      4. Լայնությամբ ձգվածություն – ԱՄՆ տարածքը ձգվում է ավելի քան 4,500 կմ արևմուտքից արևելք և շուրջ 2,700 կմ հյուսիսից հարավ՝ ներառելով տարբեր կլիմայական գոտիներ՝ մերձարևադարձայինից մինչև մերձարքտիկական։
      5. Բազմազան աշխարհագրություն – ԱՄՆ տարածքում կան լեռներ (Ապալաչներ, Ռոքիներ, Սիերրա Նևադա), հարթավայրեր (Մեծ հարթավայրեր), բարձրավանդակներ, գետեր (Միսսիսիպի, Միսսուրի, Կոլորադո), լճեր (Մեծ լճեր), ինչպես նաև անապատներ և մերձարևադարձային անտառներ։

      Այս բոլոր գործոնները նպաստել են ԱՄՆ-ի տնտեսական, ռազմավարական և մշակութային զարգացմանը՝ դարձնելով այն աշխարհաքաղաքական առումով շատ կարևոր երկիր։

      Որո՞նք են ԱՄՆ- զարգացման նախադրյալները:

      ԱՄՆ-ի զարգացման նախադրյալները բազմակողմանի են և ձևավորվել են ինչպես աշխարհագրական, այնպես էլ պատմական, տնտեսական ու սոցիալական գործոնների համադրությամբ։ Ահա դրանցից գլխավորները.

      1. Աշխարհագրական բարենպաստ դիրք

      • Երկիրը գտնվում է երկու օվկիանոսների միջև, ինչը նպաստում է արտաքին առևտրի և ռազմավարական փոխադրումների կազմակերպմանը։
      • Ներկայության տարբեր կլիմայական գոտիներում՝ նպաստում է գյուղատնտեսական բազմազանության։

      2. Բնական ռեսուրսների առատություն

      • ԱՄՆ ունի հարուստ հանքային պաշարներ՝ նավթ, գազ, ածուխ, երկաթ, ոսկի և այլն։
      • Խոշոր գետերն ու լճերը կարևոր են ինչպես էներգետիկայի, այնպես էլ հաղորդակցության և գյուղատնտեսության համար։

      3. Մարդուժի ներգրավում և բազմազանություն

      • Պատմականորեն ԱՄՆ եղել է ներգաղթողների երկիր, ինչը ստեղծել է բազմազգ, բազմամշակութային հասարակություն՝ ներուժով լի աշխատուժ։
      • Բարձր կրթվածության մակարդակ և գիտատեխնիկական ներուժ։

      4. Տեխնոլոգիական և արդյունաբերական զարգացում

      • ԱՄՆ հանդիսանում է տեխնոլոգիաների, նորարարությունների և գիտական հետազոտությունների առաջատարներից։
      • Ունի զարգացած արդյունաբերություն՝ ավտոմոբիլաշինություն, ավիացիա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, զինտեխնիկա և այլն։

      5. Զարգացած շուկա և կապիտալիստական տնտեսություն

      • Ազատ շուկայական տնտեսությունը խթանել է բիզնեսի և ներդրումների զարգացումը։
      • Ֆինանսական կայուն համակարգ՝ բանկային համակարգ, բաժնետոմսերի շուկա (օրինակ՝ Նյու Յորքի բորսան)։

      6. Բարձր զարգացած տրանսպորտային և հաղորդակցական ցանց

      • ԱՄՆ-ում լավ զարգացած է ճանապարհային, երկաթուղային, օդային և ծովային տրանսպորտը։
      • Հաղորդակցման ժամանակակից միջոցները (ինտերնետ, բջջային ցանցեր) հասանելի են գրեթե ամենուր։

      7. Քաղաքական կայունություն և իրավական համակարգ

      • Դեմոկրատական կառավարման համակարգ, ուժեղ պետական ինստիտուտներ։
      • Սեփականության իրավունքի պաշտպանություն, որը խթանում է ներդրումները։

      • Որո՞նք են ԱՄՆ-ի խոշոր Ագլոմերացիաները:

      ԱՄՆ-ի խոշոր ագրոմերացիաները (մեգաքաղաքային գոտիները) տարածքներ են, որտեղ կենտրոնացած են խոշոր քաղաքներ և նրանց հարակից զարգացած բնակավայրերը՝ միավորված տնտեսական, տրանսպորտային և մշակութային կապերով։ Ահա երկրի առավել նշանակալի ագլոմերացիաները.

      1. Նյու Յորքյան ագլոմերացիա (New York Metropolitan Area)

      • Ամենախոշորը ԱՄՆ-ում։
      • Ներկայացնում է Նյու Յորք քաղաքը և նրա շրջակա տարածքները (Նյու Ջերսի, Կոնեկտիկուտ)։
      • Տնտեսական, ֆինանսական և մշակութային գլոբալ կենտրոն։

      2. Լոս Անջելեսյան ագլոմերացիա (Greater Los Angeles Area)

      • Գտնվում է Կալիֆորնիայի հարավում։
      • Ներառում է Լոս Անջելես քաղաքը, Լոնգ Բիչ, Անահայմ և այլ քաղաքներ։
      • Կինոարդյունաբերության և բարձրտեխնոլոգիական ոլորտների կենտրոն։

      3. Շիկագոյի ագլոմերացիա (Chicago Metropolitan Area – Chicagoland)

      • Գտնվում է Իլինոյս նահանգում և շրջակայքում։
      • Արդյունաբերական և տրանսպորտային հանգույց, ֆինանսական կենտրոն։

      4. Դալաս-Ֆորտ Ուորթ ագլոմերացիա (Dallas–Fort Worth Metroplex)

      • Գտնվում է Տեխաս նահանգում։
      • Արագ աճող տեխնոլոգիական և բիզնես կենտրոն։

      5. Հյուսիսային Կալիֆորնիայի ագլոմերացիա (San Francisco Bay Area)

      • Ներառում է Սան Ֆրանցիսկո, Օքլենդ, Սան Խոսե։
      • Տեխնոլոգիական ինովացիաների կենտրոն՝ Սիլիկոնյան հովիտով։

      6. Վաշինգտոնյան ագլոմերացիա (Washington, D.C. Metropolitan Area)

      • Ներառում է մայրաքաղաք Վաշինգտոնը և մերձակա նահանգների բնակավայրերը։
      • Քաղաքական, պետական կառավարման և կրթության կենտրոն։

      7. Բոստոնյան ագլոմերացիա (Greater Boston)

      • Կրթության և բժշկության ոլորտի առաջատար կենտրոն։
      • Ներկայացնում է պատմականորեն հին, բայց տեխնոլոգիապես զարգացող գոտի։

      Սրանք ԱՄՆ-ի խոշորագույն մեգաքաղաքային գոտիներն են, որտեղ ապրում է երկրի բնակչության զգալի մասը և կենտրոնացած է մեծ մասշտաբով տնտեսական գործունեություն։

      Ինչպես է ամենրիկացի ազգը:

      Ամերիկացի ազգը ձևավորվել է որպես բազմազգ և բազմամշակութային հասարակություն, և դա նրա ամենահատկանշական առանձնահատկություններից մեկն է։ Ահա ամերիկացի ազգի հիմնական բնութագրիչները.

      1. Բազմազգ ծագում

      • Ամերիկացի ազգը ձևավորվել է ներգաղթողների հիման վրա՝ եվրոպական, ասիական, աֆրիկյան, լատինամերիկյան և այլ ծագմամբ ժողովուրդների սերունդներից։
      • Առկա է նաև բնիկ ամերիկացիների (ինդիացիների) ժառանգությունը։

      2. Մշակութային բազմազանություն

      • Ամերիկյան մշակույթը միահյուսված է բազմաթիվ ազգերի սովորույթներով, լեզվով, կրոնով ու արժեհամակարգով։
      • Միևնույն ժամանակ, ձևավորվել է «ամերիկյան ինքնություն», որն ընդգծում է ազատությունը, անհատականությունը և հնարավորությունների հավասարությունը։

      3. Ազգային գաղափարախոսություն

      • «American Dream» (Ամերիկյան երազանք) գաղափարը՝ այն միտքը, որ յուրաքանչյուր ոք կարող է հասնել հաջողության՝ անկախ ծագումից։
      • Ազատության, ժողովրդավարության և իրավունքների պաշտպանի գաղափարը կարևոր հիմք է ազգային ինքնության համար։

      4. Լեզվական և կրոնական բազմազանություն

      • Պաշտոնական լեզու չկա դաշնային մակարդակով, բայց ամենատարածվածը անգլերենն է։
      • Առկա են բազմաթիվ կրոններ՝ քրիստոնեություն, հուդայականություն, իսլամ, բուդդիզմ, հինդուիզմ և այլն։

      5. Ազգային ինքնագիտակցություն

      • Թեև ազգը բազմազգ է, ամերիկացիները հաճախ ունեն ուժեղ ազգային ինքնություն։
      • Նրանց համար կարևոր է քաղաքացիությունը, պետության հանդեպ հավատարմությունը և համընդհանուր արժեքները։

      Այսպիսով, ամերիկացի ազգը ոչ թե մեկ էթնիկ ծագմամբ ժողովուրդ է, այլ՝ գաղափարական, քաղաքացիական և մշակութային միավոր, որը ձևավորվել է բազմազանության հիման վրա։