Կարդացե՛ք ստեղծագործությունը և կատարե՛ք ա  և բ  առաջադրանքները.
ա) Մեկնաբանե՛ք հետևյալ մտքերը.

• Պետք է ջանալ մարդուն կարողությունները հասցնել իրենց բարձրագույն կատարելության։

Երբ մարդը ձգտում է հասնելու կատարելության նա ճանապարհին արդեն կատարելագործվում է:

• Ավելի լավ է ըլլալ միամիտ, պարզ, ուրիշներու վստահող, զոհաբերող և ստեղծագործ, քան ըլլալ «իմաստուն», ամեն բանի մեջ ետինը մտածել, ամեն բանի մեջ «իմաստության» ուժով հեռատեսնել դժբախտություն, ինտրիգ, մթություն։

Հեղինակն ուզում է փոխանցել, որ ավելի լավ է լինել լավատես և միամիտ, քան ,,իմստուն,, ով ամեն ինչի մեջ գտնում է մի բացասական բան:

• Մի՛ սիրեք Սահմանը։ Եթե ըսեին ինձ, թե քու սահմանդ պիտի ըլլա մինչև անտեսանելի հորիզոնը՝ պիտի բողոքեի այդ անողոք կարգադրության հանդեպ։ Անսահմանության ըղձանքը անհագություն չէ։ Անհագությունը ծնունդ կառնե «Ես»֊ի փառամոլութենեն։ Անսահմանության ըղձանքը աստ­վածային Սաղմն է մարդոց մեջ։

Հեղինակը ասում է, որ պետք է պահանջել ազատություն, պետք չէ սհմանների մեջ մնալ: Ազատության պահանջը անհագություն չէ, անհագությունը սկսում է, երբ սեփական ,,Ես,,-ը սկսում է իրեն փառամոլություններ թույլ տալ:

բ) Ձեր ընտրությամբ մեկնաբանե՛ք երկու միտք:

Երբ մարդ չկրնար աշխատել՝ կա՛մ կը լռե կա՛մ կուլա։ Լռությունը Անհունին կրկներևույթն է տիեզերքին վրա։ Մարդ ընդհանրապես կուլա, որովհետև ամեն մարդ չկրնար Անհունության շարունակությունն ըլլալ։

Լույսի շարունակությունը, պատկերներու հաճախանքը, կյանքի խավարակուռ անկյունները թափանցելու Ուժը՝ դեպի գերեզման ստույգ վազք մը կը նշանակե։ Ընդհանրապես բանաստեղծները շուտ կը մեռնին, որովհետև շուտ կը տեսնեն։

Միտքը այն է, որ մարդը միշտ չէ, որ կարող է լռությամբ արտահայտել իր ապրումները, դրա համար երբեմն լալիս է։ Իսկ բանաստեղծները շատ բան են տեսնում ու զգում կյանքի մեջ, այդ զգայունության պատճառով էլ նրանք ավելի շուտ են մահանում:

Պետք է մեծ մարդոց ընկերանալ՝ ներշնչվելու համար անոնց մեծ պատկերեն։ Պզտիկությունը ամենեն զզվելի բանն է Արևին տակ։

Հեղինակն ասում է, որ մարդը պետք է շփվի մեծ մարդկանց հետ՝ խելոք, իմաստուն, ստեղծագործև այլն, որ ոգևորվի նրանց արարքներից և ինքն էլ դառնա նրանց նման:Փոքրությունը կամ էլ անիմաստ կյանքով ապրելը, աշխարհում ամենատհաճ բաներից է:

1. Ուղղի՛ր քերականական սխալները։

Գործն արվել է իմ կողմից։ Գործն արել եմ ես:

Ես կիսում եմ քո կարծիքը։ Ես համամիտ եմ քո հետ:

Գործարքը նպաստեց, որպեսզի նա հարստանա։ Գործարքը նպաստեց, որ նա հարստանա:

Օգնեք նրան, որ կարողնա մոռանալ տեղի ունեցածը։ Օգնեք նրան, որպեսզի նա կարողանա մոռանալ տեղի ունեցածը:

2. Փակագծերում տրված բառերը տեղադրել նախադասության մեջ՝ համապատասխանեցնելով։

Իմ հիվանդ նյարդերը տակավին կարիք ունեին հանգստանալու, սակայն արձակուրդս արդեն  վերջանալու վրա էր։

Վերջանալ, հանգիստ, ես, նյարդ

Կյանքի այդ դաժան խաղի մեջ մենք ոչինչ չունենք կորցնելու․ և ոչ էլ որևէ բան գտնելու հույս կար։

Խաղ, կյանք, գտնել, ունենալ

Երեք օր էր, ինչ մարդիկ, վախենալով գազանացած ամբոխից, փակված էին իրենց տներում․ դեպքը կատարվեց, երբ կեսօրը մոտ էր։

Իրենք, կեսօր, գազանանալ, ինչ

Լուսամուտից քիչ ձախ՝ անկյունադարձում,  ներս ընկած նրբանցքն էր, որի խորքում  առաջնորդի  հրամանով երկաթյա նիգով ամրացված էր դարպասը։

Անկյունադարձ, նիգեր, քիչ, որը

Շատ տարիներ առաջ, բոլոր թռչյունները ստանում էին իրենց գույները և նախշերը: Այդ ժամանակ, երկուսն էլ՝ ագռավը և սագը պարզ և սպիտակ էին: Մի օր նրանք տեսնվոցին և նախընտրեցին օգնել իրար:

,,Արի գունավորենք իրար,, ասաց ագռավը: Այդ ժամանակ երկուսս էլ գեղեցիկ կլինենք:

Ներկել սկսեց ագռավը: Նա ուշադիր ներկեց սագին սև, բայց թողեց որոշ գեղեցիկ սպիտակ կետեր և նախշեր: Երբ սագը նայեց ինքն իրեն նա հիացավ իրենով:

,, Ախ, այն հրաշալի տեսք ունի: Շնորհակալ եմ ագռավ:,, ասաց նա:

Արդեն սագի հերթն էր: Նա սկսեց ներկել ագռավին նույն գեղեցիկ նախշերով որոնցից նա ուներ: Բայց քանի դեռ նա ներկում էր ագռավը մռայլվեց:

,,Այն տգեղ է,, փնչացրեց նա: ,,Ես չեմ ուզում այդ ամենը: Ինձ տարբերվող դարձրու:,,

Սագը կանգ առավ և հոգոց հանեց: ,,Լավ, եթե քեզ դուր չի գալիս իմ աշխատանքը:,, ասաց նա: Եվ մեկ ցայտով ագռավին ոտքից գլուխ սև ներկեց:

Ագռավը զարմացած նայեց: Սագն ասաց ,,Երբեմն, երբ դու ընտրում ես լինել անշնորհակալ դու մի հրաշալի բան ես կորցնում:,,

Դրա պատճառով էլ ագռավները մինչև այսօր սև են:

Թարգմանությունը կատարվել է այս էջից:

Դուք չեք կարող այլ բան լինել: Դուք պիտի լինեք հենց այնպիսին, ինչպիսին կաք: Գոյին դուք հենց այդպիսին եք պետք:

Մի անգամ արքան մտնում է այգի և տեսնում տհաճ հոտ արձակող և մեռնող ծառեր, ծաղիկներ, թփեր: Կաղնին ասում է, որ մեռնում է այն ցավից, որ չի կարող այնքան սլացիկ լինել, ինչքան սոճին: Սոճին ասում է, որ իր մահվան պատճառն այն է, որ ինքը չի տալիս այնպիսի բերք, ինչ տալիս է խաղողի որթը: Իսկ խաղողի որթը մեռնում էր այն վշտից, որ չի ծաղկում վարդենու պես: Շուտով արքան գտնում է մի բույս, որը ուրախություն էր պարգևում իր ծաղիկներով և թարմությամբ: Հարցուփորձից հետո, արքան ստանում է բույսի հետևյալ պատասխանը.
— Ես այս ամենը ինքնին շնորհ եմ համարում: Չէ՞ որ երբ դու ինձ տնկեցիր, դու ուզում էիր, որ ես ուրախություն պարգևեմ քեզ: Եթե դու կաղնի, խաղող կամ վարդ ուզեիր, դու հենց դրանցից էլ կտնկեիր: Այդ պատճառով էլ ես մտածում եմ, որ ես չեմ կարող լինել այլ բան, բացի նրանից, ինչ որ եմ: Եվ ես աշխատում եմ զարգացնել իմ ունեցած լավագույն որակները:

Դու այստեղ ես, որովհետև Գոյը հենց քո կարիքն ուներ, կարիքն ուներ հենց նրա, ինչպիսին դու ես: Հակառակ դեպքում՝ մեկ ուրիշը կլիներ այստեղ: Դու մարմնավորում ես ինչ-որ յուրահատուկ, էական, ինչ-որ շատ կարևոր բան: Քո ինչի՞ն է պետք Բուդդա լինել: Եթե Աստված մի ուրիշ Բուդդայի կարիք ունենար, նա կստեղծեր այնքան Բուդդա, որքան ցանկանար:Բայց նա մեկ Բուդդա է ստեղծել: Եվ դա բավական է: Մինչև հիմա նա չի ստեղծել այլ Բուդդա կամ Քրիստոս: Դրա փոխարեն նա ստեղծել է Քեզ: Հիմա հասկացա՞ր, թե Տիեզերքն ինչպիսի ուշադրության է արժանացրել հատկապես քեզ:
Դու ես Ընտրյալը, ոչ թե Բուդդան, Քրիստոսը կամ Կրիշնան:Նրանք իրենց գործն արեցին: Նրանք իրենց ներդրումն ունեցան Գոյի մեջ: Հիմա Դու այստեղ ես, որպեսզի բերես քո ավանդը: Նայիր ինքդ քեզ: Դու կարող ես լինել միայն այն, ինչ որ ես… հնարավոր չէ, որ դու ուրիշ մեկը դառնաս: Դու կարող ես կամ ուրախանալ և ծաղկել, կամ թոշնել՝ չընդունելով քեզ այնպիսին, ինչպիսին կաս:

Առաջադրանքներ

1․ Ո՞ր մտքերն են համապատասխանում առակին: Հիմնավորե’ք:

Չպետք է ավելիին ձգտել, պետք է բավարարվել ունեցածով:

Պետք է զարգացնել քո լավագույն որակները:

Մի’ ձգտիր նմանվել ուրիշներին:

Քեզ Աստված ստեղծել է այնպիսին, ինչպիսին ցանկացել է, որ դու լինես:

Ընդունի’ր քեզ այնպիսին, ինչպիսին կաս:

Դու փորձիր Քրիստոս, Բուդդա կամ Կրիշնա դառնալ:

Առակի իմաստն այն էր, որ ամեն մի մարդ այնպիսին է ինչպիսին պիտի լինի: Ամեն մարդ պետք է ընդունի իրեն և երջանիկ լինի դրանով: Ինչպիսին էլ դու լինես դու մեծ դեր ունես գոյության մեջ:

2․ Համաձա՞յն եք հետևյալ մտքի հետ: Պատասխանը հիմնավորե’ք.
«Դու ես Ընտրյալը, ոչ թե Բուդդան, Քրիստոսը կամ Կրիշնան…»:

Ես համաձայն եմ այս մտքի հետ, քանի որ քո կյանքում դու ես ընտրյալը: Քո կյանքում դու ես որոշում լինել երջանիկ թե ոչ և ինչ արարքներ անել:

Բնությունը միշտ եղել է հայ գրականության կարևոր թեմաներից մեկը։ Բնության նկարագրությունը կարող է նաև արտացոլել հեղինակի մտքերը, զգացմունքները: Այդ ամենը շատ լավ է երևում Համո Սահյանի ստեղծագործություններում: Նա ցույց է տալիս, թե ինչպես բնությունը կարող է դառնալ մարդու զգացմունքների արտացոլում ու հոգու պատկեր: Ոչ բոլոր հեղինակներն են, որոնք այսպես տպավորիչ են նկարագում բնությունը որպես զգացմունքներ:

Համո Սահյանի ստեղծագործությունների մեծամասնության մեջ կան զգացմունքների համեմատություններ բնության հետ: Օրինակ՝ ,,Ինձ ասում են՝ թե խելոք մնա,, ստեղծագործության մեջ Սահյանը իր մտորումների և վրդովմունքի հետ համադրում է օվկիանոսի խառնաշփոթը, ցորենի ու բողբոջի ցնորքի հետ: Բացի համադրելուց նրա նկարագրած բնությունը կենդանի է թվում: ,,Անտառում,, ստեղծագործության մեջ անտառը նկարագրված է շատ նրբորեն, այն մեռյալ և անկենդան չէ, ինչպես երբեմն լինում է մի բանը արագ նկարագրելուց: Զգացվում են անտառի բնակիչների մտքերը, հոգսերը, բնավորությունը, տրամադրությունը: Սահյանի համար բնությունը ոչ միայն տեսարան է, այլ նաև ձև, որով նա ցույց է տալիս մարդու զգացմունքներն ու ներքին կյանքը։ Անգամ փոքրիկ բառակապակցությունները կարող են արտահայտել մեծ հույզեր՝ երջանկություն, մտորում կամ տխրություն։ Երբեմն դրանք խորհրդանշում են ինչ-որ մի բան, ստեղծում են գեղեցիկ մթնոլորտ և ցույց է տալիս, թե ինչքան են նման մարդիկ և բնության երևույթները:

Այսպիսով Համո Սահյանի բանաստեղծություններում բնությունը խաղում է կարևոր դեր և տալիս հնարավորություն հասկանալու մարդու զգացմունքներն ու նրա ներքին աշխարհը, թափանցել այդ ստեղծագործության մեջ և զգալ այն այնպես, ինչպես հեղինակն էր զգում գրելիս,այն նաև ստեղծում է խորհրդանշական իմաստ, գեղեցիկ մթնոլորտ և լրացնում պոեզիան:

1. Առանձնացրո՛ւ ածականները։

Ոսկե, հիմա, ալյուրոտ, սարսափ, երազ, դողացող, ծեր, երգիչ, լուսաբաց, այսպիսի , ձմեռային, քարքարոտ, հայացք, մաքուր, դեղին։

Ոսկե, ալյուրոտ, ծեր, ձմեռային, քարքարոտ, մաքուր, դեղին:

2. Ո՞րն է տրված նախադասության քերականական և տրամաբանական ճիշտ շարունակությունը։

Բոլոր չորս շենքերը միանգամից բոցավառվեցին,

Ա․ ինչպես կրակը կարող էր հանգցնել,

Բ․ որովհետև այդպես հնարավոր էր,

Գ․ ինչպես Միտչելը նախազգուշացրել էր։

3. Տրված հատվածից առանձնացրո՛ւ համեմատությունները։

Նրա աչքերը կապույտ էին, ինչպես Սևանա լիճը, թեև վաղուց չէր նայել այդ աչքերին։

Լուսնի պես գեղեցիկ նրա դեմքը երևում էր քողի տակից։

Նրա հայացքը մռայլ էր ամպամած երկնքի նման։

միրցա հալաջյան

1.Գրի՛ր բառերի բացատրությունը:

Խոնջացած, տկարանալ,   որոգայթ: Դուրս գրի՛ր այլ անհասկանալի բառեր և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:

հոգնել, թուլանալ, թակարդ

2.Բառերը բաժանի՛ր մասերի գրի՛ր կազմությունը՝ խստապիրկ, ահուդող, համառությունը, դերասանություն:

խիստ-պիրկ, ահ-ու-դող, համառ-ություն, դերասան-ություն 

3.Գրավոր բացատրի՛ր այս միտքը՝ Ի՞նչ իրավունքով էին ուզում ստիպել իրեն, որ իր մեջ քանդեր մի անմեղ բան: 

Բենը զարմանում էր թե ինչի համար էին իրեն ստիպում ծիծաղել ոչ իր համար և առանց պատճառի:

4.Մեկնաբանի՛ր միտքը, համաձա՞յն ես արդյոք ասվածի հետ: Մարդիկ մի բան ուզում եւ այլ բան ստանում են, ինչոր բան են ուզում տալ եւ 
ուրիշ բան են տալիս: 

Բենի այս միտքը վերաբերվում էր նրան, որ մարդիկ հիմնականում ակնկալում են մի բան, բայց արդյունքում ստանում են մի ուրիշ բան և հիասթափվում դրանից, ինչպես նա, երբ ուզում էր զվարճանալ, բայց արդյունքում ստիպված էր ծիծաղել ոչ իր կամքով և ոչ իր համար:

5. Դո՛ւրս գրիր կեղծիքի և ծիծաղելի երևույթների մասին մտորումները։ 

Ամոթի ու գարշանքի զգացումով համակված՝ սկսեց ծիծաղել: Վախենում էր օրիորդի աչքերի մեջ նայելուց, ուստի ժամացույցին նայեց եւ ջանաց շարունակել ծիծաղը: Եվ սարսափելի բան էր տղայից մեկ ժամ ոչ մի բանի վրա ծիծաղել խնդրելը, ստիպելը, եւ ապա պաղատելը, որ առանց պատճառի ծիծաղի: Սակայն պիտի ծիծաղեր, թեպետ ոչ մի ժամ, բայց պիտի փորձեր, մեն դեպքում ինչ-որ բան պետք է աներ: Ամենից տարօրինակը իր ձայնն էր, իր ծիծաղի կեղծությունը, որ հետզհետե սկսեց ծիծաղաշարժ դառնալ, եւ իսկապես երջանկացրեց նրան, քանի որ իրապես ծիծաղելու պատճառը դարձավ, եւ հիմա իսկապես ծիծաղում էր, ողջ շնչով ու արյունով, ըստ էության, իր ծիծաղի կեղծության վրա, եւ ամոթն անհետում էր, որովհետեւ այս ծիծաղը կեղծիք չէր, եւ ամբողջ դասարանը ծիծաղով լի էր, եւ ամեն բան կարգին էր թվում, եւ ընդամենը երկու րոպե էր անցել:

6. Բացատրի՛ր վերնագիրը:
Կարծում եմ վերնագրի անվանումը ,,Ծիծաղ,, է, քանի որ այդ բառով զգացվում են Բենի մտորումները կեղծ ծիծաղի պահին:

7. Բնութագրի՛ր Բենին:

Բենը ազնիվ երեխա էր, շրջահայաց էր և միանգամից տեսնում էր մարդկանց հոգեվիճակը, նա չեր սիրում կեղծավորություն:

8. Ի՞նչ ես մտածում պատմվածքում ներկայացված իրադարձության մասին:

Իմ կարծիքով ստիպողաբար չի լինի փոխել ներքին ապրումներդ, իրադարձության մեջ երևում էր, որ տղան ամեն գնով ուզում էր պահպանել իր անկեղծությունը չնայած որ ստիպողաբար ծիծաղում էր:
9. Բենն ինչո՞ւ լաց եղավ:

Կարծում եմ որովհետև նա շատ էր հուզվել: Նա չէր ուզում վիրավորել միսս Վիսիկիին, բայց ոչ էլ ուզում էր կեղծ գործել: Նա զայրացել էր և տխրել էր նրանից, որ ամենևին չէր ուզում որ այսպես ստացվի: Վերջապես նա չդիմացավ և անկեղծ լաց եղավ:

1. Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը՝ գծերի փոխարեն գրելով է կամ ե։

Դողէրոցք, էջանշան, պատնեշ, գոմեշ, վայրէջք, Էջմիածին, վերելք, առերևույթ, ելևէջ, երակ, առէջ, բազկերակ, էական, ելակ, ամենաէական, ամենաերկար, էլեկտրաէներգիա, ելարան, ստորերկրյա, վերելակ, հնէաբան, առերես, աներևակայելի, մանրէաբան, էակ, Սևանհէկ, Վարդգես, բազմերանգ, մանրէ։

2. Ըստ անհրաժեշտության գրի՛ր մեծատառով։

Օնորե դը Բալզակ, Նեղոսի հովիտ, Խաղաղ օվկիանոս, Արտաշես Առաջին, Խոսրով Կոտակ, Թադեոս առաքյալ, Ոսկան Երևանցի, Ռուսաստանի Դաշնություն։

3. Բառերը բաժանի՛ր վանկերի՝ նշելով բաց և փակ վանկերը։

Այգի, դեռատի, արագահոս, երազ։

Այ-փակ, գի-բաց

Դեռ-փակ, ա-բաց, տի-բաց

Ա-բաց, րա-բաց, գա-բաց, հոս-փակ

Ե-բաց, րազ-փակ

(Այն վանկը, որ միայն ձայնավոր հնչյունից է կազմված, կամ որ ավարտվում է ձայնավոր հնչյունով, կոչվում է բաց: Օրինակ՝ ա—պա—կի, ա—ռու, ա—կա—մա:

Այն վանկը, որ վերջանում է բաղաձայն հնչյունով, կոչվում է փակ: Օրինակ՝ կար—պետ, պատ—շար, թախ—ծոտ և այլն: )

4. Գտի՛ր հականիշ զույգերը։

Ա․ Բերկրալից, փութկոտ, կանուխ, բիրտ, դանդաղկոտ, ուշ, քնքուշ, թախծոտ, երկչոտ, թեժ, մարմանդ, համարձակ։

Կանուխ-ուշ, բերկրալից-թախծոտ, դանդաղկոտ-փուտկոտ, մարմանդ-թեժ, փութկոտ-համարձակ

Բ․ Պատվարժան, կողմ, տհաճ, ժուժկալ, անարգ, թավ, թեթևասահ, դուրեկան, անզուսպ, դեմ, ծանրաքայլ, նոսր։

Պատվարժան-անկարգ, դուրեկան-տհաճ, թավ-նոսր, դեմ-կողմ, թեթևասահ-ծանրաքայլ, անզուսպ-ժուժկալ

Կետադրի՛ր նախադասությունները․

Ոսկեղեն նարգիզների մեջ նստած՝ Օմար Խայամը՝ բանաստեղծը, գինի էր ըմպում։

Ստեղծելով երկինքն ու երկիրը, բույսերն ու կենդանիներին Աստված, վերցրեց մի քիչ հող և կերտեց առաջին մարդուն՝ Ադամին։

Տեսնելով նրա մենակությունը և զգալով տրտմության պատճառը՝ մեծն Արարաիչը ստեղծեց կնոջը՝ Եվային։

Աղբյուրի մոտ նստած, ականջը նրա բյուրեղյա նվագին՝ Լիլիթը նայում էր դրախտի աստղազարդ երկնքին։

Հևիհև հետևելով Լիլիթին՝ Ադամը հասավ ոսկեվառ լճակին։

Աստղերով արբած՝ Լիլիթը քուն մտավ և զարթնեց սոխակների դայլայլից։

Անահիտին տեսնելու կարոտը օրեօր աճելով՝  անպատմելի քաղցր ուժ էր ստացել հոգուս մեջ։

1.Ձիերը՝ անգղների կռնչոցից վախեցած, խլշեցին ականջները, իրար մոտեցան։

2.Չնայած բավականաչափ միջոցներ ունենալուն՝ իրեն շատ համեստ էր պահում։

3. Սեղանի տակ՝ փափուկ բարձը գրկած, քնել էր փոքրիկը։

4.Նա անցավ ու տեսնելով փթթող երկիրը՝ նախանձից քարացրեց այն։

5. Նա փակեց աչքերը՝ սպասելով դասի վերջին:
6. Ես պատահաբար ընկա՝ ուժեղ ցավեցնելով ու վնասելով ոտքս:
7. Փոքրիկն արթնացավ վախեցած՝ անսպասելի ու հանկարծակի աղմուկից:
8. Արմինեն ասմունքի դասերի էր հաճախում՝ ցանկանալով լավ ու ճանաչված դերասանուհի դառնալ:
9. Հիացած ու զարմացած մեր գեղատեսիլ ու զարմանահրաշ բնությամբ ու պատմամշակութային կոթողներով զբոսաշրջիկներն՝ ամեն տարի գալիս են Հայաստան:
10. Փորձելով լավ ներկայացնել տնային աշխատանքը՝ աղջիկն աշխատում էր չշտապել ու առոգանությամբ կարդալ:

Լույսը դեռ չէր բացվել, երբ Սիմոնը ճրագը ձեռքին մտավ գոմը, Ցոլակին համետեց ու դուրս քաշեց։ Հարևան բակերում ճրագներ էին շարվում, ճռնչում էին դռները, ինչ-որ ձայներ էին գալիս։

Սիմոնը լսեց իր հարևանի՝ Սաքու տղայի ձայնը։ Նա բարկացած կանչում էր հարսի վրա, թե ինչու ձիու չվանը լույսով չի գտել։

Դռանը կանգնել էին Շարմաղ բիբին, կինը և նրա փեշից բռնած քնաթաթախ Շողերը, որ անսել էր մոր խոսքը և լացով հագել շորերը, որպեսզի տեսնի, թե ինչպես են ճանապարհ գցում Ցոլակին։

Տխուր ժամ էր, երբ Սիմոնը դռնից հանեց ձին։ Կարծես ներսը նա զարդարել էր մի դագաղ, իսկ դուրսը սպասում էին այդ ծանր վայրկյանին, որ աղի արտասվեն։

Ցոլակը գոմից երբ դուրս եկավ, վրնջաց և ականջները խլշեց։ Շարմաղ բիբին ձեռքը կրծքին խփեց և աղիողորմ ասաց.

— Ջա՜ն,— ու սրբեց արցունքը։

Շողերը մոտ վազեց, երեկվա խոտի փշրանքից մի բուռ մոտեցրեց ձիուն։ Ցոլակի տաք ռունգներից մի ջերմ շունչ շոյեց աղջկա սառած ձեռքերը։

Սիմոնն ամրացնում էր ճանապարհի պաշարը, կապում հարդով լի պարկը և միաժամանակ տնեցիներին պատվիրում, որ ցերեկն այծերը հեռու չքշեն, որ եթե արև լիսի՝ հնձած խոտի կիտուկները շրջեն և եթե ջրի հերթն իրենց տան, լոբու մարգերն անպատճառ ջրեն։ Հենց այդ խոսքին Սաքու տղան կանչեց.

— Սիմոն, բա չպրծա՞ր…

— Եկա՛, եկա՛…

Եվ Ցոլակի սանձը քաշեց։ Տանեցիները դանդաղաքայլ հետևեցին մինչև հարևանի դուռը, ասես հուղարկավոր էին մի թանկագին դագաղի, որին ուղի էին գցում մահվան անվերադարձ ճանապարհով։

Շարմաղ բիբին անընդհատ լալիս էր, լաց էր լինում և Շողերը, լալիս էր նրա մայրը։ Փողոցին չհասած, մայրը լսեց Երեմի ձայնը.

— Ապի՜, ապի՛…

Դռան շեմքին կանգնել էր մերկ երեխան ու բարձր-բարձր հեկեկում էր և կանչում հորը։ Բայց ուշ էր։ Սիմոնը Սաքու տղայի հետ արդեն իջնում էր ձորակը, որպեսզի միանա ուրիշ ձիավորների։

Մայրը վերադարձավ, գրկեց տղային ու տուն մտավ։ Շարմաղ բիբին ու Շողերը կանգնեցին այնքան, մինչև ձիավորները դարիվերը բարձրացան և պահվեցին բլուրի հետևը։

Արևը նոր-նոր շողերով ոսկի էր թափում բարձր սարի կատարին, երբ վերջին ձիավորը երևաց դարիվերի գլխին և անհետացավ, ինչպես սև ուրու:

Դուրս բեր անհասկանալի բառերը, բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ:

Ճրագ – Փոքրիկ լամպ կամ մոմ, որն օգտագործվում է լույս տալու համար։

Համետել – Սանձել, կապել ձիուն (համետ = սանձ, լար՝ կենդանին կապելու համար)։

Ճռնչալ – Կտրուկ և տհաճ ձայն արձակել, երբ ինչ-որ բան՝ հատկապես դուռ կամ փայտ, շարժվում է։

Քնաթաթախ – Կիսաքուն, դեռ լիովին չարթնացած վիճակ։

Վրնջալ – Ձիու արձակած բամբ ձայն (ձիու ձայն հանելը)։

Խլշել– Ականջները կտրուկ և զգույշ շարժել (հաճախ՝ ձիու կամ այլ կենդանու մասին)։

Աղիողորմ – Խիստ տխուր, լացակումած, ողբալի։

Ռունգ – Քթի անցքերն (հատկապես կենդանիների մոտ օգտագործվում է)։

Պաշար – Ճանապարհի կամ տան համար պատրաստած ու անհրաժեշտ իրեր, սնունդ և այլն։

Կիտուկ  – Խոտի կամ ցորենի մեծ կույտ, կույտի տեսքով հավաքած խոտ։

Դարիվեր – Լեռան կամ բլրի թեք մաս, վերելք։

Ուրու– Այստեղ՝ մառախլապատ կամ ստվերային ուրվագիծ, սև կերպարանք (կարելի է թարգմանել որպես մութ ուրվական կամ սև ձև)։

Ինչպես ես հասկանում քարի նման հոգսը ծանրացել էր նրա սրտին և  ծայրը ծայրին հասցնել արտահայտությունները :

Քարի նման հոգսը ծանրացել էր նրա սրտին»՝ այս արտահայտությունը նշանակում է, որ անձը զգում է մեծ ու անհաղթահարելի ծանրություն, որ ուղեկցում է նրան՝ լինելով հոգեբանորեն ծանր ու տհաճ: Կտակը համեմատում է հոգսը կամ մտահոգությունները քարից ստացված ծանրության հետ, քանի որ քարն իր բնույթով ծանր է և չի շարժվում, ինչը խորհրդանշում է, որ այս հոգսը չի կարելի հեռացնել կամ հեշտությամբ անցկացնել։

Ծայրը ծայրին հասցնել արտահայտությունը նշանակում է որևէ գործը կամ իրավիճակը հասցնել իր բնական ավարտին կամ ծայրակետին՝ հաճախ նշանակում է անել ամեն ինչ, երբ արդեն վերջին սահմանում ես, կամ ամեն բան հասցնում է բացահայտման կամ լուրջ հետևանքների։ Դա արտահայտում է իրավիճակի առավելագույն լարվածությունը կամ ծայրագույն աստիճանը։

Այն, ինչ միասին տալիս են այս երկու արտահայտությունները, նկարագրում է անձի հոգեբանական ծանրաբեռնվածության ու լարվածության բարձրագույն աստիճանը։