Կարդում ենք Սահյան

Ինձ ճանաչելը մի քիչ դժվար է,
Հասկացեք, էլի, ես մի քիչ բարդ եմ,
Քարի պես պինդ եմ, հողի պես փխրուն,
Ինչպես չլինի դեռ մի քիչ մարդ եմ։

Ես իմ իշխանն եմ, իմ գլխի տերը,
Եվ ինձ թվում է՝ մեծ ու անպարտ եմ,
Բայց ինչ-որ չափով և ինչ-որ մի տեղ
Դեռ թիապարտ եմ։

Մերթ ոտից գլուխ զարդեր եմ հագնում,
Մերթ այնպես անշուք, պարզ ու անզարդ եմ,
Մերթ քար ու քարափ, մերթ վայրի խոպան,
Մերթ կանաչ անտառ ու ցանած արտ եմ։

Հավիտենության լծորդն եմ անդուլ,
Բայց և կարճատև մի ակնթարթ եմ,
Փոթորիկներ են եռում հատակիս,
Թեև երեսից այսպես հանդարտ եմ։

Կյանքս ավարտելու վրա եմ արդեն,
Բայց ինքս, ավա՜ղ, դեռ անավարտ եմ…
Ինձ ճանաչելը մի քիչ դժվար է,
Հասկացեք, էլի, ի՞նչ արած, մարդ եմ։

1. Առանձնացրո՛ւ և բացատրիր անհասկանալի բառերը։ 


1. Թիապարտ –
Նշանակում է՝ ծանր աշխատանքների դատապարտված անձ, ստրկական վիճակում գտնվող մարդ։
Տեքստում սա խորհրդանշում է, որ մարդը երբեմն իրեն ազատ ու անպարտ է զգում, բայց իրականում ինչ-որ բաներից՝ հասարակություն, կյանք, ճակատագիր – կախված է։

2. Անշուք –
Անգույն, աչքի չընկնող, պարզ տեսք ունեցող։
Այս դեպքում՝ հագուստով կամ արտաքինով աչքի չընկնող։

3. Խոպան –
Չմշակված, վայրի դաշտ կամ հողատարածք։
Բանաստեղծը իրեն համեմատում է նաև խոպանի հետ՝ որպես վայրի ու անկանոն ուժի խորհրդանիշ։

4. Լծորդ –
Լծվելով միացած կամ կապված ինչ-որ բանի հետ։
Այստեղ՝ հավիտենության լծորդ՝ նշանակում է մարդու կապը հավերժության կամ ժամանակի հետ։

5. Անդուլ –
Չդադարվող, անդադար։
Տեքստում՝ մարդը կապ ունի հավիտենության հետ՝ որպես մի անընդմեջ ընթացքի մասնակից։

2. Ներկայացրե՛ք բանաստեղծության ասելիքը։ 

Հեղինակը ներկայացնում է մարդու բարդ բնույթը՝ որպես միաժամանակ ուժեղ և թույլ, ազատ և կախյալ, պարզ և բարդ էակ։ Նա ընդգծում է, որ մարդն իր ներսում կրում է զգացմունքների, մտքերի, վիճակների մեծ հակադրություն՝ լինելով և՛ անդուլ հավիտենության մասնիկ, և՛ կարճատև ակնթարթ։

Բանաստեղծը մեզ հիշեցնում է, որ մարդ լինելը հենց այդ հակասությունների միասնությունն է. ընդունել ինքներս մեզ՝ ինչպես ենք՝ անկատար, բայց իրական, փխրուն, բայց ուժեղ։



3. Գրե՛ք ստեղծագործական աշխատանք ,,Ինձ ճանաչելը մի քիչ դժվար է,,։ 

Ինձ ճանաչելը մի քիչ դժվար է

Ինձ ճանաչելը մի քիչ դժվար է, որովհետև ես ամեն օր փոխվում եմ։ Երբեմն ժպտում եմ բոլորին, իսկ ներսումս ամպեր են կուտակվում։ Երբեմն լռում եմ, բայց լռությանս մեջ հազարավոր խոսքեր կան։ Ինձ թվում է՝ ուժեղ եմ, բայց մի բառով կարող եմ կոտրվել։ Ինձ թվում է՝ խիզախ եմ, բայց երբեմն վախենում եմ ինքս ինձ լսելուց։

Ես սիրում եմ աշխարհը, բայց հաճախ նեղվում եմ մարդկանցից։ Սիրում եմ մենակությունը, բայց նաև կարոտում եմ շփումը։ Երբեմն ուզում եմ երևալ, երբեմն՝ ընդհանրապես չլինել տեսանելի։ Ես պարզ եմ թվում, բայց իմ խորքում մի ամբողջ աշխարհ է ապրում։

Ինձ ճանաչելու համար պետք է ժամանակ, համբերություն ու մի փոքր սեր։ Որովհետև ես էլ, ինչպես ամեն մարդ, մի ամբողջ տիեզերք եմ՝ անլրիվ բացված, բայց ոչ երբեք ամբողջությամբ բացահայտված։

Կարդում ենք Սահյան

Նեղվում եմ

Նեղվում եմ, խփում են կրծքիս, 
Ես գոհ եմ, իրենք են դժգոհ, 
Ներում եմ, նստում են գլխիս, 
Ես գոհ եմ, իրենք են դժգոհ։
     
Առնում են ու ետ չեն տալիս, 
Ես գոհ եմ, իրենք են դժգոհ։
Մեռնում եմ, երբ ուշ են գալիս, 
Ես զոհ եմ, իրենք են դժգոհ։

1. Մի քանի նախադասությամբ ներկայացրո՛ւ ստեղծագործության ասելիքը։ 

Այս ստեղծագործությունն արտահայտում է մի մարդու ներաշխարհ, ով անընդհատ զոհաբերում է իրեն, հանդուրժում է others-ի անարդար վերաբերմունքը, սակայն մնում է գոհ ու հանդարտ։ Նա ներում է, տալիս է, սպասում է, բայց փոխարենը ստանում է դժգոհություն։ Ասելիքը խորապես սոցիալական և հոգեբանական է՝ այն խոսում է այն մարդկանց մասին, ովքեր ապրում են ուրիշների բեռի ներքո՝ չարժևորվելով։

2. Ի՞նչն է նեղություն պատճառում հեղինակին։ 

Հեղինակին նեղություն է պատճառում այն, որ ինքը միշտ բարությամբ է վերաբերում մարդկանց՝ ներում է, տալիս է, զոհվում է, բայց փոխարենը նրանք դժգոհ են, անարդար են վարվում նրա նկատմամբ։ Նեղություն է պատճառում այդ անշնորհակալ վերաբերմունքը և անհավասար փոխհարաբերությունները։

3. Ի՞նչը կարող է քեզ նեղացնել, անհանգստացնել։

Հեղինակին նեղություն է պատճառում այն, որ ինքը միշտ բարությամբ է վերաբերում մարդկանց՝ ներում է, տալիս է, զոհվում է, բայց փոխարենը նրանք դժգոհ են, անարդար են վարվում նրա նկատմամբ։ Նեղություն է պատճառում այդ անշնորհակալ վերաբերմունքը և անհավասար փոխհարաբերությունները։

Գործնական քերականություն

Կետադրի՛ր նախադասությունները։

Երևաց մի ձի՝ սև աչքերով, բարակ ոտքերով։

Ոտքերին կոշիկներ էին ՝սև և կարմիր, որ մատուցած մեծ ծառայության նշան էին։

Հավաքված բազմությունից երեք հեծյալնե՝ր շքեղ զգեստներով, նրբագեղ նժույգներով, մոտեցան և խոնարհվեցին։

Մողեսները՝ արագաշարժ, փորի մաշկը դեղին, տաքանում էին քարերի վրա։

Արտակի աչքի առաջ պատկերվում էին բանվորների վտիտ դեմքերը՝ մրոտ ու նավթոտ մռայլ ու անտարբեր։

Չէի կարողանում մոռանալ օրիորդի՝ ամոթից շիկնած դեմքը։

Առավոտյան վաղ վեր էր կենում, մաքրում էր իր անշուք խցի՝ քարերով սալարկված հատակը։

Գյուղացիները գտնում են Գևորգի՝ թշնամիների կողմից խոշտանգված մարմինը։

Շահյանին զարմացրեց Եվայի՝ հասարակ չթից կարված, ոչ պարահանդեսային հագուստը։

Սիրելի զորավարի՝ Գևորգ Մարզպետունու անունը, հայտնի էր ամենքին։

Վտակի ափին՝ ուռենու տակ, նստել էր Անուշը։

Սմբատը՝ որպես անտառոտ երկրի զավակ, շատ լավ գիտեր, որ արջը շշմում է հանկարծակի ձայնից։

Ծառերի տակ՝ կանաչների վրա, թափված էին մետաքսազգեստ փշատները։

Մենք՝ փրկվածներս, երկու կյանքով պետք է ապրենք։

Կարդում ենք Սահյան

Փնտրում ես դու ինչ-որ հանցանք,
Հեգնում ես ինձ ու չես ներում,
Բայց կա ինչ-որ մի կարեկցանք
Քո հեգնական ժպիտներում:

Հեգնում ես ինձ ու նախատում,
Բորբոքում ես կռիվ ու վեճ,
Բայց կա ինչ-որ մի քաղցրություն
Քո դառնագին խոսքերի մեջ:

Ա՜խ, հոնքերդ ես հաճախ կիտում,
Նայում ես ինձ այնպես մռայլ,
Բայց կա ինչ-որ քնքշություն
Քո անողոք դեմքի վրա:

Հաճախ այնպես խայթում ես դու,
Սրտիս այնպես վիշտ ես բերում,
Բայց կա ինչ-որ մտերմություն
Քո այդ օտար հայացքներում:

Մերթ փարվում ես ինձ հովի պես,
Մերթ հողմի պես ինձ չարչարում,
Ա՜խ, երբ այդպես շոյել գիտես,
Էլ ինչո՞ւ ես ցավ պատճառում:

1. Մգեցված բառերը բացատրի՛ր։ 

Հանցանք – օրենքի կամ բարոյական նորմերի խախտում, արարք, որը համարվում է դատապարտելի։

Հեգնում – ծաղրել, ծաղրական ձևով խոսել կամ վերաբերվել ինչ-որ մեկին։

Նախատում – կշտամբել, մեղադրել, նկատողություն անել։

Բորբոքում – այստեղ նշանակում է վիճաբանություն կամ վեճ սրացնել, դրդել կոնֆլիկտի։

Քաղցրություն – բարություն, մեղմություն, սիրալիրություն։

Դառնագին – ցավալի, տխուր, դաժան։

Քնքշություն – նրբություն, սիրալիրություն, հոգատար վերաբերմունք։

Անողոք – դաժան, անգութ, առանց գթասրտության։

Խայթում – այստեղ՝ վիրավորել, սուր խոսք ասել։

Մտերմություն – սերտ, ջերմ հարաբերություն, հոգևոր կապ։

Օտար – անծանոթ, հեռու, չմտերիմ։

Փարվում – մոտենալ սիրալիրությամբ, գուրգուրանքով շոյել։

Չարչարում – տանջել, ցավ պատճառել, հոգեպես կամ ֆիզիկապես տառապանք պատճառել։

Շոյել – մեղմորեն, սիրով դիպչել, սիրալիրությամբ վերաբերվել։

Ցավ – տհաճ զգացում, տառապանք, հոգեկան կամ ֆիզիկական տհաճ վիճակ։

2. Ներկայացրո՛ւ տրամադրության, զգացումների փոփոխությունները։ 

Սկզբում՝ վիրավորվածություն և ցավ
Բանաստեղծի խոսքը սկսվում է մեղադրանքով. դիմացինը փնտրում է նրա «հանցանքը», «հեգնում» է, «չի ներում»։ Այս ամենը արտահայտում է վիրավորվածություն, թախիծ, և որոշ չափով՝ անարդարության զգացում։

Այնուհետև՝ անսպասելի մեղմություն
Չնայած այդ սառնությանը՝ բանաստեղծը նկատում է դիմացինի «հեգնական ժպիտներում» մի «կարեկցանք», ինչը հակասական, բայց մեղմացնող երանգ է հաղորդում։

Հաջորդում է՝ զայրույթ ու վիշտ, որին միանում է քաղցրություն
Նա խոսում է «նախատումի», «կռվի ու վեճի» մասին՝ վերականգնելով լարված տրամադրությունը, բայց այս անգամ էլ՝ նկատում է «քաղցրություն» խոսքերի մեջ։ Այս հակադրությունն ընդգծում է զգացմունքների խառնաշփոթը։

Խիստ արտահայտությունների հակակշիռը՝ քնքշությամբ
Չնայած դեմքը «անողոք» է, հոնքերը՝ «կիտած», հայացքը՝ «օտար», դրանց մեջ բանաստեղծը գտնում է «քնքշություն» և «մտերմություն»։ Սա բացահայտում է բանաստեղծի ներքին հակասությունները՝ մեկ կողմում վիրավորանք, մյուսում՝ սեր ու կապվածություն։

Եզրափակիչ հատվածում՝ հարցադրումով արտահայտված ցավ ու կարոտ
Վերջում՝ «փարվում ես ինձ հովի պես», բայց միաժամանակ «հողմի պես չարչարում», և նա ցավով հարց է հնչեցնում՝ եթե կարող ես շոյել այդպես քնքուշ, «էլ ինչո՞ւ ես ցավ պատճառում»։ Այստեղ զգացմունքները հասնում են իրենց գագաթնակետին՝ սիրո, ցավի, սպասման և թախիծի միահյուսմամբ։

Կարդում ենք Սահյան

Նեղվում եմ

Նեղվում եմ, խփում են կրծքիս, 
Ես գոհ եմ, իրենք են դժգոհ, 
Ներում եմ, նստում են գլխիս, 
Ես գոհ եմ, իրենք են դժգոհ։
     
Առնում են ու ետ չեն տալիս, 
Ես գոհ եմ, իրենք են դժգոհ։
Մեռնում եմ, երբ ուշ են գալիս, 
Ես զոհ եմ, իրենք են դժգոհ։

1. Մի քանի նախադասությամբ ներկայացրո՛ւ ստեղծագործության ասելիքը։ 

Ստեղծագործությունը բացահայտում է անհատի ներաշխարհը՝ իր լռակյաց տառապանքով ու համբերատարությամբ։ Բանաստեղծը ցույց է տալիս, թե ինչպես է մարդը դիմանում անարդարություններին, ներողամտություն է ցուցաբերում, բայց փոխարենը ոչ միայն երախտագիտություն չի ստանում, այլև դժգոհություն։ Ասելիքն այն է, որ երբեմն նույնիսկ ամենաազնիվ և համբերատար մարդիկ չեն գնահատվում ու մնում են չհասկացված։

2. Ի՞նչն է նեղություն պատճառում հեղինակին։ 

Հեղինակին նեղություն է պատճառում մարդկանց անշնորհակալ և անարդար վերաբերմունքը։ Նա դիմանում է հարվածների, ներում է, զոհվում է, բայց միշտ արժանանում է դժգոհության։ Նեղությունը գալիս է այն զգացումից, որ իր բարի վերաբերմունքը և ինքնազոհաբերությունը չեն գնահատվում։

3. Ի՞նչը կարող է քեզ նեղացնել, անհանգստացնել։

Ինձ կարող է նեղացնել, երբ մարդիկ անկեղծությունը չեն գնահատում կամ երբ անարդար վերաբերմունք են ցուցաբերում՝ առանց փորձելու հասկանալ մյուսին։ Նաև կարող է անհանգստացնել, երբ մենակությունն է չափից շատ լինում կամ երբ տեսնում եմ, որ լավ մարդիկ արժանի վերաբերմունքի չեն արժանանում։ Իսկ քեզ՞ ինչը կարող է նեղացնել։

Տորք Անգեղ և Հայկքնուշ Գեղեցիկ Երկրորդ երգ

Դուրս գրիր անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ։

Լոք-լայն, կայտռալ-վխտալ, պանդխտական-օտարական, լևիաթան-ըստ Աստվածաշնչի ավանդության՝ վիթխարի ծովային հրեշ կամ թռչող վիշապ,

Ըստ ստեղծագործության նկարագրի՛ր և բնութագրի՛ր Հայկանուշին։

Նա մի որբ, գեղեցիկ և բարձրահասակ մի հսկա աղջիկ էր։ Բնավորությամբ բարի և մեծահոգի էր օգնում էր բոլորին ով կարիք ունի։ Նրա պես ուժեղ հսկա չկար այդ վայրերում։ Շատ բարի և շատ գթած էր։ Միշտ բաժանում էր չունեցողներին։

Առանձնացրո՛ւ Տորքի սիրո նկարագրության հատվածները։

– «Քաղցած եմ, այո՛, բայց շա՜տ եմ քաղցած, –

Հոգոց քաշելով՝ մեր հսկան ասաց. –

Ի՜նչ հաց պիտի տաս, որ ես կշտանամ,

Ի՜նչ ջուր պիտի տաս, որ ես զովանամ,

Իմ հաց ն ու ջուրը, – գիտե՞ս որն է այն –

Քո սե՛րն է, հոգիս, քո սե՛րն է միայն.

Մի՛ նայիր, որ ես կոպիտ եմ ու բիրտ,

Այս կոպտության մեջ կա մի քնքուշ սիրտ,

Որ քեզ գլխովին իր մեջ կամփոփե.

Եվ միշտ քեզ համար միայն կտրոփե,

Ահա եկել եմ ընկել ոտքերդ,

Կամ ինձ սպանիր, կամ տուր ինձ սերդ».

«Ես քո ստրուկն եմ, դու ինձ հրամայիր.

Թեկուզ քո շան տեղ դռանդ կապիր,

Որ քեզ պահպանեմ աչքիս լույսի պես ,

Ոչ մի փորձանքի դու չհանպիպես»:

Սիրում էր Տորքը, սիրում էր անկեղծ,

Սիրում էր սիրով անբիծ, անտխեղծ.

Եվ կոպտատարազ իր դեմքը մթին

Դառել էր սիրո ցոլացող լուսին.

Այն կերպարանքը և հայացքն ահեղ,

Որ քարացնում էր մարդկանց տեղնուտեղ,

Այժմ դառել է մի վճիտ աղբյուր,

Որից բխում է սեր հեզահամբյուր…

Ի՜նչ քաղցր ժպիտ, ի՜նչ քնքուշ շարժվածք.

Ե՜րբ է ունեցել անճոռնի կազմվածք…

Բայց ինչպես զորե՜ իմ ձեռքը կոպիտ

Քնքուշ նազելվույդ առնել իր խտիտ,

Խոստովանում եմ ինձ հաղթահարված,

Ես քո գերին եմ, քո ոտքերն ընկած.

Դու քո փոխարեն ցույց տուր հարյուրին,

Թեկուզ հազարին, տասը հազարին,

Հրամայիր ինձ՝ շարժեմ այս լյառը,

Ասա՝ պոկոտեմ ամբողջ անտառը,

Վարարած գետի ընթացքը փոխեմ,

Սարեր ու ձորեր իրար հետ խառնեմ,

Լեռներ կարող են իմ ձեռքով փլչել.

Բայց քեզ, Հայկանուշ, չեմ կարող դիպչել…

Ի՞նչ պահանջ առաջադրում Հայկանուշը։

Նա ասաց Տորքին, որ այդպես այնուամենայնիվ չի լինի և պետք է կռվեն։ Քանի որ Տորքը չհամաձայնեց վնասել նրան, նա առաջարկեց, որ Տոչքը 20 աժդահա բերի` որպես գերի։

Առաջնորդություն

Առաջնորդը կարելի է ասել այն մարդն է, որը ոգեշնչում է թիմին, կազմին, խմբին և այլ միավորություններին, քաջարելում է բոլորին, որպեսզի բոլորը հասնեն ցանկալի արդյունքի: Առաջնորդը պետք է լսի իր խմբի անդամներին վերլուծի նրանց կարծիքները և գա ընդհանուր եզրակացման ինչոր խնդրի լուծելու մասով: Կարծիք կա, որ մարդը ծնվում է որպես առաջնորդ, բայց լավ առաջնորդ դառնում է: Որպես հասարակական երևույթի առաջնորդություն, պետք է քայլեր անել, որոնք կնպաստեն հանրային բարիքի աճին: Առաջնորդության մեջ շատ կարևոր է, որ վերևում նշված որոշ հատկանիշների օգնությամբ թիմը միավորի իր ջանքերը և ամեն անդամ ամբողջությամբ զգա պատասխանատվությունը: Մարդիկ երբեմն շբոթում են առաջնորդությունը ղեկավարման հետ: Ճիշտ է կան նմանություններ, բայց այդ երևույթները իրարից տարբերվում են: Ղեկավարների գործն է ծրագրելը, կազմակերպելը, մանրամասն հետևելը կազմակերպմանը և այլն: Մինչդեռ առաջնորդի խնդիրն է ոգեշնչելը և խթանելը:

Կա նաև ժողովրդական առաջնորդություն: Դրա ժամանակ խմբի անդամները մասնակցում են որոշումների կայացմանը: Անդամները ազատորեն կարծիք են հայտնում և թողնում որոշումը առաջնորդին: Նրանք զգում են իրենց ներգրավված լինելը և դրանով ալժվելի ոգեշնչվում:

Գործնական Քերականություն

Կարդա՛ Ղ․ Աղայանի ,, Տորք Անգեղ և Հայկանուշ Գեղեցիկ,, ստեղծագործության նախաբանը  Առաջին երգը։ 

1. Առանձնացրո՛ւ անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ։

Ղ․ Աղայանի «Տորք Անգեղ և Հայկանուշ Գեղեցիկ» ստեղծագործության նախաբանը, ինչպես նաև Առաջին երգը, պարունակում են բազմաթիվ հին և ժողովրդական բառեր, որոնք կարող են անհասկանալի լինել ժամանակակից ընթերցողի համար։ Մեծապես կախված է, թե որ հատվածը եք ուզում՝ քանի որ ստեղծագործությունը շատ խոշոր է։

Եթե կա կոնկրետ հատված կամ բառ, որ ուզում եք, որ բացատրեմ, կարող եք այդպես նշել, և ես կիրագործեմ բացատրությունը։

  2.Նկարագրի՛ր և բնութագրի՛ր Տորքին։ 

Ղ․ Աղայանի «Տորք Անգեղ և Հայկանուշ Գեղեցիկ» ստեղծագործությունը մի հրաշալի գրական նմուշ է, որն ունի մեծ տեղ հայ գրականության մեջ։ Թեև ես չունեմ ամբողջական տեքստին հասանելիություն, բայց այն, ինչ կարող եմ անել, դա է՝ մի քիչ օգնել ոճային և բովանդակային տեսանկյունից։

Եթե դուք ցանկանում եք՝ կարող եմ ներկայացնել Տորք Անգեղի նկարագրությունը ու նրա բնութագիրը՝ ընդհանուր առմամբ, հիմնվելով ստեղծագործության իմացության վրա։

Տորք Անգեղի բնութագրում

Տորք Անգեղը կերպար է, որը նախևառաջ տարբերվում է իր խիզախությամբ ու ձգտումով։ Նա ներկայացնում է անսահման ուժ ու հպարտություն։ Նա մի կերպար է, որը սիրող, հայրենասեր է, սակայն նաև ունի որոշակի կոպիտ բնավորություն ու երևույթներ, որոնք անհանգստացնում են նրան։

Տորք Անգեղի կերպարը տարբերվում է շատ սովորական հերոսներից, քանի որ նա իր մեջ կրում է նաև մի քանի հակասություններ՝ մաքուր սեր և զայրույթ, հպարտություն և թախիծ։ Նա պայքարող կերպար է, ում համար ներքին խաղաղությունը և արտաքնապես կայուն կյանքը միշտ ձեռնարկվում են որպես թիրախներ, որոնց հետևից նա անցնում է։

Եթե դուք ուզում եք որակավորել Տորքին, ապա նրա կերպարն ունի նաև ֆիզիկական հզորություն, այդպիսով դարձնելով նրան մեկի համար, ով կարող է դիմակայել ցանկացած դժվարության։

Ասել է թե՝ Տորք Անգեղը կարող է համարվել հայաստանյան գրականության հերոս, ով համատեղում է և՛ ողբերգությունը, և՛ արիությունը, ու հենց այս հատկանիշներն են դարձնում նրա կերպարը անչափ հարուստ ու հետաքրքիր:

Եթե դուք ցանկանում եք մի կոնկրետ հատվածի բառնաբանությունը, ապա խնդրում եմ նշեք, և ես կփորձեմ ավելի մանրամասն բացատրել:

3. Տորքի կարծիքով ո՞րն է ճշմարիտ խելքը։ 

Ղ․ Աղայանի «Տորք Անգեղ և Հայկանուշ Գեղեցիկ» ստեղծագործության մեջ Տորք Անգեղը հանդես է գալիս որպես ազնիվ, բարձրահոգի և խորը մտածող կերպար: Նրա համար ճշմարիտ խելքը միտք ու իմացություն չի սահմանափակվում միայն մտավոր կարողություններով կամ աշխարհիկ իմաստությամբ: Տորքի կարծիքով՝ ճշմարիտ խելքը կապված է մարդկային նուրբ զգացմունքների և բարոյական սկզբունքների հետ։ Նա կարծում է, որ մարդը պետք է հիասթափված լինի իր համեստությամբ, բայց նաև միշտ տենչի արդարության ու բարձր գաղափարների։

Տորքի ընկալմամբ, ճշմարիտ խելքը ավելի շատ վերաբերում է մարդկային բարոյականությանը, անձի ներքին արժեքներին, քան արտաքին իմաստությանը կամ գիտելիքներին։ Նա գտնում է, որ միայն իդեալներին հավատարիմ մնալով ու բարոյական չափանիշները պահելով՝ մարդը կարող է հասնել իրական խելքին:

Այսպիսով, Տորքի համար ճշմարիտ խելքը առաքինության, բարոյականության, հերոսականության և անձնականIntegrity-ի հավատարիմ հետևորդն է, որն ոչ միայն դատում է աշխարհի մասին, այլ նաև ստեղծում է հասարակություն, որտեղ կա արդարություն և սեր։

4. Ներկայացրո՛ւ հսկաների ապրելակերպը և սովորությունները։ 

Ղ․ Աղայանի «Տորք Անգեղ և Հայկանուշ Գեղեցիկ» ստեղծագործության նախաբանում և Առաջին երգում նշվում են հսկաների ապրելակերպն ու սովորությունները, որոնք ունեն առանձնահատուկ և խորհրդանշական բնույթ։ Աղայանը ստեղծում է հսկաների կերպարը՝ որպես մի ժողովրդի և հզորության խորհրդանիշ:

Հսկաների ապրելակերպը և սովորությունները ներկայացվում են որպես մեծ, ուժեղ և հպարտ մարդկանց յուրահատուկ կյանքի ձև: Այս կերպարները ապրում են մի հասարակությունում, որտեղ ուժը, քաջությունը և իրար միմյանց նկատմամբ բացարձակ հավատարմությունը կարևորագույն արժեքներ են:

Ապրելակերպը
Հսկաների կյանքը լի է հերոսական մարտերով, որոնք ոչ միայն գարունները, այլ նաև որոշվում են կյանքի ու մահվան տարողությամբ: Նրանք ապրում են բնական և վայրենի միջավայրում՝ հաճախ կռվում են միմյանց հետ կամ դիմակայություն ունեն: Նրանց դիվային ու պատերազմական գոյությունը հաճախ լինում է ուժի ու իշխանության մղում:Սովորությունները
Հսկաները սովորաբար ապրում են ավանդների և ծեսերի շրջանակներում, որոնք շատ կապ ունեն նրանց հարատևությունը ու կենսափորձը պահպանելու հետ: Այս սովորություններն ընդգծում են հպարտությունը, ուժը, զգայունությունը և բարոյականությունը: Հսկաները միշտ հպարտությամբ են վերաբերվում իրենք իրենց ու իրենց միջավայրին Ազգային ու զինվորական արժեքներ
Հսկաները հակված են պայքարելու իրենց հայրենիքի համար, պաշտպանելու հարազատներին ու արժեքները՝ երբեք չհրաժարվելով իրենց ժառանգությունից ու հին սովորություններից:

    Տորք Անգեղի համար, որն էլ հսկաների ներկայացուցիչներից մեկն է, այս ապրելակերպը խորհրդանշում է արական արժանիքների ուժեղ բացահայտումը, որի մեջ են համադրված նաև մարդկային և բնական ուժերը։

    Հանճար չեն ծնվում

    Մենք միշտ մտածում ենք, որ հանճարները հատուկ մարդիկ են՝ ծնված արդեն իսկ մեծ տաղանդով: Բայց իրականում, հանճարները չեն ծնվում, նրանք դառնում են այդպիսին: Որպեսզի ինչ-որ բան ստեղծես կամ ինչ-որ բանի հասնես, պետք է քրտնաջան աշխատես, սովորես, փորձես և ոչ մի դեպքում չհանձնվես:

    Մարդկանց մեծագույն ձեռքբերումները չեն գալիս հենց այնպես և մեկ  օրում: Դրանք գալիս են երկար ու համառ աշխատանքից: Ամեն ոք ունի հնարավորություն և ընդունակություն ինչ-որ մի բանում հանճար դառնալու: Եթե ուզում ես դառնալ հանճար ուրեմն սկսիր ցանկացած պահի: Իսկ հետո ընդամենը պետք է օգտվել հնարավորությունից և չհանձնվել:

    Ամեն մարդ ունի իր կյանքի նպատակները, բայց դրանք իրագործելու համար պետք է ունենա ինքնավստահություն և ձգտում:

    Share this:

    Ղազարոս Աղայան հետաքրքիր փաստեր

    Ղազարոս Աղայան հայ պատմաբան, գրող ու հրապարակախոս էր, ով մեծ ավանդ է ներդրել հայ մշակույթի զարգացման մեջ։ Նրա մասին մի քանի հետաքրքիր փաստեր.

    Կենսագրություն. Ղազարոս Աղայանը ծնվել է 1805 թվականին։ Նա ակտիվ էր 19-րդ դարի սկզբին, մասնավորապես մի խոշոր պատմական շրջանի ժամանակահատվածում, երբ հայ գրականությունն ու հասարակությունը վերածնվում էին։

    Կրթություն. Նա ստացել էր կրթություն Վենետիկի հայաբառագրատոնում և այնուհետև դարձել գիտության խոշոր հեղինակություններից մեկը։ Վենետիկում գտնվելու ժամանակը թևակոխեց մի շարք կարևոր գիտական ու գրական աշխատություններ։

    Գրականություն. Նա գրել է պատմական ուսումնասիրություններ ու հայագիտություն, ինչպես նաև երկեր, որոնք անդրադառնում են հայ ժողովրդի պատմությանը, մշակույթին և գիտությանը։

    Հայոց պատմության ուսումնասիրություն. Ղազարոս Աղայանը հայոց պատմության կարևորագույն հեղինակներից մեկն է, ում աշխատությունները հատկապես օգտագործվում են որպես աղբյուր հայոց հին պատմության ուսումնասիրության մեջ։

    Հեղինակություն. Նրա աշխատանքներից մեկն է՝ «Հայաստանի պատմություն», որն ունի մեծ նշանակություն հայկական պատմագիտության մեջ։

    Նպատակն ու ազդեցությունը. Նա մեծապես նպաստել է հայ ժողովրդի ազգային ինքնագիտակցությանը և գրականության զարգացմանը, նշանավորելով նրա նոր ժամանակաշրջանի մեկնարկը։