1)Պարզեք` հավասարումն արմատներ ունի՞ (եթե ունի, գտեք նրանց գումարը և արտադրյալը).
ա) x² — x + 1 = 0

չունի
բ) x² + x + 3 = 0

չունի
գ) x² + 3x — 2 = 0

x1*x2=-2

x1+x2=-3

դ) x² — 3x + 2 = 0

x1*x2=2

x1+x2=3

2)Առանց լուծելու հավասարումը, որոշեք նրա արմատների նշանները․
ա) x² — 7x + 12 = 0

դրական
բ) x² + 7x + 12 = 0

բացասական
գ) x² + 5x — 14 = 0

բացասական և դրական
դ) x² — 5x — 14 = 0

բացասական և դրական

3)x² + 3x — 1 = 0 հավասարումն ունի երկու արմատներ x₁ և x₂ ։ Հաշվե՛ք
ա) x₁ + x₂

-3
բ) x₁ * x₂

1
գ) (x₁ + x₂)²

9
դ) x₁² + x₂²

7

Our city is our home, and we must work together to keep it beautiful. When we leave trash on the streets, it hurts the environment and makes our home look bad. “Save Our Space” is a reminder that everyone can help.

The best way to help is very simple: do not throw garbage on the ground. We should always use trash cans. If you have a piece of paper or a plastic bottle and you don’t see a bin, keep it in your bag until you get home. If we all stop polluting the streets, our city will stay clean and healthy for everyone.

At our school, we are learning new ways to protect nature. We do this in two main ways:

Technology Classes: We use special machines and devices to help us pick up trash. This makes cleaning faster and shows us how science can save the planet.

Clean-up Days: Sometimes, our school organizes special days where students and teachers go outside together to pick up litter in the neighborhood.

I promise to never litter and to always help during our school clean-ups. By working together and using our technology, we can make our city a wonderful place to live. Small actions today make a big difference tomorrow!

1.Ինչով են տարբերվում առարկայի իրական և կեղծ պատկերներները:

Իրական պատկերն առաջանում է ոսպնյակով անցած ճառագայթների հատումից: Այն կարելի է ստանալ էկրանի վրա:

Կեղծ պատկերն առաջանում է բեկված ճառագայթների շարունակությունների հատումից: Այն հնարավոր չէ ստանալ էկրանի վրա:

2.Որոնք են այն «հարմար» ճառագայթները, որոնց օգնությամբ սովորաբար կառուցում են առարկայի պատկերը ոսպնյակում:

Գլխավոր օպտիկական առանցքին զուգահեռ ճառագայթը, որը բեկվելուց հետո անցնում է կիզակետով՝F

Ոսպնյակի օպտիկական կենտրոնով անցնող ճառագայթը `O, որը չի բեկվում և շարունակում է իր ուղղագիծ ընթացքը:

Կիզակետով անցնող ճառագայթը, որը բեկվելուց հետո դառնում է զուգահեռ գլխավոր օպտիկական առանցքին:

3.Գրեք բարակ ոսպնյակի բանաձևը:

1/F=1/d+1/f

4.Ինչն են անվանում ոսպնյակի խոշորացում: Գրեք խոշորացման բանաձևը:

Г=h1/h=f/d

5.Ձեռքի տակ ունենալով միանյն քանոն՝ ինչպես կարող եք որոշել հավաքող ոսպնյակի կիզակետային հեռավորությունը, եթե օրն արևոտ է:

Եթե հավաքող ոսպնյակն ուղղեք դեպի Արևը և դրա հետևում պահեք թղթի կտոր կամ հարթ մակերևույթ: Ոսպնյակը մոտեցրեք կամ հեռացրեք այնքան ժամանակ, մինչև թղթի վրա ստանաք Արևի ամենափոքր և պայծառ կետը: Քանոնով չափեք հեռավորությունը ոսպնյակի կենտրոնից մինչև այդ կետը. դա էլ հենց կլինի կիզակետային հեռավորությունը:

1.Կարդացե՛ք Սահյանի բանաստեղծությունները, վերլուծե՛ք։

Անտառում, Մասրենի,Անունդ տալիս

Համո Սահյանի ,,Անտառում,, բանաստեղծությունը պատկերում է բնության մի խորհրդավոր ու ապրող աշխարհ, որտեղ ամեն մի թուփ ու կենդանի ունի իր զգացմունքը։ Այստեղ աշնան խաղաղությունը բախվում է անտառի ներքին անհանգստությանն ու կյանքի դաժան օրենքներին։

,,Մասրենի,, ստեղծագործության մեջ հեղինակը բույսի միջոցով խոսում է մարդկային մենության և հպարտության մասին։ Լքված ու փշոտ մասրենին դառնում է անտարբեր դարում իր տեսակը պահող վեհ անհատի խորհրդանիշը։

,,Անունդ տալիս,, բանաստեղծությունը Հայաստանի հոգեվիճակների ու պատմական հիշողության մասին է։ Սահյանը հայրենիքը հավաքում է մամռոտած քարերի, լքված թոնիրների ու բնության գույների մեջ՝ ստեղծելով կարոտի մի անվերջանալի պատկերասրահ։

2. Ընթերցե՛ք Սահայանի բանաստեղծությունները համացանցից, ընտրե՛ք ձեզ դուր եկածները։ 

Ինձ ասում են՝ թե խելոք մնա

3. Բնությունը Սահյանի պոեզիայում։ Ներկայացրե՛ք ձեր մտորումները։ 

Բնության նկարագրությունները Սահյանի պոեզիայում

1)Երկու զուգահեռ ուղիղները երրորդով հատելիս առաջացած միակողմանի անկյուններից մեկը 26°-ով մեծ է մյուսից։ Գտնել այդ անկյուններից փոքրի աստիճանային չափը:

77

2)Շրջանագծի երկու իրար հատող լարերից մեկը տրոհված է 12 մ և 3 մ հատվածների, իսկ մյուսը կիսվում է: Գտնել երկրորդ լարի երկարությունը:

12

3)Գտնել խորանարդի ծավալը, եթե նրա կողմնային մակերևույթի մակերեսը 100 է։

125

4)Գտնել x-ը, եթե A (2; 3), B(x; 1) կետերի հեռավորությունը 2 է:

2

5)Գտնել 3a-ն, եթե a {5;-2}:

{15;-6}

6)Գտնել AB հատվածի միջակետի կոորդինատները, եթե A (2;3), B(4; 1):

(3;2)

7)Շեղանկյան մակերեսը 96 սմ² է, իսկ անկյունագծերից մեկի երկարությունը՝ 12 սմ: Գտնել շեղանկյան կողմի երկարությունը։

10

Գտնել շեղանկյան բարձրության երկարությունը։

9,6

1)Տրված է հետևյալ պարամետրական հավասարումը.
x² — 2x — a = 0
a –ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի մեկ լուծում:

-1
a–ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի երկու լուծում:

(-1;∞)
a–ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումը լուծում չունի:

(-∞;-1)

2)Տրված է հետևյալ պարամետրական հավասարումը.
x² — 6x + a = 0
a-ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի մեկ լուծում:

9

a-ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի երկու լուծում:

(9;∞)

a–ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումը լուծում չունի

(-∞;9)

3)Տրված է հետևյալ պարամետրական հավասարումը.
x² + ax + 1 = 0
a -ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի մեկ լուծում:

2

a–ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի երկու լուծում:

(2;∞)

a –ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումը լուծում չունի:

(-∞;2)

4)Տրված է հետևյալ պարամետրական հավասարումը.
x² + ax + 100 = 0
a -ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի մեկ լուծում:

20
a -ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի երկու լուծում:

(20;∞)
a -ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումը լուծում չունի:

(-∞;20)

5)Տրված է հետևյալ պարամետրական հավասարումը.
x² = 4a² — 100
a –ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի մեկ լուծում:

5, -5

a–ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի երկու լուծում:

(-∞;-5)U(5;∞)
a –ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումը լուծում չունի:

(-5;5)

6)Տրված է հետևյալ պարամետրական հավասարումը.
x² = a² — 1
a –ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի մեկ լուծում:

1, -1
a -ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի երկու լուծում:

(-∞;-1)U(1;∞)

a-ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումը լուծում չունի:

(-1;1)

1.Ի՞նչ տեղ է գրավում մեքենաշինությունը Հայաստանի տնտեսության մեջ:

Մեքենաշինությունը Հայաստանում կարևոր, բայց ոչ առաջատար տեղ է զբաղեցնում։ Այն հիմնականում ապահովում է այլ ճյուղերի (էներգետիկա, շինարարություն, արդյունաբերություն) տեխնիկական սարքավորումներ։

2.Նշե’լ Հայաստանի մեքենաշինություն գլխավոր ճյուղերը:

Էլեկտրատեխնիկակական, հաստոցաշինական-գործիքաշինական

3.Ի՞նչ նախադրյալներ կային Հայաստանի քիմիական արդյունաբերություն բազմակողմանի և արագ զարգացումը համար:

Հումքի առկայություն, զարգացած էներգետիկ բազա գիտական և մասնագիտական կադրերի առկայություն:

4.Բմութագրե’լ Հայաստանում ձևավորված քիմիական արդյունաբերություն գլխավոր արտադրական համալիրները:

Օրգանիզմի սեռը որոշվում է՝
ա) գեներով և քրոմոսոմներով
բ) սննդով
գ) ջերմաստիճանով
դ) ջրով

Մարդու սեռական քրոմոսոմներն են՝
ա) X և Y
բ) A և B
գ) C և D
դ) M և N

Կանանց սեռական քրոմոսոմների կազմը՝
ա) XX
բ) XY
գ) YY
դ) XO

Տղամարդկանց սեռական քրոմոսոմների կազմը՝
ա) XX
բ) XY
գ) YY
դ) XO

Սեռի հետ շղթայակցված հատկանիշները փոխանցվում են՝
ա) սեռական քրոմոսոմներով
բ) միայն սննդով
գ) միայն միջավայրով
դ) միայն տարիքով

Սեռի հետ շղթայակցված հատկանիշների օրինակ է՝
ա) դալտոնիզմը
բ) մազերի գույնը
գ) հասակը
դ) մարմնի քաշը

Ժառանգական հիվանդությունները առաջանում են՝
ա) գեների կամ քրոմոսոմների փոփոխության հետևանքով
բ) միայն սննդի պատճառով
գ) միայն եղանակի պատճառով
դ) միայն հոգնածությունից

Ժառանգական հիվանդությունները փոխանցվում են՝
ա) ծնողներից երեխաներին
բ) ընկերներից
գ) ուսուցիչներից
դ) հարևաններից

Սեռի հետ շղթայակցված հիվանդությունները ավելի հաճախ հանդիպում են՝
ա) տղաների մոտ
բ) աղջիկների մոտ
գ) նույն չափով
դ) ոչ մեկի մոտ

Գենետիկան ուսումնասիրում է՝
ա) ժառանգականությունն ու փոփոխականությունը
բ) մարսողությունը
գ) շնչառությունը
դ) շարժումը։

Միահիբրիդային խաչասերումը ուսումնասիրում է՝

ա) երկու հատկանիշի ժառանգում

բ) մեկ հատկանիշի ժառանգում

գ) երեք հատկանիշի ժառանգում

դ) միջավայրի ազդեցությունը

Դոմինանտ է կոչվում այն ալելը, որը՝

ա) չի արտահայտվում

բ) արտահայտվում է միայն հոմոզիգոտ վիճակում

գ) արտահայտվում է նաև հետերոզիգոտ վիճակում

դ) միշտ թույլ է

Հետերոզիգոտ օրգանիզմը ունի՝

ա) երկու միանման ալել

բ) մեկ ալել

գ) տարբեր ալելներ

դ) երեք ալել

Գենոտիպը նշանակում է՝

ա) օրգանիզմի արտաքին տեսքը

բ) գեների ամբողջությունը

գ) օրգանիզմի չափերը

դ) միջավայրի ազդեցությունը

Միահիբրիդային խաչասերման երկրորդ սերնդում ֆենոտիպային հարաբերակցությունը սովորաբար լինում է՝

ա) 1:1

բ) 3:1

գ) 1:2:1

դ) 9:3:3:1

Ոչ լրիվ դոմինանտության դեպքում հետերոզիգոտի ֆենոտիպը՝

ա) դոմինանտ է

բ) ռեցեսիվ է

գ) միջանկյալ է

դ) չի արտահայտվում

Ոչ լրիվ դոմինանտության դեպքում երկրորդ սերնդում ֆենոտիպային հարաբերակցությունը լինում է՝

ա) 3:1

բ) 1:1

գ) 1:2:1

դ) 9:3:3:1

Հոմոզիգոտ է կոչվում այն օրգանիզմը, որը ունի՝

ա) տարբեր ալելներ

բ) մեկ գեն

գ) երկու միանման ալել

դ) երեք ալել

Ռեցեսիվ հատկանիշը արտահայտվում է՝

ա) միայն հոմոզիգոտ վիճակում

բ) միշտ

գ) միայն հետերոզիգոտ վիճակում

դ) երբեք

Երկու հետերոզիգոտ օրգանիզմների խաչասերման դեպքում գենոտիպային հարաբերակցությունը կլինի՝

ա) 3:1

բ) 1:2:1

գ) 1:1

դ) 9:3:3:1

1. Մոդիֆիկացիոն փոփոխությունները
   ա) ժառանգվում են
   բ) չեն ժառանգվում
   գ) կապված են գենետիկական մուտացիաների հետ
   դ) միշտ վնասակար են
2. Մոդիֆիկացիոն փոփոխությունների պատճառը
   ա) գեների կառուցվածքի փոփոխությունն է
   բ) շրջակա միջավայրի պայմաններն են
   գ) քրոմոսոմների թվի փոփոխությունն է
   դ) միայն հիվանդություններն են
3. Մոդիֆիկացիոն փոփոխությունները
   ա) անշրջելի են
   բ) շրջելի են
   գ) միշտ մահացու են
   դ) կապված չեն միջավայրի հետ
4. Մոդիֆիկացիոն փոփոխությունների օրինակ է
   ա) աչքերի գույնի ժառանգումը
   բ) մաշկի արևայրուկը
   գ) արյան խմբի փոփոխությունը
   դ) քրոմոսոմների քանակի փոփոխությունը
5. Մոդիֆիկացիոն փոփոխությունները վերաբերում են
   ա) միայն գենոտիպին
   բ) միայն ֆենոտիպին
   գ) գենոտիպին և ֆենոտիպին
   դ) միայն ԴՆԹ-ին
6. Մոդիֆիկացիոն փոփոխությունների սահմանները կոչվում են
   ա) մուտացիա
   բ) ռեակցիայի նորմա
   գ) գենոտիպ
   դ) ալելներ
7. Մոդիֆիկացիոն փոփոխությունները
   ա) ունեն հստակ սահմաններ
   բ) սահմաններ չունեն
   գ) կախված չեն միջավայրից
   դ) միշտ նույնն են բոլոր օրգանիզմներում
8. Մոդիֆիկացիոն փոփոխությունները
   ա) առաջացնում են նոր տեսակներ
   բ) չեն առաջացնում նոր տեսակներ
   գ) փոխում են գեների կառուցվածքը
   դ) փոխանցվում են սերունդներին
9. Օրգանիզմի բարձրության փոփոխությունը սննդի ազդեցությամբ
   ա) մուտացիա է
   բ) մոդիֆիկացիա է
   գ) ժառանգական հիվանդություն է
   դ) քրոմոսոմային փոփոխություն է
10. Մոդիֆիկացիոն փոփոխությունների կենսաբանական նշանակությունն է
    ա) վնասել օրգանիզմին
    բ) հարմարվել միջավայրին
    գ) նվազեցնել կենսունակությունը
    դ) փոխել գենոտիպը