1. Նշեք նշված թվերից մեկից մեծ և մյուսից փոքր թիվ:

ա) 3 < 5 <br> բ) -29 < -25 <br> գ) 2.404 < 2.4 <br> դ) 2.5 < 2.6 <br> ե) -3.72 < -3.71 <br> զ) -0.501 < 0.6 <br>

2. Տրված ճշմարիտ անհավասարությունից ստացեք նոր ճշմարիտ անհավասարություն՝ գումարելով նրա երկու մասերին միևնույն թիվը:

ա) 15 < 20 -> 15 + 3 < 20 + 3 -> 18 < 23 <br> բ) 1.1 < 1.2 -> 1.1 + 0.5 < 1.2 + 0.5 -> 1.6 < 1.7 <br> գ) 5 > 4 -> 5 + 2 > 4 + 2 -> 7 > 6 <br> դ) 1.3 ≥ 1.2 -> 1.3 + 0.4 ≥ 1.2 + 0.4 -> 1.7 ≥ 1.6 <br> ե) 2.5 < 3 -> 2.5 + 1 < 3 + 1 -> 3.5 < 4 <br> զ) 5 ≤ 6 -> 5 + 2 ≤ 6 + 2 -> 7 ≤ 8 <br>

3. Երկու ճշմարիտ անհավասարությունների հիման վրա կատարեք եզրակացություն:

ա) -5 < 0 և 0 < 2 -> -5 < 2 <br> բ) 2 > 1 և 1 > 0 -> 2 > 1 > 0 <br> գ) -3.7 > -4 և -4 > -7 -> -3.7 > -7 <br> դ) -2 < 0 և 0 < 2 -> -2 < 2 <br> ե) 2.1 > 2 և 2 > 1.6 -> 2.1 > 2 > 1.6 <br> զ) 0.5 < 0.6 և 0.6 < 0.67 -> 0.5 < 0.67 <br>

4. Բազմապատկեք ճշմարիտ թվային անհավասարությունները:

ա) 14 > 10 և 2 > 1 -> 14 * 2 > 10 * 1 -> 28 > 10 <br> բ) 5 > 3 և 6 > 5 -> 5 * 6 > 3 * 5 -> 30 > 15 <br> գ) 6 < 7 և 2 < 3 -> 6 * 2 < 7 * 3 -> 12 < 21 <br> դ) 8 < 9 և 1 < 2 -> 8 * 1 < 9 * 2 -> 8 < 18 <br>

5. Գումարեք ճշմարիտ թվային անհավասարությունները:

ա) 14 > 11 և 10 > 9 -> 14 + 10 > 11 + 9 -> 24 > 20 <br> բ) -2 > -3 և 3 > 2 -> -2 + 3 > -3 + 2 -> 1 > -1 <br> գ) -6 < -5 և 2 < 3 -> -6 + 2 < -5 + 3 -> -4 < -2 <br> դ) -8 < 0 և 8 < 9 -> -8 + 8 < 0 + 9 -> 0 < 9 <br>

6. Տրված ճշմարիտ անհավասարությունից ստացեք ճշմարիտ անհավասարություն, որում յուրաքանչյուր թիվ փոխարինված է իր հակադիրով:

ա) 3 > 0 -> -3 < 0 <br> բ) 5 > -1 -> -5 < 1 <br> գ) -9 < -1 -> 9 > 1 <br> դ) -5 < -1 -> 5 > 1 <br> ե) 9 > -2 -> -9 < 2 <br> զ) 0 < 3 -> 0 > -3 <br>

ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ XVII ԴԱՐԻ ԵՐԿՐՈՐԴ ԿԵՍԻՆ ԵՎ XVIII ԴԱՐՈՒՄ.ԾՐԱԳՐԵՐ, ԽՈՍՏՈՒՄՆԵՐ ԵՎ
ԱԶԱՏԱԳՐԱԿԱՆ ՇԱՐԺՈՒՄՆԵՐ

Հայաստանի ներքին և արտաքին դրությունը XVII դ. երկրորդ կեսերին – XVIII դ. սկզբին: XVII դ. երկրորդ կեսը նշանավորվեց Հայաստանի ազատագրական պայքարը կազմակերպելու գործնական նոր ջանքերով։ Ուշագրավ էր, որ այս գործում, բացի Հայ առաքելական եկեղեցուց,
ներգրավվեցին նաև հայկական իշխանությունների մնացորդները և հայ վաճառականները։ Կարևոր դեր խաղացին Հայաստանի դժվարամատչելի անուններում դեռևս գոյություն ունեցող հայկական փոքր իշխանությունները՝ պաշտպանված լեռնային ամրոցներով։ Դրանք պահպանել էին իրենց ինքնավարությունը և նշանակալի դեր ունեցան ազատագրական շարժման գործում։ Հայաստանի ազատագրման գործընթացին մասնակցեցին նաև գաղթօջախների հայերը:

Ազատագրական պայքարի աշխուժացումը և Հայոց եկեղեցին։ XVII դ.կեսերից Օսմանյան և Սեֆյան պետություններն աստիճանաբար թուլացան։ Հայաստանի ազատագրման հեռանկարների համար նպաստավոր էր նաև միջազգային դրությունը։ Կաթոլիկ եկեղեցին փորձում էր Օսմանյան կայսրության դեմ պայքարում ներգրավել եվրոպական պետություններին, Ռուսաստանին և Պարսկաստանին: Ազատագրման հույսեր էին փայփայում նաև հույները, ասորիներն ու վրացիները։Հայաստանի ազատագրման գործը XVIII դ. կրկին կապվեց Եվրոպայի աջակցության հետ։ Սսի(Կիլիկիայի) կաթողիկոս Խաչատուր Գ Գաղաթացին նորից փորձում էր դրան հասնել Հռոմեական եկեղեցուն դավանական զիջումեր անելու ճանապարհով։ Նույն ժամանակ Եվրոպայի
օգնությամբ հակաօսմանյան պայքարին մասնակցեցին նաև հայ վաճառականները, հատկապես
Մահտեսի Մուրադը։ Արևմուտքից ակնկալություններ ուներ նաև Էջմիածինը։ 1677 թ. Ամենայն հայոց կաթողիկոս Հակոբ Դ Ջուղայեցին Էջմիածնում հրավիրեց գաղտնի ժողով, որին մասնակցում էին աշխարհիկ և հոգևոր գործիչներ։ Որոշվեց կաթողիկոսի գլխավորությամբ առաքելություն ուղարկել Եվրոպա՝ աջակցություն ստանալու համար։ Պատվիրակությունը Կոստանդնուպոլսում էր, երբ կաթողիկոսը անսպասելիորեն մահացավ։ Պատվիրակները ստիպված վերադարձան Հայաստան՝ բացառությամբ երիտասարդ Իսրայել Օրիի։

Խնդրագրերից անցում ծրագրերի.Իսրայել Օրի։ Իսրայել Օրին Կոստանդնուպոլսից անցնում է Իտալիա, այնուհետև Ֆրանսիա։ Այստեղ ծառայում է բանակում և ստանում սպայի կոչում։ Այնուհետև մեկնում է Գերմանիա (Սրբազան հռոմեական կայսրություն), հաստատվում Դյուսելդորֆ քաղաքում։ Ծառայության անցնելով կայսրընտիր իշխան Յոհան Վիլհելմի մոտ՝ հնարավորություն է ունենում նրա հետ քննարկելու Հայաստանի ազատագրության հարցը։ Վերջինս խոստանում է աջակցել Օրիին, եթե միայն Օրին ունենա պաշտոնական լիազորություն հայկական կողմից։ Յոհան Վիլհելմի խորհրդով Օրին վերադառնում է Հայաստան՝ հայ մելիքներից համապատասխան գրավոր փաստաթղթեր ստանալու նպատակով։ 1699 թ. Անգեղակոթում հրավիրված Սյունիքի մելիքների գաղտնի խորհրդաժողովը Օրիին հանձնում է մելիքների կնիքներով և ստորագրություններով թղթեր և լիազորում շարունակել բանակցությունները։ Վերադառնալով Եվրոպա՝ Օրին Յոհան Վիլհելմին է ներկայացնում Հայաստանի ազատագրության իր կազմած ծրագիրը՝ «Պֆալցյան ծրագիրը»։ Սակայն
միջազգային իրադրությունը Եվրոպայում զգալիորեն փոփոխվել էր. հակաօսմանյան տրամադրությունները մարել էին։ Արևմուտքից չստանալով որևէ շոշափելի օգնություն՝ Իսրայել Օրին մեկնում է Մոսկվա։ 1701 թ. նա Պյոտր I ցարին է ներկայացնում Ռուսաստանի աջակցությամբ Հայաստանի ազատագրության նոր ծրագիրը՝ «Մոսկովան ծրագիրը»։ Ցարը խոստանում է զբաղվել այդ գործով ռուսշվեդական (Հյուսիսային) պատերազմի բարեհաջող ավարտից հետո։ Հարավային Կովկասում և Պարսկաստանում տիրող իրավիճակին ծանոթանալու նպատակով Պյոտրը միաժամանակ որոշում է Օրիի ղեկավարությամբ դեսպանություն
ուղարկել Պարսկաստան։
1708-1709 թթ. Օրին իրականացնում է իր ուղևորությունը։ Հարավային Կովկասում գտնվելու ողջ ընթացքում ակտիվորեն աշխատում է արմատավորել ազատագրական պայքարի գաղափարը և ապահովել Ռուսաստանի նկատմամաբ հայ ժողովրդի բարեհաճությունը։ Պարսկաստանից վերադարձի ճանապարհին նրան է միանում Գանձասարի կաթողիկոս Եսայի ՀասանՋալալանը։ Օրիի ծրագիրը, սակայն, մնում է անավարտ, քանի որ 1711 թ. նա մահանում է Աստրախանում։ Նրա գործը շարունակում են Արցախ վերադարձած կաթողիկոս Եսայի Հասան Ջալալանը և ուրիշներ։

Ազատագրական պայքարն Արցախում։ Գանձասար վանական համալիրը Շուշիի բերդը
1722 թ. Պարսկաստանի դեմ ապստամբած աֆղաններին հաջողվեց գրավել մայրաքաղաք Սպահանը: Ստեղծված իրավիճակից փորձեց օգտվել Պյոտր Iը, որի վաղեմի նպատակն էր Մերձկասպան շրջանների գրավումը։ Ձեռնարկվեց Կասպիական արշավանքը։ Ռուսաստանի զինված օգնության ակնկալիքով օտար տիրապետությունը թոթափելու քայլեր ձեռնարկեցին վրացիներն ու հայերը։ Պյոտր Iը, սակայն, ընդհատեց արշավանքը և վերադարձավ Աստրախան։ Ռուսական զորքերին սպասող վրացհայկական զորքերը, որոնց առաջնորդներն էին Վախթանգ VIն ու կաթողիկոս Եսայի ՀասանՋալալանը, ցրվեցին։ Արցախ վերադարձած հայկական ուժերը մուսուլմանական իշխանություններին դիմադրելու նպատակով Գյուլիստանում, Շոշում (Շուշիում), Ջրաբերդում և այլուր ստեղծեցին ռազմական ամրություններ՝ սղնախներ։ Դրանք շուտով վերածվեցին կիսանկախ իշխանությունների։
Ռուսների արշավանքն անհանգստացրեց Օսմանյան կայսրությանը, որը ևս փորձեց օգտվել ստեղծված իրավիճակից և ներխուժեց Պարսկաստան։ Օսմանցիների նպատակն էր փակել ռուսական զորքերի առաջխաղացման ուղիները։ Այսպիսով՝ Արցախի ուժերը ստիպված էին մարտնչել նաև ավելի հզոր ու վտանգավոր թշնամու՝ օսմանյան նվաճողների դեմ։ 1723 թ. օսմանյան զորքերը Թիֆլիսը գրավելուց հետո շարժվեցին դեպի Գանձակ։ Այստեղ ծավալված մարտերում հայերի, վրացիների և տեղի մուսուլմանների միացյալ ուժերը պարտության մատնեցին օսմանյան զորքերին։ Հայերն ու տեղի մուսուլմանները փոխօգնության պայմանագիր կնքեցին՝ ընդդեմ օսմանցիների։ Նույն նպատակով Արցախի զորահրամանատարները համաձայնության եկան նաև Պարսկաստանի հետ։ Ազատագրական շարժման համար նոր մարտահրավեր դարձավ 1724 թ. կնքված ռուսօսմանյան պայմանագիրը։
Դրանով ամրագրվում էր Հարավային Կովկասն ազդեցության գոտիների բաժանելը։ Վրաստանն ու Հայաստանն անցնելու էին Օսմանյան կայսրությանը։ 1724 թ. Երևանը գրավելուց
հետո Օսմանյան կայսրությունը ձեռնամուխ եղավ Արցախի և Սյունիքի նվաճմանը։ Հաջողվեց գրավել Գանձակը։ Դրանից հետո իրավիճակն ավելի բարդացավ՝ չնայած հայկական ուժերի համառ դիմադրությանն ու անգամ որոշ հաջողություններին։ Հիշատակելի են հատկապես Վարանդայի և Շուշիի մարտերում ունեցած հաջողությունները։ Արցախում առավելությունն օսմանյան զորքերին անցավ 1728 թ.։ Այդ նույն տարում մահացավ Գանձասարի կաթողիկոս ՀասանՋալալանը։ Ակտիվացան հայ առաջնորդների միջև ներքին տարաձայնությունները. ոմանք ցանկանում էին բանակցել օսմանցիների հետ, մյուսները՝ շարունակել պայքարը մինչ ռուսների օգնությունը։ Այդ պայմաններում հայկական զորամասերն աստիճանաբար կազմալուծվեցին։ Օգնական զորք ստանալու նպատակով Ռուսաստան մեկնած Ավան և Թարխան յուզբաշիների (հարյուրապետեր) գլխավորած պատվիրակությունը, օգնություն չստանալով, այլևս չվերադարձավ Արցախ՝ ծառայության անցնելով ռուսական բանակում։

Ազատագրական պայքարը Սյունիքում։ Տեղի հայ ազատագրական շարժման
մյուս կարևոր կենտրոնը դարձավ Սյունիքը։ Հայ տանուտերերի խնդրանքով Վրաստանից Սյունիք եկած հայ զորավար Դավիթ Բեկը կարողացավ համախմբել տեղի մելիքների ուժերը և
ապստամբեց պարսկական տիրապետության դեմ։ Մի շարք հաղթանակներով նա կարողացավ իր տիրապետությունը հաստատել ամբողջ Սյունիքում։ Շարժու այնքան ազդեցիկ էր, որ պայքարին մասնակցելու եկան անգամ Լեհաստանի և Ղրիմի հայերը։ Սակայն դրությունը Սյունիքում կտրուկ վատթարացավ 1726 թ. գարնանը։ Թիֆլիսը, Երևանն ու Գանձակը նվաճելուց հետո օսմանյան զորքերը կարողացան ռազմակալել Նախիջևանն ու Ղափանի մերձակա գավառները։ Նահանջելով
թշնամու գերազանցող ուժերի առաջ՝ 1727 թ. գարնանը Դավիթ Բեկն իր մի քանի հավատարիմ զինակիցների հետ ամրացավ Հալիձորի բերդում։ Օսմանցիները չկարողացան ներթափանցել բերդ։ Մի քանի օր անց Մխիթար սպարապետի ու Տեր Ավետիսի գլխավորած
խմբին հաջողվեց գաղտնուղով դուրս գալ բերդից և թիկունքից հարձակվելով թշնամու վրա՝
պարտության մատնել նրան։ Դրան հաջորդած Մեղրիի հաղթանակից հետո Դավիթ Բեկը կապ հաստատեց Ատրպատականում գտնվող Սեֆյան շահ Թահմասպ IIի հետ՝ հակաօսմանյան շարժումը համատեղ կազմակերպելու առաջարկով։ Վերջինս իր հատուկ հրովարտակով ճանաչեց Դավիթ Բեկի իշխանությունը Սյունյաց երկրում, անգամ արտոնեց նրան դրամ հատել։ Սակայն այս ձեռքբերումը տևական չեղավ. Դավիթ Բեկի հանկարծակի մահվանից հետո (1728 թ.) նրա հետևորդների շրջանում ակտիվացան կա՛մ ռուսական, կա՛մ պարսկական, կա՛մ էլ օսմանյան աջակցությունն ակնկալող ուժերը։ Իրավիճակը չշտկվեց, անգամ այն ժամանակ, երբ ազատագրական պայքարի գլուխ անցած Մխիթար Սպարապետը մի շարք ռազմական հաջողություններ ունեցավ օսմանցիների դեմ։ Տարաձայնությունների հետևանքով ապստամբական ուժերի կազմալուծումը հնարավոր չեղավ կասեցնել։
Հայ զինվորականության շրջանում ծայր առած տարաձայնությունները պառակտեցին ուժերը։
1730 թ. Մխիթար Սպարապետը դավադրաբար սպանվեց։ Չնայած Արցախի և Սյունիքի ազատագրական շարժումերը վերջնական հաջողության չհասան, սակայն ազատագրական պայքարը դուրս եկավ ծրագրային և ինքնապաշտպանական փուլերից։ Այն վերածվեց լավ կազմակերպված և հետևողական ռազմական շարժման։

Առաջադրանքներ

ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ինչո՞վ էր պայմանավորված, որ XVI-XVII դդ. հայ ազատագրական շարժման ղեկավարումը ստանձնեց հայոց եկեղեցին։

XVI-XVII դարերում հայ ազատագրական շարժումը հաճախ գլխավորում էր Հայոց եկեղեցին մի քանի պատճառներով։ Առաջին հերթին, Հայոց եկեղեցին ուներ լայն տարածվածություն և վստահություն ժողովրդի շրջանում՝ որպես հոգևոր կենտրոն։ Եկեղեցին կարող էր միավորել տարբեր համայնքներ և ազգայնական գաղափարներ, ինչը կարևոր էր ազատագրական պայքարի կազմակերպման համար։ Հատկապես այն ժամանակ, երբ քաղաքական հզոր կենտրոններ՝ օսմանյան և սեֆյան Պարսկաստանը, ունեին ուժեղ ազդեցություն հայկական տարածքների վրա, եկեղեցին կարողացավ համախմբել ժողովրդի պայքարը քաղաքական դաշտից դուրս՝ դավանական և հոգևոր դիրքերից։

Երկրորդ, եկեղեցին հաճախ հանդես էր գալիս որպես պետական գործիչների կամ դիվանագիտական գործակալների փոխարինող։ Այն կարողացավ մոտենալ եվրոպական և ռուսական քաղաքական շահերին՝ առաջարկելով դավանական զիջումներ կամ համագործակցություն, ինչը հնարավորություն էր տալիս ստեղծել դաշնակցային հարաբերություններ։ Այդ հանգամանքը հանգեցրեց այն բանին, որ եկեղեցին գտնում էր միանգամից քաղաքական ու հոգևոր լուծումներ՝ օգտագործելով իր հզորությունը։

բ. Բացատրի՛ր։ Ինչո՞ւ էին XVI-XVII դդ. հայ ազատագրական շարժման առաջնորդները Հայաստանի ազատագրման գործը կապում արևմտաեվրոպական երկրների հետ։

XVI-XVII դարերի ընթացքում հայ ազատագրական շարժման առաջնորդները հայցում էին Եվրոպայի աջակցությունը մի քանի գործոններից ելնելով։ Նախ, այն ժամանակ Եվրոպայի երկրները գտնվում էին հակաօսմանյան պայքարի մեջ՝ ջանքեր գործադրելով չեզոքացնել Օսմանյան կայսրության գերիշխանությունը և ընդլայնել իրենց ազդեցությունը Արևելքում։ Հայաստան, որը Օսմանյան և Պարսկաստանի ազդեցության ներքո էր, դարձել էր կարևոր ռազմավարական տարածաշրջան։ Հայերին օգտակար էր Եվրոպայի աջակցությունը, քանի որ նրանք կկարողանային օգտվել արտաքին ուժերից՝ Թուրքիայի և Պարսկաստանի դեմ պայքարելու համար։

Երկրորդ, XVI-XVII դարերի ընթացքում հայկական համայնքները ունեին պատմական կապեր Եվրոպայի հետ՝ հատկապես կաթոլիկ եկեղեցու միջոցով, ինչը բացատրում է եկեղեցականների և քաղաքական գործիչների ջանքերը եվրոպական աջակցությունը ներգրավել Հայաստանի ազատագրման գործում։ Օսմանների դեմ պայքարը համարվել էր համատեղ նպատակ՝ թե՛ հայերի, թե՛ եվրոպացիների համար։

գ. Վերլուծի՛ր։ Որքանո՞վ էին իրատեսական Օրիի «Պֆալցյան» և «Մոսկովյան» ծրագրերը։ Որո՞նք էին եվրոպական երկրների և Ռուսաստանի շահերը Հայաստանի ազատագրության մեջ։

Իսկապես, Իսրայել Օրիի «Պֆալցյան» և «Մոսկովյան» ծրագրերը իրատեսական չէին, քանի որ այս ծրագրերն ամուր հիմնված էին արտաքին դաշնակցային ուժերի վրա, որոնք այդ ժամանակ չունեին բավարար հետաքրքրություն կամ պատրաստակամություն՝ մասնակցելու Հայաստանի ազատագրությանը։ «Պֆալցյան ծրագիրը» հիմնված էր Ֆրանսիայի և այլ եվրոպական երկրների աջակցություն ստանալու վրա, սակայն 17-րդ դարի վերջին եվրոպական երկրները, հատկապես Հռոմը, չէին պատրաստ աջակցելու ռազմական գործողություններին՝ որպես բարոյական կամ դավանական աջակցություն։

«Մոսկովյան ծրագիրը», ըստ էության, նույնպես իրատեսական չէր՝ հաշվի առնելով Ռուսաստանում տեղի ունեցող ներքին խնդիրները և Հյուսիսային պատերազմի արդյունքները, որոնք ավելի կարևոր էին Ռուսաստանի համար։ Բացի այդ, Պյոտր I-ի համառությունը հայերին օգնություն տալու հարցում նշանավորվեց նրանով, որ նա մտադիր էր զբաղվել Հայաստանում լուրջ ներդրումներ կատարելուց միայն այն ժամանակ, երբ Հյուսիսային պատերազմը ավարտվի։ Նույնը վերաբերում էր նաև ռուսական շահերին՝ Ռուսաստանը հետաքրքրված էր այնպիսի հեռանկարներում, որտեղ նրանք կարող էին ունենալ ազդեցություն Կովկասում և ստանալ տարածքներ, ինչպիսին Կարսն էր, բայց Հայաստանի ամբողջական ազատագրումը չէր կարող դառնալ այնպիսի նպատակ, որը ամբողջովին համապատասխանում էր Ռուսաստանի ռազմավարական շահերին։

Եվրոպական երկրների շահերը Հայաստանի ազատագրության հարցում ավելի կենտրոնացված էին Օսմանյան կայսրության թուլացման վրա, սակայն չկար հստակ, աներկբա պատրաստակամություն ակտիվորեն մասնակցելու այնպիսի լայնամասշտաբ գործողություններին, որոնք բխում էին հենց Հայաստանի ազատագրման ուղիղ նպատակներից։

1. Ռազմական ամրությունների՝ սղնախների ստեղծման կարևորությունը Արցախում և Սյունիքում

Սղնախների ստեղծումը Արցախում և Սյունիքում մեծ կարևորություն ուներ՝ հատկապես այն բանից հետո, երբ Ռուսաստանի, Օսմանյան կայսրության և Պարսկաստանի ռազմական գործողությունները նպաստում էին տարածքային անկայունությանը։ Սղնախները գործել էին որպես պաշտպանական հենակետեր՝ շրջափակված տարածքներում մուսուլմանական ու օսմանյան զորքերի հարձակումներից և նվաճումներից պաշտպանելու համար։ Արցախում ու Սյունիքում ստեղծված ամրությունները թույլ էին տալիս համախմբել տեղական ուժերը, կազմակերպել դիմադրություն և ապահովել հայկական բնակչության անվտանգությունը՝ ինքնապաշտպանության միջոցով։
Ներկայացված ամրությունները սարսափելի հարձակումների ժամանակ ծառայում էին որպես խաղաղ բնակչության պահպանման հաստատություններ, իսկ ռազմական ուժերը կարող էին կազմակերպել հակահարձակումներ ու առաջխաղացում։ Սա շատ կարևոր էր հատկապես այն ժամանակ, երբ տեղի մելիքները տարբեր դաշնակցային տարբերակներ էին որոնում՝ օսմանցիների և պարսիկների դեմ պայքարում։

2. Արցախի և Սյունիքի ազատագրական շարժումների անհաջողությունը

Արցախի և Սյունիքի ազատագրական շարժումները չհասան վերջնական հաջողության մի քանի հանգամանքներից ելնելով։

• Առաջին՝ ներքին պառակտումները։ Շարժումների ղեկավարները հաճախ չէին կարողանում համաձայնության գալ և միասնական մարտավարություն մշակել։ Երբեմն առաջնորդներն իսկապես կասկածում էին մեկ այլ պետության կամ ուժի աջակցությանը, ինչի արդյունքում յուրաքանչյուրի հետաքրքրությունները տարբեր էին, ինչը թուլացրել էր պայքարը։
• Երկրորդ՝ արտաքին աջակցության բացակայությունը։ Մինչև Պյոտր I-ի աջակցությունն իրականանալու դեֆիցիտը, հայկական զորքերը հաճախ չէին ստանում անհրաժեշտ օգնություն և չեն կարողացել դիմադրել նրանց դեմ գտնվող մեծ զորահրամանատարներին։
• Եվ վերջապես՝ օսմանյան և պարսկական ուժերի մեծ գերազանցությունը։ Օսմանների ու պարսիկների միջև եղած համագործակցությունը սահմանափակում էր հայկական շարժումների հնարավորությունը, երբ նրանք պետք է պայքարեին մեկ այլ թշնամու դեմ՝ իսկ ռազմավարական և պաշարային գերազանցությունը, որ ուներ Օսմանյան կայսրությունը, արագ և շատ հաճախ ստիպում էր հայկական ջանքերին նահանջել։

3. Պարսկաստանի շահ Թահմասպ II-ի կողմից Դավիթ Բեկի իշխանության ճանաչումը և նրան դրամ հատելու իրավունք տալը

Թահմասպ II-ի կողմից Դավիթ Բեկի իշխանության ճանաչումը և նրան դրամ հատելու իրավունք տալը պայմանավորված էին մի շարք քաղաքական և ռազմավարական գործոններով։

• Նախ, Թահմասպ II-ի համար կար կարևորություն, որ Դավիթ Բեկի նման ուժեղ առաջնորդն աջակցեր իրեն՝ հատկապես որպես դաշնակից, քանի որ Դավիթ Բեկը կարող էր ապահովել Սյունիքի և հարակից տարածքների ռազմական պաշտպանությունը։ Թահմասպ II-ն ցանկանում էր ամրապնդել իր իշխանությունը տարածաշրջանում, ուստի ճանաչելով Դավիթ Բեկի իշխանությունը, նա միաժամանակ կկարողանար համախմբել այդ տարածքների հայ բնակչությանը իր դեմ մուսուլմանական բանակի հարձակումներից։
• Երկրորդ, դրամ հատելու իրավունք տալը ցույց էր տալիս Սեֆյան Պարսկաստանի պատրաստակամությունը Դավիթ Բեկի և նրա զինվորական ուժերին տրամադրել որոշակի տնտեսական աջակցություն՝ նշանելով նրան որպես մի քանի առավելագույն աջակցություն ցուցաբերող բարեկամ։
  Այս քաղաքական քայլը նաև թույլատրվում էր ռազմավարական նպատակներով՝ օգտվելու Դավիթ Բեկի զորքերի աջակցությունից ու բացահայտելով, որ նա ներկայացնում է Սեֆյան Պարսկաստանի ուժեղ ներկայացուցիչներից մեկին, ով պետք է վերահսկեր իր ենթակայության տակ գտնվող տարածքները։

 Fatum
Կախարդական մի շղթա կա երկնքում՝
Աներևույթ, որպես ցավը խոր հոգու.
Իջնում է նա հուշիկ, որպես իրիկուն,
Օղակելով լույս աստղերը մեկ֊մեկու։
Մեղմ գիշերի գեղագանգուր երազում՝
Այն աստղերը, որպես մոմեր սրբազան,
Առկայծում են կարոտագին, երազուն՝
Հավերժաբար իրար կապված և բաժան։
Ես ու դու էլ շղթայված ենք իրարու.
Կարոտավառ երազում ենք միշտ իրար,
Միշտ իրար հետ, բայց միշտ բաժան և հեռու,
Աստղերի պես և՛ հարազատ, և՛ օտար…
1. Բացատրի՛ր բառերը՝ աներևույթ, առկայծել, կարոտագին, կարոտավառ: 

Աներևույթ՝ այն, ինչ չի երևում, կամ չի ճանաչվում, անպատճառական, չտեսանելի։Առկայծել՝ պայծառ պայթել կամ լույս արձակել, իրադարձություն, որը տեղի է ունենում շատ կարճ ժամանակում, բայց ուժեղ։Կարոտագին՝ այն զգացումը, որ վառ է ցույց տալիս կարոտը, ինչ-որ բանի կամ մարդու հանդեպ լուրջ ցանկություն կամ կարոտ։Կարոտավառ՝ այնպիսին, ինչպիսին է մեկի կամ ինչ-որ բանի նկատմամբ բացահայտ կամ ուժեղ կարոտը։

2. Բանաստեղծությունից գտի՛ր համեմատություններ: 

Շղթայված ենք իրարու: համեմատություն է, որ մեզ հիշեցնում է շղթայի կապը, ինչպես աստղերը իրար հետ կապված են, իսկ մենք՝ սիրով ու կարոտով կապված, բայց միևնույն ժամանակ, հեռու։Ինչպես մոմեր սրբազան աստղերը համեմատվում են մոմերի հետ՝ խորհրդանշելով լույս և սրբություն, որոնք վերածվում են սրտի ջերմություն։

3. Գրավոր վերլուծել բանաստեղծությունը, ի՞նչ է ներկայացված: 

Բանաստեղծությունը ներկայացնում է անձնական սիրո և կարոտի խորը զգացողությունը։ Այն նկարագրում է երկու մարդու հոգեբանական կապը, ովքեր շղթայված են իրար՝ դրժելով մշտական կապի մեջ լինել, բայց միևնույն ժամանակ, հեռու և բաժան։ Վերաբերմունքը աստղերին որպես համեմատություն՝ ցույց է տալիս նրանց փոխկապակցվածությունը և դրա տխուր, բայց գեղեցիկ կողմերը։ Գիշերվա ու կարոտի համադրումներն են, որոնք ընդգծում են այդ վիճակը՝ ինչպես նաև աստղերի լույսը, որը մշտապես մարում ու նորից վերածնվում է։

4. Ի՞նչ է նշանակում fatum, նայեք բառարաններում, համացանցում:

Fatum-ը լատիներենից վերցված բառ է, որը նշանակում է «դատավճիռ» կամ «նախաստված ճակատագիր: Այս բառը արտահայտում է միտքը, որ մարդկանց կամ իրադարձությունների ընթացքը արդեն որոշված է, և մենք չենք կարող փոխել այն: Fatumը սովորաբար կապված է ճակատագրի, անկառավարելի ուժերի կամ անխուսափելի առաջընթացի հետ:

5. Գրի՛ր շարադրություն վերնագրերից մեկով ՝ ,,Միշտ իրար հետ, բայց միշտ բաժան, հեռու Իջնում է հուշիկ : 

Սիրո մեջ ամեն ինչ այնքան պարզ չէ։ Մենք միշտ կապում ենք մեր սիրտը մեկ այլ մարդու հետ, բայց երբեմն զգում ենք, որ նույնիսկ սիրո մեջ, կարող ենք լինել հեռու։ Ինչպես աստղերը երկնքում՝ մենք իրար հետ ենք, բայց տարբեր հեռավորությունների վրա։ Բաժանումը միտում է կարոտին, և այդ կարոտը միշտ սրվում է, երբ պետք է հեռու լինենք միմյանցից։ Կարծես մեր ճակատագիրը այսպես է՝ մենք երբեք չենք կարող հասնել այն իրական մոտիկությանը, որ մեր սիրտը ցանկանում է։ Բայց այդ կապը դեռ կա, որովհետև մենք միշտ հիշում ենք միմյանց, միշտ կարոտում ենք, ի՞նչպես աստղերը՝ թեև հեռու, բայց մշտապես սրտում պահպանվում է նրանց լույսը։

Այս բաժանումը միայն մարմնի հեռավորություն է, բայց սիրտը միշտ կմնա միացյալ։

Մխիթար Սեբաստացին գրել և թարգմանել է բազմաթիվ կրոնական, գիտական ու մանկավարժական աշխատություններ: Նրա գլխավոր նպատակներից էր հայ ժողովրդի լուսավորությունը, լեզվի կատարելագործումը և պատմության ուսումնասիրությունը: Նրա ջանքերով հրատարակվեցին բազմաթիվ գրքեր, այդ թվում՝ հայերեն դասագրքեր, բառարաններ, կրոնական աշխատություններ, ինչպես նաև եվրոպական դասական գրականության թարգմանություններ:

Նա նաև մեծ ուշադրություն էր դարձնում հայոց լեզվին՝ փորձելով այն բարեփոխել և հարստացնել: Նրա գլխավոր աշխատանքներից է հայերեն առաջին բառարաններից մեկը, որը մեծ դեր ունեցավ լեզվի զարգացման գործում:

Հրաժեշտը արտահայտում է բաժանման հուզական ապրումները, այն ներքին պայքարը, որը տեղի է ունենում այն մարդու հոգում, ով ստիպված է հեռանալ կամ հրաժեշտ տալ մեկին։ Բանաստեղծությունը կարելի է ընկալել ինչպես անձնական սիրային, այնպես էլ ավելի ընդհանրական՝ կյանքի անցողիկության և կորուստների մասին մտորումների համատեքստում։

Տերյանը բազմիցս անդրադարձել է կարոտի թեմային իր պոեզիայում, և այս գործն այն բացառիկներից է, որտեղ հրաժեշտի ցավը և հույսի լույսը միահյուսված են՝ ստեղծելով միաժամանակ և՛ տխուր, և՛ նուրբ ու երազային տրամադրություն։

Ի՞նչ է նշանակում լինել հարուստ:

Բառացիորեն, հարուստ լինելը նշանակում է ունենալ բավարար նյութական միջոցներ՝ ապահովելու սեփական կյանքի բարձր մակարդակը, ինչպես նաև հնարավորություն ունենալու համար այլ մարդկանց կամ հասարակությանը օգնելու կամ ներդրումներ կատարելու համար: Այդպես էլ, հարուստ լինելը կարող է բացատրվել ոչ միայն ֆինանսական տեսանկյունից, այլ նաև՝ ապրումի ու սիրո, մտավոր հարստության, առողջության ու երջանկության տեսանկյունից: Այլ խոսքով, հարուստ լինելը վերաբերում է կյանքի բազմաթիվ ոլորտներում առատությանը, ինչպես նաև այն բանի գիտակցմանը, որ իսկական հարուստությունը ոչ միայն գումարի մեջ է, այլ նաև կյանքի որակի մեջ: Որպես օրինակ, շատ մարդիկ համարվում են հարուստ միայն իրենց ունեցած ֆինանսական միջոցների պատճառով, բայց միևնույն ժամանակ, ուրիշներն էլ կարող են հարուստ լինել նրանց հոգևոր և մտավոր պաշարների շնորհիվ։

Հավատա ինքդ քեզ:

Հավատա ինքդ քեզ: Արտահայտությունը նշանակում է, որ պետք է վստահես քո հնարավորություններին, ուժերին ու որոշումներին։ Դա ինքնավստահության ու ինքնագնահատականի գաղափար է, որ ասում է՝ չպետք է վախենաս դժվարություններից կամ ձախողումներից, այլ պետք է վստահես, որ կարող ես հաղթահարել դրանք։ Երբ մենք հավատում ենք ինքներս մեզ, մենք դառնում ենք ավելի հաստատակամ և ունակ՝ առաջ գնալու, ռիսկերի դիմանալու և համարձակ քայլեր անելու։ Այս մտքը օգնում է չկասկածել սեփական ունակություններին, վստահել սեփական գաղափարներին և ունենալ ուժ, որ լուծես անգամ ամենաբարդ իրավիճակները։

Կոպտություն․ ինչո՞ւ են մարդիկ կոպիտ դառնում:

Մարդիկ կարող են կոպտանալ տարբեր պատճառներով։ Ահա որոշ հիմնական գործոններ, որոնք կարող են բացատրել, թե ինչու են մարդիկ դառնում կոպիտ կամ ագրեսիվ:

1. Սթրես և հոգեբանական լարվածություն: Երբ մարդը զգում է ուժեղ սթրես կամ հոգեբանական խնդիրներ, նա կարող է դառնալ ավելի կոպիտ կամ կատաղած՝ որպես ինքնապաշտպանություն։ Հոգեկան կամ ֆիզիկական լարվածությունը կարող է նրան ստիպել արտահայտել իր անհանգստությունը կոպտությամբ։
2. Վիճակների վատթարացում: Երբ մարդիկ հայտնվում են դժվար իրավիճակներում կամ նրանց կյանքում տեղի են ունենում բացասական փոփոխություններ (բաժանումներ, գործազրկություն, ֆինանսական դժվարություններ), նրանք կարող են դառնալ ավելի փակված ու անհամբեր։
3. Բնույթ կամ մանկության փորձ: Կบาง մարդիկ ի ծնե ավելի շուտ կոպտանում են, իսկ մանկության շրջանում ստացած դաստիարակությունը ու ընտանիքում տարածված հաղորդակցման մոդելները կարող են ազդել մարդու բնույթի վրա։
4. Հոգեբանական խանգարումներ: Որոշ հոգեկան վիճակներ, ինչպիսիք են անհանգստության խանգարումները, դեպրեսիան կամ պառալիզի վիճակները, կարող են առաջացնել մարդու ագրեսիվ կամ կոպիտ վարք։
5. Սոցիալական ազդեցություն: Երբ մարդը ապրում է մի միջավայրում, որտեղ կոպտությունը կամ ագրեսիվությունը ընդունված են, նա կարող է դա ընդունել որպես նորմալ վարք։

Կոպտությունը հաճախ չի լինում միայն մարդու բնույթից կամ նրա ներքին խնդիրներից, այլ նաև արտացոլում է հասարակական և ընտանեկան գործոններ, որոնք ներգրավված են տվյալ մարդու կյանքում։

Նյութական և հոգևոր արժեքներ:

Նյութական և հոգևոր արժեքները միավոր են, որոնք հետապնդում են մարդու կյանքում տարբեր նպատակներ և պահանջներ:

1. Նյութական արժեքներ՝ վերաբերող են այն բոլոր բաներին, որոնք կարելի է զգալ, տեսնել, ուտեստել կամ կոշտորեն զգալ: Դրանք ընդգրկում են նյութական բարիքները՝ գումար, սեփականություն, տները, մեքենաները, սնունդը և այլն: Նյութական արժեքները կարող են լինել այնպիսի գործոններ, որոնք ապահովում են մարդու ֆիզիկական գոյությունը և կենսակերպը:
2. Հոգևոր արժեքներ՝ սա վերաբերում է այն բաներին, որոնք կապված են մարդու հոգեկան և էթիկական կողմերի հետ: Հոգևոր արժեքները ներառում են սիրո, բարության, արդարության, ազատության, հավատքի, ստեղծագործության և այլ գաղափարներ, որոնք ձևավորում են մարդու հոգևոր ու բարոյական հիմքերը: Հոգևոր արժեքները շեշտում են մարդու ներքին զարգացումը, նրա հարաբերությունները շրջապատի և շրջակա աշխարհի հետ:

Մտածման և հասարակական կյանքի տարբեր ասպեկտներերում, այնպիսի հարցեր, ինչպիսիք են ինչքան կարևոր է նյութական կացությունը կամ որքան կարևոր են անձնական և հասարակական բարոյական արժեքները, հաճախ դարձնում են այդ երկու ոլորտների քննարկման կենտրոնը:

Ինչպիսիք են ձեր պատկերացումները կամ ճշգրտումները այս արժեքների միջև հարաբերություններում:

Սիրի՛ր կյանքը։

Սիրել կյանքը։ Նշանակում է ամբողջությամբ ապրելու ցանկություն, ընդունելու կյանքը այնպես, ինչպես այն կա՝ իր բոլոր բարձունքներով ու վարքագծերով։ Դա էմոցիոնալ ակտիվություն, ուրախություն, ընդունում և հարգանք է՝ ոչ միայն կյանքի տարբեր փուլերի հանդեպ, այլ նաև սեփական անձի նկատմամբ։ Սիրել կյանքը նշանակում է մենակ չապրել դժվարությունները, փնտրել լավը՝ նույնիսկ դժվար պահերին, գնահատել մանրուքները, ունենալ հավատի և երազանքի զգացում։

Արդյոք դու այդպիսին ես՝ սիրում ու գնահատում կյանքը, թե կարողանում ես դժվարություններից հետո նոր ուժ հավաքել՝ դեպի առաջ շարժվելով?

Առանձնահատուկ օր։

Առանձնահատուկ օր։ Նշանակում է մի պահ կամ օրը, որն իր հատուկ նշանակությունն ու արժեքը ունի մեր կյանքում։ Այն կարող է լինել մի դրվագ, որը նշանակալի է մեզ համար՝ ծննդյան օր, հանգիստ և ընտանեկան հանդիպում, կարևոր ձեռքբերում, կամ պարզապես մի օր, որը լցված է ուրախությամբ, խաղաղությամբ կամ սիրով։

Առանձնահատուկ օրերը հաճախ հիշվում են որպես այնպիսի պահեր, որոնք մեզ տալիս են երջանկություն, առաջընթաց կամ հատուկ զգացողություններ։ Իսկ դուք կարո՞ղ եք մի օր նշել, որը ձեզ համար իսկապես առանձնահատուկ է եղել:

1)Գծագրերում գտնե՛լ ABC անկյունը․

<ABC=120° աղեղ AC=240

<CBD=30°

<ABC=130°

120°

<ABC=60°

2)Գծագրերում գտնել x աղեղը․

135°

270°

3)Գծագրերում գտնել x անկյունը․

X=39°

X=23°

4)Գտնել անհայտ անկյունները․

53°

Ես ընտրել Արևմտահայերէն-արևմտահայերէն նոր բառաարան, քանի որ դուր եկավ

Արևմտահայերէն-արևմտահայերէն նոր բառաարան, հեղինակ Ռուբեն Սաքապետյան,

Ալոք-դեղցի տեսակ

Ալքոլ-ալկոհոլ

Ախլանք-կոխպեկ

Ախորժիլ-դոր գալ

Գահագցիլ-համատեղ իխղել

Գաղափարել- տպավորել

Ոգիզինել-Սուրփ հոգով զինել

Ոգելից-ոքելից ընպելիք քաշել

Ոգեկան-ոգու վերյաբերալ

Այլ առաջադրանքներ, ստեղծե՛ք՝

Սեբաստացիական բառերի բառարան,

Նպատակն է ստեղծել հատուկ բառարանը՝ ներառելով այն եզակի բառերն ու արտահայտությունները, որոնք օգտագործվում են Սեբաստացի համայնքում կամ կապված են Սեբաստացու ավանդույթների ու պատմության հետ։ Կախված համայնքի առանձնահատկություններից՝ սա կարող է ներառել ինչպես տեղական արտահայտություններ, այնպես էլ պատմական տերմիններ։

Անհատական բառարան․ այն բառերը, որոնք դուք շատ եք օգտագործում,

Սա կկազմվի՝ հաշվի առնելով ձեր ամենօրյա խոսակցություններում օգտագործվող բառերը և արտահայտությունները։ Դուք կարող եք հավաքել այն բառերն ու դարձվածքները, որոնք ամենաշատն եք օգտագործում՝ եթե դրանք հատուկ նշանակություն ունեն կամ փոխում են ձեր խոսելակերպի ոճը։

Տերյանական բառերի բառարան,

Կազմեք բառարան՝ ներառելով այն բառերը, որոնք կապված են Սերգեյ Տերյանի ստեղծագործությունների հետ։ Սա կարող է լինել ինչպես նրա պոեզիայի մեջ հանդիպող եզակի տերմինները, այնպես էլ այն բառերը, որոնք արտահայտում են Տերյանի ժամանակաշրջանը և աշխարհայացքը։

Սոցիալական ցանցերի բառարան,

Նպատակն է հավաքել բոլոր այն բառերն ու արտահայտությունները, որոնք պոպուլարացվել են սոցիալական ցանցերում, օրինակ՝ «լայք», «պոստ», «շեր», «ֆոլոու», «սթորի» և այլն։ Սա կարող է լինել նաև մեմերի կամ ինստագրամյան բառերի ու տենդենցների բացատրություն։

Ճամբարային բառերի բառարան,

Կազմեք բառարանը՝ ներառելով այն հատուկ բառերը, որոնք օգտագործվում են ճամբարներում, երիտասարդական հավաքույթներում կամ էկոլոգիական միջավայրերում։ Հաճախ այնտեղ օգտագործվում են որոշակի տերմիններ ու խոսակցական ձևեր՝ կապված ճամբարային կյանքին, բնությանը, ընկերական կապերին։

Այլ՝ ձեր առաջարկով։

Այստեղ կարող եք ավելացնել այլ բառարաններ՝ կախված անձնական հետաքրքրություններից կամ համայնքային ու մշակութային առանձնահատկություններից։ Օրինակ՝ տեխնոլոգիական բառարան, արվեստի բառարան, ընտանեկան ու ավանդական բառարան և այլն։

Քիմիական ռեակցիաները կարող են կատարվել տարբեր տեսակի, կախված այն բանից, թե ինչպես են փոխվում նյութերի մոլեկուլները։ Ահա քիմիական ռեակցիաների հիմնական տեսականերից մի քանիսը։

1. Սինթեզ (կոնդենսացում) կամ միացում
   Այս տեսակը ներառում է երկու կամ ավելի նյութերի միացում՝ նոր միացություն ձևավորելու համար։
   Նմուշ՝
   A+B→AB
2. Բաժանում
   Այս ռեակցիաներում մեկ միացություն բաժանվում է երկու կամ ավելի պարզ նյութերի։
   Նմուշ՝
   AB→A+B
3. Դրույքափոխություն (օքսիդացում-պայմանապառատություն)
   Երկու նյութեր փոխազդում են, որպեսզի մեկը փոխի իր օքսիդացման աստիճանը, իսկ մյուսը՝ ոչ։
   Նմուշ՝
   2Na+Cl2→2NaCl
4. Փոխազդեցություն (փոխանակում)
   Երկու միացություն փոխում են իրենց բաղադրիչները։
   Նմուշ՝
   AB+CD→AD+CB
5. Փոխգործակցություն օքսիդացման և վերականգնման հետ (Redox ռեակցիաներ)
   Նյութը կորցնում է էլեկտրոններ (օքսիդացում), իսկ մյուսը՝ ստանում։
   Նմուշ՝
   2Fe+3Cl₂→2FeCl₃
6. Ակտիվացում (կատալիզ) Սա ռեակցիաներ են, որոնք ակտիվացվում են արտաքին գործոնների, օրինակ՝ կատալիզատորների կամ թեժացման միջոցով։

Սկզբից տասը-տասներկռւ նախադասություն ավելացրո՛ւ, որ ամբողջական տեքստ դառնա:

Կար մի տղա, ով շատ վաղուց սիրահարվել էր մի համեստ աղջկան, բայց վախում էր անել առաջին քայլերը։ Ամեն անգամ կանգնում էր իր դպրոցի մոտ, որ թեկուզ երկու րոպե, բայց տեսնի այդ աղջկան։ Աղջկա անունը` Մելիզա էր։ Ինքը ուներ աստղերի գույնի նման, երկար, փայլուն մազեր, օվկիանոսի գույնի նման աչքեր, որտեղ տղան գրեթե խորտակվում էր և հիանալի դիմագծեր։ Տղայի միակ երազանքն էր, որ աղջիկը նույնպես սիրահարվի նրան։ Մի օր ինքը որոշեց, որ պետք է մոտենա Մելիզային, որովհետև ուրիշ լուծում չի տեսնում։

—ըըը.. բ..բ..բարև։ Ե.. Ե՜ս Տիգրանն եմ։—Կմկալով փորձեց ներկայանալ տղան։ 

—Ողջույն։ Ես գիտեմ, թե`դու ով ես։ Կարծու՞մ ես չեմ նկատել, ինչպես ես ամեն առավոտ ինձ հետևում։ Միշտ սպասել եմ քո քայլերին, բայց սպասումներս տեղ չէին հասնում։ Ուրախ եմ, որ մոտեցար։—Ասաց աղջիկը և տղան ընկճվելով փորձեց բառեր գտնել, որ պատասխանի։

Մի քիչ հետո նրանք արդեն ընկերական խոսակցության մեջ ընկան։ Գտնվեցին նույն հետաքրքրասիրություններ, օրինակ` նրանցից յուրաքանչյուրը հետաքրքրված էին տիեզերքով։ Նրանք զրուցում էին մինչև երեկո չնկատելով, թե ոնց է մոտենում գիշերը։ Վերջապես աղջիկը տվեց ամենասպասված հարցը.

—Այսքան ժամանակ ինձ մեկ հարց է հետաքրքրել`ինչու՞ ես ինձ հետևում ամեն առավոտ, նայում ինձ վրա, ոնց-որ ես լուսին լինեմ։

—Իրա.. Իրակա.. Իրականում ես քեզ… — չհասցնելով ավարտել նախադասությունը աղջկան զանգ եկավ։

—Կներես, ես պետք է շտապ գնամ, մյուս անգամ կասես—Մելիզան նստեց մեքենան, իսկ տղան ամբողջ ուժով սկսեց վազել նրա հետևից։ Հասավ ճանապարհի կեսին և դադար տվեց հասկանալով, որ այդ աղջկա հետ մյուս անգամ չի հանդիպի։ 

Նորից երկնքում լողում էր լուսինը: Կաթնավուն լույսի մեջ ուրվագծվում էին լեռները:  Քամին շոյում էր տղայի դեմքը, և քաղաքը կանչում էր բյուրավոր լույսերով: