Black Fortress
Black Fortress: Built in 1834, it is one of the famous monuments of Gyumri. The fortress is a complex of military and architectural buildings. In the central part is the Alexandrapol Fortress with 3 gates, in the center is the Church of St. Alexandra The plan of the church and the southern and northern fortresses that formed the general defensive complex of Alexandrapol. Underground passages were built for the Black Fortress and there were roads from the fortress to the current Mother Armenia monument and the Red Fortress. It is included in the list of immovable monuments of history and culture of Gyumri

Among the architectural monuments of Zangezur, the Tatev Monastery has no equal. It was the richest monastic complex of medieval Armenia. In addition to being a spiritual center, Tatev was also an important political stronghold of the Syunik Kingdom. The strategically advantageous location and inaccessibility of the monastery created favorable conditions here to create strong defensive structures. In unfavorable political conditions, the numerous secret passages within the monastery complex served as a means of communication with the outside world:

1)Տրված է ABCD զուգահեռագիծ, BH = 8 սմ, ըստ գծագրի տվյալների գտնել BK-ն։

8*6=48
48:10
BK=4.8

2)Տրված է ABCD զուգահեռագիծ, ըստ գծագրի տվյալների գտնել զուգահեռագծի մակերեսը։

6:2=3
3_^x8=24

3)Տրված է ABC եռանկյուն, ըստ գծագրի տվյալների գտնել եռանկյան մակերեսը։

4_^x4:2=8

4)Տրված է ABC եռանկյուն, ըստ գծագրի տվյալների գտնել եռանկյան մակերեսը։

100+50=150
<A=180-150=30
9:2=4,5
4,5_^x12=54
54:2=27
S=27

5)Տրված է ABC եռանկյուն, ըստ գծագրի տվյալների գտնել եռանկյան մակերեսը։

AC=9
BH=6
S=9*6/2=27

6)Տրված է ABCD սեղան, BC:AD=2:3, BK=6 սմ, S_ABCD = 60սմ²: Գտնել BC-ն և AD-ն։

5x/2*6=60
15x=60
x=4
AD=12
BC=8

7)Տրված է ABC եռանկյուն, ըստ գծագրի տվյալների գտնել եռանկյան մակերեսը։

12*6/2=36

8)Տրված է ABCD սեղան, ըստ գծագրի տվյալների գտնել սեղանի մակերեսը։

10+5/2*5=37.5

Առաջադրանք 1

Արևելյան Հայաստանը և ռուս-պարսկական պատերազմները/Էջ  82-85 պատմել, էջ 85-ի հարցերին գրավոր պատասխանել/

Առաջադրանք 2

Արևմտյան Հայաստանը և Հայկական հարցի միջազգայնացումը/Էջ  86-90 պատմել, էջ 90-ի հարցերին գրավոր պատասխանել/

Ռուս-թուրքական 1877-78թթ պատերազմը, Հայկական հարցի միջազգայնացումը/ Հայոց պատմություն,

• Պատմել 1877-1878թթ.-ի ռուս-թուրքական պատերազմի ընթացքի մասին:
• Սահմանել ‹‹Հայկական հարց››, ‹‹Արևելյան հարց››հասկացությունները:
• Հայկական հարցը միջազգային քաղաքականության և դիվանագիտության մեջ օգտագործվող եզր է, որը վերաբերում է Օսմանյան կայսրությունում և հարակից տարածաշրջաններում հայ ժողովրդի անվտանգության, իրավունքների, ազատության և անկախության խնդիրներին։ Այն առաջացել է 19-րդ դարի երկրորդ կեսին՝ Օսմանյան կայսրությունում հայերի նկատմամբ հալածանքների, ճնշումների և կոտորածների ֆոնին։ Հայկական հարցի հիմնական փուլերն են
• Համադրել Հայկական հարցը Սան-Ստեֆանոյի պայմանագրում և Բեռլինի կոնգրեսում:
• Բեռլինի կոնգրեսը թուլացրեց Հայկական հարցի լուծման հեռանկարները, քանի որ բարեփոխումներն այդպես էլ չիրականացվեցին, իսկ Օսմանյան կայսրությունը ավելի ուժեղացրեց ճնշումները հայերի նկատմամբ։ Դա հանգեցրեց հետագա հայկական ազգային-ազատագրական պայքարին և 1890-ական թթ. կոտորածներին։
• Փորձիր  ներկայացնել  Հայկական հարցի լուծման քո տարբերակը :
• Հայկական հարցի լուծման լավագույն տարբերակը պետք է հիմնված լինի պատմական ճշմարտության ճանաչման, միջազգային իրավունքի կիրառման և հայկական պետության հզորացման վրա։ Առանց ուժեղ Հայաստանի և միասնաբար գործող հայկական սփյուռքի, այս հարցը կմնա չլուծված
• ‹‹Մկրտիչ Խրիմյան.Երկաթե և թղթե շերեփը››
• Մկրտիչ Խրիմյանը (Խրիմյան Հայրիկը) 1878 թ. մասնակցեց Բեռլինի կոնգրեսին՝ որպես հայկական պատվիրակության ղեկավար։ Կոնգրեսից վերադառնալուց հետո, նկատելով, որ եվրոպական տերությունները չեն աջակցել Հայկական հարցի լուծմանը, նա Ներապատար գյուղում (Վան) ունեցավ հայտնի ելույթը, որը պատմության մեջ մնաց որպես «Երկաթե և թղթե շերեփի առակ:

Մենք միշտ մտածում ենք, որ հանճարները հատուկ մարդիկ են՝ ծնված արդեն իսկ մեծ տաղանդով: Բայց իրականում, հանճարները չեն ծնվում, նրանք դառնում են այդպիսին: Որպեսզի ինչ-որ բան ստեղծես կամ ինչ-որ բանի հասնես, պետք է քրտնաջան աշխատես, սովորես, փորձես և ոչ մի դեպքում չհանձնվես:

Մարդկանց մեծագույն ձեռքբերումները չեն գալիս հենց այնպես և մեկ  օրում: Դրանք գալիս են երկար ու համառ աշխատանքից: Ամեն ոք ունի հնարավորություն և ընդունակություն ինչ-որ մի բանում հանճար դառնալու: Եթե ուզում ես դառնալ հանճար ուրեմն սկսիր ցանկացած պահի: Իսկ հետո ընդամենը պետք է օգտվել հնարավորությունից և չհանձնվել:

Ամեն մարդ ունի իր կյանքի նպատակները, բայց դրանք իրագործելու համար պետք է ունենա ինքնավստահություն և ձգտում:

Share this:

ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ե՞րբ կնքվեցին Գյուլիստանի և Թուրքմենչայի պայմանագրերը և ի՞նչ նշանակություն ունեցան հայության համար։

Գյուլիստան-1813թ.

Ըստ որի Ռուսաստանին անցավ Արևելյան Հայաստանի զգալի մասը:

Թուրքմենչա-1828թ.

Այդ պայմանագրի մեջ մտնում էր, որ ցանկացող հայերը կարող են վերաբնակվել: արևելյան հայաստենում:
բ. Բացատրի՛ր։ Ի՞նչ եք կարծում, ի՞նչ հետևանքներ ունեցավ Արևելյան Հայաստանում պարսկահայերի վերաբնակեցումը: Ինչո՞ւ։

Դա կարևոր էր ազգության թվի համար: Բայց ռուսաստանը նրանց հետագայում օգտագործեց Հայաստանում հսկողությունը ավելի ուժեղացնոլու համար:
գ. Վերլուծի՛ր։ Ի՞նչ դեր խաղաց կաթողիկոսական աթոռին տիրելու «Դավիթ-Դանիելյան պայքարն» արտաքին ուժերի քաղաքական մեքենայությունների մեջ։ Ինչո՞ւ էին Ռուսական կայսրությունը, Օսմանյան կայսրությունն ու Սեֆյան Պարսկաստանը ձգտում իրենց հսկողության տակ պահել Էջմիածնի կաթողիկոսությունը։

Այդ Կայսրությունները ձգտում էին դրան, քանի որ, եթե նրանք ազդեցություն ունենաին հայկական եկեղեցու վրա Հայաստանի անկախությունը շատ ավելի կթուլանար և այն կկարողանային ամբողջությամբ իրենց մի մասնիկը դարձնել:

Today we went to the house-museum of Martiros Saryan. He painted many different paintings.

We were told that his paintings are divided into three periods. The first period was called “Fairy Tales and Dreams”. He painted the paintings in that collection with watercolors, using the wet paper technique. He depicted the fusion of dreams and tales.

The pictures of the second period were painted by him during his travels, mostly while going to Egypt. In the paintings of that collection, he included a lot of national symbols of that country. For example, pyramids, masks, the Armenian symbol of eternity, etc. Also, unlike the first period, his paintings became more colorful.

After his travels, he returns to Armenia and builds his house (the project of which was drawn by Alexander Tamanyan), which at first had only a studio and a living area. And then in 1967 his museum was built next to his house. He was one of the few people whose museum was opened during his lifetime, and what’s more, he himself was present. was at the opening.

In the museum, we were also shown the living area of ​​his house and his studio.

Everything was very beautiful, I was impressed and I will visit that museum again with pleasure next time.

Here are some pictures:

Ղազարոս Աղայան հայ պատմաբան, գրող ու հրապարակախոս էր, ով մեծ ավանդ է ներդրել հայ մշակույթի զարգացման մեջ։ Նրա մասին մի քանի հետաքրքիր փաստեր.

Կենսագրություն. Ղազարոս Աղայանը ծնվել է 1805 թվականին։ Նա ակտիվ էր 19-րդ դարի սկզբին, մասնավորապես մի խոշոր պատմական շրջանի ժամանակահատվածում, երբ հայ գրականությունն ու հասարակությունը վերածնվում էին։

Կրթություն. Նա ստացել էր կրթություն Վենետիկի հայաբառագրատոնում և այնուհետև դարձել գիտության խոշոր հեղինակություններից մեկը։ Վենետիկում գտնվելու ժամանակը թևակոխեց մի շարք կարևոր գիտական ու գրական աշխատություններ։

Գրականություն. Նա գրել է պատմական ուսումնասիրություններ ու հայագիտություն, ինչպես նաև երկեր, որոնք անդրադառնում են հայ ժողովրդի պատմությանը, մշակույթին և գիտությանը։

Հայոց պատմության ուսումնասիրություն. Ղազարոս Աղայանը հայոց պատմության կարևորագույն հեղինակներից մեկն է, ում աշխատությունները հատկապես օգտագործվում են որպես աղբյուր հայոց հին պատմության ուսումնասիրության մեջ։

Հեղինակություն. Նրա աշխատանքներից մեկն է՝ «Հայաստանի պատմություն», որն ունի մեծ նշանակություն հայկական պատմագիտության մեջ։

Նպատակն ու ազդեցությունը. Նա մեծապես նպաստել է հայ ժողովրդի ազգային ինքնագիտակցությանը և գրականության զարգացմանը, նշանավորելով նրա նոր ժամանակաշրջանի մեկնարկը։

Շատերն ինձ հարցնում են, թե ես ի՞նչ կարծիքի եմ «չարին հակառակ չկենալու» վերաբերությամբ։

Թեպետ շատ վտանգավոր է մեծերի ասածին դեմ գնալը, բայց ես չպիտի ծածկեմ իմ կարծիքն ու համոզմունքն այդ մասին։

Բնության մեջ ոչ մի կենդանի արարած չկա, որ ինչևիցե մի բանով զինված չլինի իր գոյությունը պաշտպանելու համար, երկու կենդանի արարածներ իրար բարեկամ լինել չեն կարող, եթե մեկը մյուսի կյանքին վտանգ է սպառնում։ Մարդը կարող է միայն այնքան բարի լինել, որ չի հարձակվիլ ուրիշի վրա, բայց երբ իր վրա են հարձակվում, նա չի կարող չպաշտպանվիլ։

Երբ որ Քրիստոսին ապտակ զարկեցին, նա իր մյուս երեսը դեմ չարավ ապտակողին, այլ ասաց. «Եթե չար խոսեցի, վկայիր չարի մասին, իսկ եթե բարի, ինչո՞ւ ես զարկում ինձ»։ (Հով. գլ. ԺԸ. 23)։

Այս է ահա բնականը, իսկ «չարին հակառակ չկենալը» անճարության, թուլության և ստրկության հետևանք է. այսինքն` չարին հակառակ չկենալը առաքինություն չէ, այլ անկարողի խոհեմություն` ժամանակ վաստակելու համար, ընդդիմանալու ուժ հավաքելու համար։ Չարին հակառակ չկենալը շատ անգամ խոհեմություն էլ չէ, այլ անբարոյականություն, անբանականություն, անասնություն, որովհետև թույլ է տալիս չարերին, որ բարիների հետ վարվեն իրանց ուզածի պես։

Բայց այդ բարոյական սկզբունքը ասված է ամենքի համար։ Այդ սկզբունքին պետք է հետևեն ամենքը։ Այո, այդպես են բացատրում, բայց դա սոփեստություն է։ Ամենքի մեջ միակերպություն ոչ եղել է և ոչ էլ կլինի երբեք։ Մեկոնք հիմարությամբ կընդունեն այդ, իսկ մյուսները` չարությամբ կօգտվեն այդ հանգամանքից։ Ի՞նչ կվաստակես նրանից, եթե ասես` «Սուր քո, և պարանոց մեր»։ Չէ՞ որ թշնամին էլ հենց այդ կուզի և սուրը պարանոցիցդ անպակաս կպահե, ինչպես որ կա և եղել է միշտ։

Ես դեմ չեմ խոհեմության, որ դարձյալ ինքնապաշտպանության  մի զենք է, բայց խոհեմությունը պետք չէ շփոթել առաքինության հետ։ Չարին հակառակ չկենալը՝ ուղիղ և բարոյական վարդապետություն չէ։ Դա դեմ է և ՛ խելքի, և՛ բարոյականության։

1. Երկու-երեք նախադասությամբ ներկայացրո՛ւ Աղայանի ասելիքը։ 

Աղայանը խոսում է չարին հակառակ չկենալու գաղափարի մասին, հայտարարելով, որ դա ոչ թե առաքինություն, այլ անասնական խոհեմություն է, որը ծնվում է անկարողությունից և ստրկությունից։ Նա կարծում է, որ երբ մարդը պաշտպանվում է չարից, դա բնական և բարոյական քայլ է, իսկ չարերին թույլ տալը՝ անբարոյականություն է։

2. Գրի՛ր քո կարծիքը արտահայտված գաղափարի վերաբերյալ։ 

Ես համաձայն եմ Աղայանի հետ, որ չարին հակառակ չկենալը չի կարող լինել բարոյական վարդապետություն, քանի որ երբ մարդը չի պաշտպանում իրեն կամ մյուսին չարի դեմ, նա թույլ է տալիս չար ուժերին հաղթել։ Սա ոչ միայն հակասում է մարդկային բնական իրավունքին, այլ նաև հարգանքի արժանի է այն մարդը, ով պաշտպանում է արդարությունը և ճշմարտությունը, նույնիսկ եթե դա վտանգում է իրեն։ Որպեսզի հասարակությունը զարգանա և բարգավաճի, մարդիկ պետք է կարողանան դիմակայել չարին և պաշտպանել իրենց իրավունքները։

Ինքնօգնություն
«Չարին հակառակ չըկենալու» վրա ես նայեցի ինքնապաշտպանության տեսակետից: Ինձ ասողներ եղան, թե ես այդ բանն այնպես չեմ բացատրում , ինչպես Տոլստոյը: Պետք է գիտենալ սակայն, որ Տոլստոյը չի ասում, թե «չարին չպետք է հակառակ կենալ»: Սա կնշանակե՝ «չարիքին պետք է հակառակ կենալ, միայն ոչ չարիքով»:
Ես էլ հո չե՞մ ասում, թե՝ երբ մեկը քո տունը կրակ տա, դու էլ գնա նրանը կրակ տուր: Այլ թե՝ «երբ տեսնում ես, որ տունդ կրակ են տալիս, աշխատիր թույլ չտալ, և պաշտպանիր ինչով որ կարող ես»:
Գոյության պաշտպանությունը հակառակ չէ ոչ մի օրենքի:
Բայց եթե դուրս կգա, որ դա հակառակ է Տոլստոյի ասածներին, թող լինի հակառակ, քանի որ նա մի մարդ է սխալական, իսկ տիեզերական օրենքները հավիտենական են:
Թող այս բանը լավ իմանա կրթվող հայ սերունդը և սիրե ու պաշտպանե իր դժբախտ ազգն ու լեզուն, իր պապերի թողած ավերակները և իր ծնող եկեղեցին:
Ինքն իրան չպատվողը ուրիշից պատիվ սպասելու իրավունք չունի: Ինքն իրան չօգնողը նույնիսկ աստծուց օգնություն հուսալու իրավունք չունի: Մեզ պես խեղճ ազգերը միայն ինքնօգնությամբ կարող են զորեղանալ և պահպանել իրանց գոյությունը: Դժբախտ ազգերի ամեն մի գիտակից անդամի մեջ շատ զարգացած է լինում ինքնապաշտպանության զգացումը: Դրանք դառնում են մի-մի լուսատու ճրագ և լուսավորում իրանց ազգակիցների առաջադիմության ուղին… դեպի ԻՆՔՆՕԳՆՈՒԹՅՈՒՆ…

1. Ներկայացրո՛ւ Աղայանի ասելիքը՝ ներառելով քո մեկնաբանությունը։ Աղայանը պնդում է, որ «արին հակառակ չկենալը չի նշանակում չպաշտպանվել չարի դեմ, այլ պահանջում է չպատասխանել չարին նույն կերպ, ինչպես այն չի պատասխանում: Նա բացատրում է, որ մարդը պետք է պաշտպանվի, բայց չպետք է հակազդի չարին անհավասար եղանակով՝ չարով չպատասխանելով։ Աղայանը նշում է, որ ինքնօգնությունը և ինքնապաշտպանությունը ոչ միայն մարդու իրավունք են, այլ նաև ազգի գոյատևման և զարգացման պայման: Նրա կարծիքով, վատ վիճակում գտնվող ազգերը, ինչպիսին է հայ ազգը, միայն ինքնօգնությամբ կարող են պահպանել իրենց ինքնությունը, լեզուն և պատմությունը։
   Ես կարծում եմ, որ Աղայանի ասածը շատ կարևոր է՝ հատկապես այնպիսի ազգերի համար, որոնք պատմականորեն ենթարկվել են ճնշումների։ Ինքնօգնությունը՝ որպես ազգային ինքնությունը պահպանելու հիմք, կենսական նշանակություն ունի։ Աղայանը նկատում է, որ ինքնօգնությունը ոչ միայն մարդկանց բարոյական իրավունք է, այլ նաև ազգերի գոյատևման կարևոր բաղադրիչ է։ Դա նշանակում է, որ մենք պետք է կարողանանք մեր ուժերով ու միջոցներով պաշտպանել մեր արժեքները և չթողնել, որ ուրիշներն իշխեն մեր ապագայի վրա։

1. Քարտեզի վրա նշել Թուրքիայի հարևան պետությունները և ափերը ողողող ջրային ավազանները:
2. Թուրքիան սահմանակցում է հետևյալ պետություններին.
3. Հյուսիս-արևելքում՝ Վրաստան
4. Արևելքում՝ Հայաստան, Ադրբեջան (Նախիջևանի ինքնավար հանրապետություն), Իրան
5. Հարավում՝ Իրաք, Սիրիա
6. Արևմուտքում՝ Հունաստան, Բուլղարիա
7. Թուրքիայի ափերը ողողում են հետևյալ ջրային ավազանները.
8. Հյուսիսում՝ Սև ծով
9. Արևմուտքում՝ Էգեյան ծով
10. Հարավում՝ Միջերկրական ծով
11. Ներքին ջրային ավազան՝ Մարմարա ծով, որը միացնում է Սև ծովը Էգեյան ծովին Բոսֆորի և Դարդանելի նեղուցների միջոցով
12. Բնութագրեք Թուրքիայի աշխարհագրական դիրքը:
13. Աշխարհագրական դիրքի առանձնահատկություններ
14. Մայրցամաքային դիրք – Թուրքիան գտնվում է հիմնականում Ասիայում (Անատոլիա), բայց նրա փոքր մասը՝ Արևելյան Թրակիան, տեղակայված է Եվրոպայում։
15. Ծովային դիրք – Երկիրը շրջապատված է երեք ծովերով՝ Սև, Էգեյան և Միջերկրական, ինչպես նաև ներքին Մարմարա ծովով։
16. Սահմանային դիրք – Թուրքիան սահմանակցում է ութ երկրի, ինչը նպաստում է միջազգային առևտրին և քաղաքական հարաբերություններին։
17. Կապող հանգույց – Բոսֆորի և Դարդանելի նեղուցները կապում են Սև ծովը Միջերկրականի հետ, դարձնելով Թուրքիան ռազմավարական նշանակության երկիր։
18. Կլիմայական բազմազանություն – Երկիրը ներառում է միջերկրածովյան, ծովային, լեռնային և մայրցամաքային կլիմայական գոտիներ՝ պայմանավորված իր աշխարհագրական դիրքով։
19. Ռազմավարական նշանակություն
20. Թուրքիան գտնվում է Ասիա-Եվրոպա տարանցիկ ճանապարհների վրա, ինչը նրան դարձնում է տնտեսական և ռազմական կարևոր կենտրոն։
21. Իրանի, Իրաքի և Սիրիայի հետ սահմանակցությունը Թուրքիային կապում է Մերձավոր Արևելքի ռեսուրսներով հարուստ շրջանների հետ։
22. Նեղուցների վերահսկողությունը նրան կարևոր դեր է տալիս համաշխարհային առևտրի և էներգետիկ տրանսպորտի մեջ։
23. Ի՞նչ դեր ունի Թուրքիան հվ-արմ Ասիայում:
24. Թուրքիան ունի կարևոր դեր Հյուսիս-Արևելյան Ասիայում, հատկապես հաշվի առնելով իր աշխարհագրական դիրքը, ռազմական հնարավորությունները և տնտեսական ազդեցությունը։ Նրա դերը հատկապես ընդգծվում է մի քանի ոլորտներում՝ տարածաշրջանային անվտանգություն, տնտեսական կապեր, էներգետիկ ենթակառուցվածքներ, և միջազգային քաղաքականություն։
25. Որո՞նք են Թուրքիայի զարգացման նախադրյալները:

Թուրքիայի զարգացման նախադրյալները ձևավորվում են նրա աշխարհագրական դիրքի, տնտեսական ներուժի, երիտասարդ բնակչության և միջազգային հարաբերությունների վրա հիմնված քաղաքականության շնորհիվ։ Այս բոլոր գործոնները միասին ապահովում են երկրի աճն ու մրցունակությունը միջազգային ասպարեզում։

Նախադասության գլխավոր անդամներ

Նախադասությունը ունի երկու գլխավոր անդամ՝ ենթակա և ստորգյալ, որոնք իրար հավասարազոր անդամներ են: 

Ենթական դրվում է ուղղական հոլովով և պատասխանում է ո՞վ, ովքե՞ր, ի՞նչ, ինչե՞ր հարցերին: 

1. Գտի՛ր տրված նախադասությունների ենթական և նշի՛ր, թե որ խոսքի մասով է արտահայտված: 

Եվ անապատի սահուն լռությունըծանրացավ նորից: Գոյական

Այնուհետև մենք էլ չէինք լսում նրա ձայնը: Դերանուն 

Գեղեցիկը կփրկի աշխարհը: Ածական

Երեքը ներս մտան անմիջապես, իսկ երեքը՝ սպասեցին: Թվական

Աղոթելը նրա միակ մխիթարությունն էր:Դերբայ

Պտուղդ քաղող չկա: Դերբայ

Ձերբակալվածները միայն հրաշքի էին սպասում: Գոյական

Մեծ քաղաքում հաճույք էր կացարանփոխելը: 

2. Գտի՛ր նախադասության ենթական, կետադրի՛ր :  

Նրա ծանր հառաչանքները, ողբը, հեծկլտանքը  տխրեցնում էին ինձ: 

Ի՞նչ կոչվում այս ենթական: Բազմակի ենթակա

Ստորոգյալ 

Արտահայտում է հատկանիշ և այն վերագրում ենթակային ժամանակի մեջ: 

Համեմատել.

դարբին Մարգարը

Մարգարը դարբին է:

Ստորոգյալը արտահայտվում է դիմավոր բայաձևով: Լինում է երկու տեսակ՝ պարզ և բաղադրյալ:

Միայն խոնարհված բայով կազմված ստորոգյալը կոչվում է պարզ ստորոգյալ: 

3.Գտի՛ր նախադասությունների ստորոգյալները:

Նա ներկայացնում էր իր պատրաստած ուտեստը : 

Լինում է, չի լինում մի հրաշք երկիր:

իր երազանքների գրկում: 

Բաղադրյալ ստորոգյալ ՝ որևէ խոսքի մասով և դիմավոր բայով կազմված ստորոգյալը: 

Ստորոգելին արտահայտվում է գոյականով, ածականով, դերանունով, թվականով, դերբայով և դիմավոր բայի՝ հանգույցի հետ կազմում է բաղադրյալ ստորոգյալ: Որպես  հանգույց հանդես է գալիս եմ բայը: (Երբեմն որպես հանգույց կարող են հանդես գալ նաև լինել, դառնալ, թվալ բայերը): 

4. Դուրս գրի՛ր պարզ և բաղադրյալ  ստորոգյալները:

Եթե նա հիվանդ լինի, ոչ մեկին իր մոտ չի թողնի:

Հիվանդ լինի — բաղադրյալ ստորոգյալ , չի թողնի- պարզ ստորոգյալ 

Լուսնի շողերի տակ ձյան ծածկոցը ինձգորգ թվաց:

Բաղադրյալ ստորոգյալ 

Խաղաղված ծովակը ծփում է։

Պարզ ստորոգյալ

Իմ պապը շատ ծեր էր:

Բաղադրյալ ստորոգյալ 

5. Համաձայնեցնել տրված նախադասությունների ենթական և ստորոգյալը: 

Ճանապարհին նա միայն գլխի շարժումով եմ պատասխանում:

Եմ — է

Ծովինարն ու Անդրանիկը կանգնել է հին բարձունքին:

Է — են 

Աղմուկն ու աղաղակը գնալով շատացան:

Շատացան — շատացավ

Հանկարծ լաց ու կոծ լսվեցին:

Լսվեցին — լսվեց

Ընդունվում է պատվերներ:

Է — են

Ուղիղ շարադասություն՝ Տարիներ անցան:

Շրջուն շարադասություն՝ Անցան տարիներ: