1. Տրված ծավալուն որոշիչներն ավելացրո՛ւ ընդգծված գոյականներին այնպես,

 որ լինեն նրանցից առաջ և հետո: Կետադրությանն ուշադրությո՛ւն դարձրու:

Օրինակ`Խուճապահար թռչունի նման: Մի աղջիկ մոտեցավ հավաքվածներին.
Խուճապահար թռչունի նման աղջիկը մոտեցավ հավաքվածներին:
Աղջիկը՝ խուճապահար թռչունի նման, մոտեցավ հավաքվածներին:
Հավաքվածներին մոտեցավ աղջիկը՝ խուճապահար թռչունի նման:

Վերջալույսի շողերով օծված: Լեռն առասպելական մի նահապետ էր կարծես.
Վերջալույսի շողերով օծված լեռնը առասպելական մի նահապետ էր կարծես:
Լեռնը՝ վերջալույսի շողերով օծված, առասպելական մի նահապետ էր կարծես:
Առասպելական մի նահապետ էր կարծես լեռնը՝ վերջալույսի շողերով օծված:

Կարկաչուն ու հստակ ձայնը գլուխը գցած. Զանգը բոլորին հավաքում էր եկեղեցում.
Կարկաչուն ու հստակ ձայնը գլուխը գցած զանգը բոլորին հավաքում էր եկեղեցում:
Զանգը՝ կարկաչուն ու հստակ ձայնը գլուխը գցած, բոլորին հավաքում էր եկեղեցում:
Եկեղեցում բոլորին հավաքում էր զանգը՝ կարկաչուն ու հստակ ձայնը գլուխը գցած:

Ծեր ու իմաստուն հեքիաթասաց: Ջրաղացը լռել էր արդեն: — Ծեր ու իմաստուն հեքիաթասաց ջրաղացը լռել էր արդեն:
Ջրաղացը` ծեր ու իմաստուն հեքիաթասաց, լռել էր արդեն:
Արդեն լռել էր ջրաղացը` ծեր ու իմաստուն հեքիաթասաց:

Խուճապահար թռչունի նման: Մի աղջիկ մոտեցավ հավաքվածներին:
Վերջալույսի շողերով օծված: Լեռն առասպելական մի նահապետ էր կարծես:
Կարկաչուն ու հստակ ձայնը գլուխը գցած: Զանգը բոլորին հավաքում էր եկեղեցում:

2. Ընդգծված ծավալուն որոշիչները (որոշիչ բառակապակցությունները) գրի՛ր որոշյալից հետո: Կետադրությանն ուշադրությո՛ւն դարձրու:

Օրինակ` Սրտաբուխ ու մտերիմ այդ ձայնը ուշքի բերեց նրան.
Այդ ձայնը՝ սրտաբուխ ու մտերիմ, ուշքի բերեց նրան:

Գարնան երեկոյի նման գգվող մի ժպիտ թառել էր դեմքին. Մի ժպիտ՝ գգվող գարնան երեկոյի նման, թառել էր դեմքին:

Կոշտուկներով պատած ու հողաբույր ձեռքերը հարգանք էին ներշնչում.
Ձեռքերը՝ կոշտուկներով պատած ու հողաբույր, հարգանք էին ներշնչում:

Անտառային հավերժահարսի նման մի աղջիկ հանկարծ փայտահատին մոտեցավ.
Մի աղջիկ՝ անտառային հավերժահարսի նման, հանկարծ փայտահատին մոտեցավ:

Երկարոտն ու նրբակազմ մի կին անցնում էր մեր փողոցով.
Մի կին՝ երկարոտն ու նրբակազմ, անցնում էր մեր փողոցով:

Գազանիկը մարդու ձեռքերին նմանվող երկար, բարակ ու ոսկրոտ մատներով թաթեր ուներ.
Գազանիկը թաթեր ուներ՝ մարդու ձեռքերին նմանվող երկար, բարակ ու ոսկրոտ մատներով:

Անտառաբնակ բուի նման մի կին քաշում էր գանգակի պարանր: Զանգակի պարանը քաշում էր մի կին` նման անտառաբնակ բուի:

 Սրտաբուխ ու մտերիմ այդ ձայնը ուշքի բերեց նրան:
 Գարնան երեկոյի նման գգվող մի ժպիտ թառել էր դեմքին:             

 Կոշտուկներով պատած ու հողաբույր ձեռքերը հարգանք
էին ներշնչում:
Անտառային հավերժահարսի  նման մի աղջիկ հանկարծ փայտահատին մոտեցավ:
Երկարոտն ու նրբակազմ մի կին անցնում էր մեր փողոցով:
 Գազանիկը մարդու ձեռքերին նմանվող երկար, 

բարակ ու ոսկրոտ մատներով թաթեր ուներ:

1․Ինչու՞ պետք է հետևել սննդակարգին։

Լիարժեք սննդի ընդունումը և ճիշտ ռեժիմը բնականոն մարսողության կարևոր նախապայման են: Երբ մարդը սնվում է հստակ ռեժիմով նրա մոտ մարսողությունը լավանում է նաև ավելի շուտ է սկսում արտադրվել ստամոքսային մարսողական հեղուկը ինչը նպաստում է առողջ մարսողության:

2․ Որո՞նք են սնման հիգիենայի նորմերը։

Սնունդը պետք է լավ ժամել և մանրացնել: Պետք է միշտ պահել ձեռքերը մաքուր սնվելուց առաջ, սնվելու ժամանակ չկարդալ, ռադիո չլսել, էկրանի չդիտել չխոսել և այլն: Սնունդը պիտի լինի չափավոր տաք և պետք չի հաճախ սնվել չոր սննդամթերքով: Նաև մարսողության վրա բացասական ազդեցություն է ունենում ալկոհոլը և նիկոտինը: Սննդի վերջին ընդունումը պիտի լինի քնելուց 1,5-2 ժամ առաջ այլապես քունը կխանգարվի կամ ցավեր կառաջանան:

3․Թվարկե՞ք թունավորման ախտանշանները։

Որովայնի շրջաննի ցավերը, սրտխառնոցը, փսխումը նաև թուլությունը, այդ բոլոր ախտանիշների առկա լինելու դեպքում պետք է կատարել ստամոքսի լվացում:

• Ի՞նչ առանձնահատկություններ ունի Արևելյան Ասիա տարածաշրջանը:

Այնտեղ համարյա ամեն մի երկրում տարբեր կլիմա է, մի մասում շատ չոր կլիմա է, ցուրտ կլիմա, կա բարենպաստ կլիմա, բայց երբեմն լինում են ջրհեղեղներ: Մեծ մասմամբ կլիման մուսսոնային է, ամառային առատ տեղումներով:

• Ի՞նչ դեր ունի Արևելյան Ասիան համաշխարհային տնտեսությունում:

Այն աշխարհի առաջատարն է ածխի հանույթով, սև մետաղաձուլությամբ, մեքենայաշինության որոշ արտադրատեսակների, հացահատիկի և այլ շատ բաների մեջ:

• Որո՞նք են Արևելյան Ասիայի երկրների տնտեսության մասնագիտացված ճյուղերը:

Արևմտյան ասինա ունի բանական պայմաններ և ռեսուրսներ և՛ արդյունաբերության և՛ գյուղատնտեսության համար: Այդ տարածաշրջանի երկրների մեծ մասը շատ արագ է զարգացել արդյունաբերության մեջ այդ պատճառով այդ պետություններին անվանոըւմ են նոր արդյունաբերական երկրներ: Զարգացման կերպով այս շրջանը ամենաարագն է:

• Քարտեզի վրա նշել Արևելյան Ասիայի երկրները և այդ երկրների ափերը ողողող ջրային ավազանները:

Առաջնորդը կարելի է ասել այն մարդն է, որը ոգեշնչում է թիմին, կազմին, խմբին և այլ միավորություններին, քաջարելում է բոլորին, որպեսզի բոլորը հասնեն ցանկալի արդյունքի: Առաջնորդը պետք է լսի իր խմբի անդամներին վերլուծի նրանց կարծիքները և գա ընդհանուր եզրակացման ինչոր խնդրի լուծելու մասով: Կարծիք կա, որ մարդը ծնվում է որպես առաջնորդ, բայց լավ առաջնորդ դառնում է: Որպես հասարակական երևույթի առաջնորդություն, պետք է քայլեր անել, որոնք կնպաստեն հանրային բարիքի աճին: Առաջնորդության մեջ շատ կարևոր է, որ վերևում նշված որոշ հատկանիշների օգնությամբ թիմը միավորի իր ջանքերը և ամեն անդամ ամբողջությամբ զգա պատասխանատվությունը: Մարդիկ երբեմն շբոթում են առաջնորդությունը ղեկավարման հետ: Ճիշտ է կան նմանություններ, բայց այդ երևույթները իրարից տարբերվում են: Ղեկավարների գործն է ծրագրելը, կազմակերպելը, մանրամասն հետևելը կազմակերպմանը և այլն: Մինչդեռ առաջնորդի խնդիրն է ոգեշնչելը և խթանելը:

Կա նաև ժողովրդական առաջնորդություն: Դրա ժամանակ խմբի անդամները մասնակցում են որոշումների կայացմանը: Անդամները ազատորեն կարծիք են հայտնում և թողնում որոշումը առաջնորդին: Նրանք զգում են իրենց ներգրավված լինելը և դրանով ալժվելի ոգեշնչվում:

Գոյականական անդամի լրացումներ՝ որոշիչ, հատկացուցիչ, բացահայտիչ:

Գոյականական անդամի այն լրացումը, որը ցույց է  տալիս հատկանիշ (որակ, որպիսություն, չափ, քանակ) կոչվում է որոշիչ:

Որոշիչ ունեցող անդամը կոչվում է որոշյալ: Որոշիչը սովորաբար դրվում է որոշյալից առաջ և պատասխանում է ինչպիսի՞, ո՞ր, որքա՞ն, ինչի՞ց, ինչո՞վ և նման այլ հարցերի:

1. Կարդա՛ նախադասությունները և ընդգծի՛ր որոշիչ-որոշյալները:

Ա. Վարագույրի վրա ամբողջ հասակով նկարված էր մի վիթխարի մարդ:

Բ. Երևակայական թշնամին աչքերի առաջ դառնում էր շոշափելի:

2. Ո՞ր խոսքի մասերով է արտահայտվել որոշիչը.

Ա. ծով աչքեր, փայտից գդալ, ուրցի թեյ,

գոյական

Բ. տխուր եղանակ, լեռնային օդ,

ածական

Գ. այն տղան, յուրաքանչյուր մարդ,

դերանուն

Դ. երեք խնձոր, յոթ-ութ օր,

թվական

Ե. քնած դշխուհի, վազող մարդ, գրելու թուղթ,

դերբայ

Զ. վարդի նման այտեր

կապային բառեր

Է. կարմիր ծաղիկներով գլխաշոր, բարձր գագաթներով լեռներ :

բառակապակցություն

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

 Ընդգծված ծավալուն որոշիչները (որոշիչ բառակապակցությունները) գրի՛ր որոշյալից հետո: Կետադրությանն ուշադրությո՛ւն դարձրու:

Օրինակ`

Անտառաբնակ բուի նման մի կին քաշում էր գանգակի պարանը: Զանգակի պարանը քաշում էր մի կին` նման անտառաբնակ բուի:

Սրտաբուխ ու մտերիմ այդ ձայնը ուշքի բերեց նրան:

Նրան ուշքի բերեց այդ ձայնը՝ սրտաբուխ ու մտերիմ:
Գարնան երեկոյի նման գգվող մի ժպիտ թառել էր դեմքին:

Մի ժպիտ գարնան երեկոյի նման գգվող թառել էր դեմքին:

Կոշտուկներով պատած ու հողաբույր ձեռքերը հարգանք
էին ներշնչում:

Հարգանք էին ներշնչում ձեռքերը՝կոշտուկներով պատած ու հաղաբույր:
Անտառային հավերժահարսի  նման մի աղջիկ հանկարծ փայտահատին մոտեցավ:

Հանկարծ փայտահատինմոտեցավ մի աղջիկ՝ անտառային հավերժահարսի նման:
Երկարոտն ու նրբակազմ մի կին անցնում էր մեր փողոցով:

Մեր փողոցով անցնում էր մի կին՝ երկարոտն ու նրբակազմ:
Գազանիկը մարդու ձեռքերին նմանվող երկար,բարակ ու ոսկրոտ մատներով թաթեր ուներ:

Երկար , բարակ ու ոսկրոտ մատներով թաթեր ուներ գազանիկը ՝ մարդու ձեռքերին նմանվող։

2. Տրված ծավալուն որոշիչներն ավելացրո՛ւ ընդգծված գոյականներին այնպես,

որ լինեն նրանցից առաջ և հետո: Կետադրությանն ուշադրությո՛ւն դարձրու:

Օրինակ`

Ծեր ու իմաստուն հեքիաթասաց: Ջրաղացը լռել էր արդեն: – Ծեր ու իմաստուն հեքիաթասաց ջրաղացը լռել էր արդեն:
Ջրաղացը` ծեր ու իմաստուն հեքիաթասաց, լռել էր արդեն:
Արդեն լռել էր ջրաղացը` ծեր ու իմաստուն հեքիաթասաց:

Խուճապահար թռչունի նման: Մի աղջիկ մոտեցավ հավաքվածներին:

Հավաքվածներին մոտեցավ մի աղջիկ՝ խուճապահար թռչունի նման:

Հավաքվածներին մոտեցավ խուճապահար թռչունի նման մի աղջիկ:

Վերջալույսի շողերով օծված: Լեռն առասպելական մի նահապետ էր կարծես:

Վերջալույսի շողերով օծված լեռը , առասպելական մի նահապետ էր կարծես։

Առասպելական մի նահապետ էր կարծես լեռը՝ վերջալույսի շողերով օծված։

Կարկաչուն ու հստակ ձայնը գլուխը գցած: Զանգը բոլորին հավաքում էր եկեղեցում:

Զանգը ՝ կարկաչուն ու հստակ ձայնը գլուխը գցած, բոլորին հավաքում էր եկեղեցում:

Բոլորին հավաքում էր եկեղեցում զանգը՝ կարկաչուն ու հստակ ձայնը գլուխը գցած։

Complete the sentences so that they make sense.

1 Joel doesn’t think very highly of math.

2 Joel is grateful because Pete helps him.

3 Pete thinks Joel’s room is too messy.

4 Pete doesn’t really believe that Joel can always find his stuff.

Լիարժեք սնունդն ու սննդակարգը մարսողական համակարգի բնականոն աշխատանքը ապահովելու համար շատ կարևոր են։ Օրվա ընթացքում ճիշտ սննդակարգը՝ նախաճաշ 25%, երկրորդ նախաճաշ 15%, ճաշ 50% և ընթրիք 10%, նպաստում է մարսողական հյութերի արտազատմանը։ Սնունդը պետք է լինի բազմազան՝ պարունակելով հում մրգեր ու բանջարեղեն։ Կենդանական սնունդը պարունակում է կարևոր ամինաթթուներ, սակայն բուսական յուղերն օժտված են անփոխարինելի ճարպաթթուներով։

Մարսողությունը լավ կատարվում է, երբ սնունդը լավ ծամվում է և չի պարունակում կոպիտ մասնիկներ։ Հաճախ չոր սննդամթերքների օգտագործումը վնասակար է։ Վնասակար է նաև սննդի ընդունումը քնելուց առաջ։

Սննդային թունավորումներ

Սննդամթերք, որը չի պահվում ճիշտ պայմաններում, կարող է առաջացնել թունավորումներ։ Թունավորման դեպքում անհրաժեշտ է ստամոքսի լվացում՝ խմելով սոդայի լուծույթ, և հետո փսխում առաջացնել։ Կրելով թունդ քաղցր թեյ՝ անհրաժեշտ է պահպանել անկողնային ռեժիմ։

• 
  Պատմել 1877-1878թթ.-ի ռուս-թուրքական
• 
  Բալկաններում ռուսական բանակը հաղթեց մի քանի կարևոր մարտերում, ու այդ հաղթանակները թույլ տվեցին հասնել օսմանյան մայրաքաղաք՝ Ստամբուլին մոտ գտնվող հատվածներին: Պատերազմի որոշ վճռական փուլերում 1877 թվականի դեկտեմբերին ռուսական զորքերը նվաճեցին Պլևնան՝ կարևոր ռազմական կենտրոն, իսկ 1878 թվականի հունվարին Օսմանները գրեթե պարտվել էին բոլոր ուղղություններում:
  Կովկասում ռուսները հաղթեցին օսմանյան զորքին, և 1877 թվականին Կարսը գրավվեց: Ասիայի ռազմաճակատի արդյունքում Ռուսաստանը կարողացավ վերահսկել ավելի մեծ տարածքներ։
  Պատերազմի ավարտը և համապարփակ պայմանագրեր
  1878 թվականի մարտին Ռուսաստանի ու Օսմանների միջև կնքվել է San Stefano-ի համաձայնագիրը, որը Ռուսաստանին տրամադրեց բազմաթիվ տարածքներ, այդ թվում՝ Բուլղարիա և հարավային Կովկասի որոշ հատվածներ, իսկ Օսմանյան կայսրությունը զրկվեց որոշ տարածքային վերահսկողությունից:
  Սակայն այս պայմանագիրը չհամաձայնեցվեց եվրոպական ուժերի հետ, քանի որ այն համարվում էր համատարած ու վտանգավոր Ռուսաստանի գերակայությունը ապահովելու համար։ 1878 թվականի հուլիսին դարձյալ կազմվեց Բեռլինի կոնգրեսի համաձայնագիր, որը մի փոքր մեղմեց Ռուսաստանին տրված տարածքները և ստեղծեց որոշակի քաղաքական հավասարակշռություն:
  Պատերազմի հետևանքները
  Ռուս-թուրքական պատերազմի ավարտը հանգեցրեց Օսմանյան կայսրության քաղաքական և տարածքային անկման խորացմանը: Բուլղարիան, մասնակիորեն աջակցությամբ Ռուսաստանը, ստացավ անկախություն, իսկ Կովկասի տարածքները հաստատապես անցան Ռուսաստանի վերահսկողությանը: Սկսվեցին նաև փոփոխություններ, որոնք կասկածի տակ դրեցին Օսմանյան կայսրության կայունությունը և նշանավորեցին արևելյան քաղաքական հարաբերությունների նոր փուլ:
  Ընդհանուր առմամբ, 1877-1878թթ.-ի ռուս-թուրքական պատերազմը մեծ ազդեցություն ունեցավ ոչ միայն Օսմանյան կայսրության, այլև ամբողջ Բալկանյան տարածաշրջանի, Կովկասի և Ռուսաստան-Թուրքիա հարաբերությունների վրա:
• 
  Սահմանել ‹‹Հայկական հարց››, ‹‹Արևելյան հարց››հասկացությունները: 
• 
  Արևելյան հարցը» ավելի լայն և ընդհանուր տերմին է, որն ընդգրկում է Օսմանյան կայսրության և նրա անկման հետ կապված քաղաքական, տարածքային ու ռազմավարական խնդիրները 19-րդ դարի երկրորդ կեսից մինչև 20-րդ դարի սկզբները: Օսմանյան կայսրության անկումը դարձրեց արևելյան Եվրոպայում, Կովկասում, և Մերձավոր Արևելքում մի շարք պետությունների և ազգերի միջև ուժերի նոր բաժանում:
  Արևելյան հարցը առնչվում էր այն խնդիրներին, թե ինչպիսին պետք է լինի Օսմանյան կայսրության ապագան՝ հաշվի առնելով նրա տնտեսական, քաղաքական ու ռազմական անկումը: Սա ներառում էր նաև այն հարցը, թե ինչպես պետք է իրականացվեն Օսմանյան կայսրության տարածքային փոփոխությունները (այդ թվում՝ Բալկաններ, Կովկաս, Միջին Արևելք), և ինչպես պետք է որոշվեն հայերի, բուլղարացիների, հույների, արաբների և այլ ժողովուրդների ճակատագրերը՝ հաշվի առնելով մեծ powers-ի մրցակցությունը (Ռուսաստանի, Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի և այլ երկրների միջամտությունը):
  Այս հարցը ընդգրկում էր նաև այն խնդիրները, թե ինչպես պետք է լուծվեն տեղական ազգերի իրավունքները և նրանց ինքնորոշման պահանջները: Այս համատեքստում, Արևելյան հարցը շոշափում էր նաև Հայկական հարցը, որը ծագեց մասնավորապես Օսմանյան կայսրության հայերի նկատմամբ իրականացված ոտնձգությունների և սպանությունների ֆոնին:
• Համադրել Հայկական հարցը Սան-Ստեֆանոյի պայմանագրում և Բեռլինի կոնգրեսում:
• 
  Հայկական հարցը հանդիսանում էր 1877-1878թթ.-ի ռուս-թուրքական պատերազմի կարևոր թեմաներից մեկը, և դրա նկատմամբ Ռուսաստանի, Օսմանյան կայսրության, ինչպես նաև եվրոպական ուժերի դիրքորոշումները արտացոլվեցին թե Սան-Ստեֆանոյի պայմանագրում, թե Բեռլինի կոնգրեսում: Դիտենք, թե ինչպես էր Հայկական հարցը համադրվում այս երկու կարևոր դիվանագիտական փաստաթղթերում:
• Փորձիր  ներկայացնել  Հայկական հարցի լուծման քո տարբերակը :
• 
  Հայկական հարցի լուծման տարբերակը, իհարկե, շատ առճակատվող և բարդ խնդիր է, որը պահանջում է բազմակողմանի մոտեցում, հաշվի առնելով պատմական, սոցիալական, քաղաքական և միջազգային տարրերը: Սակայն, եթե պատկերացնենք մի տեսլական, որն արձագանքում է Հայկական հարցի հիմնախնդիրներին՝ ժամանակակից ու բալանսավորված մոտեցմամբ, այն կարող է ներառել մի քանի կարևոր սկզբունքներ։
  
• ‹‹Մկրտիչ Խրիմյան.Երկաթե և թղթե շերեփը››

ՆԱՅԵԼՈՎ ՔԱՐՏԵԶԻՆ
Արևմտյան Հայաստանը XVIII դ. – XIX դ. սահմանագծին

1. Մեկնաբանի՛ր քարտեզը։ Ո՞ր տարածքներն էին վիճարկում Պարսկաստանը, Օսմանյան կայսրությունը և
   Ռուսական կայսրությունը։ Ի՞նչ դրական կամ բացասական հետևանքներ ունեցավ հայության համար նրանց
   առճակատումը։
2. 
   Արևմտյան Հայաստանի XVIII դարից XIX դարի սահմանագծին նկարված քարտեզի միտումը մի կողմից ցույց է տալիս, թե ինչպես էին ձևավորվում և փոփոխվում սահմանները՝ կապված երեք մեծ կայսրությունների՝ Պարսկաստանի, Օսմանյան կայսրության և Ռուսաստանի միջև բախումների հետ։ Այդ ժամանակահատվածում այդ երեք պետությունները բազմաթիվ անգամ փոխադարձաբար վիճարկում էին տարածքներ, որոնք ընդգրկում էին նաև հայկական բնակավայրեր և տարածքներ։

Կարդա՛ Ղ․ Աղայանի ,, Տորք Անգեղ և Հայկանուշ Գեղեցիկ,, ստեղծագործության նախաբանը  Առաջին երգը։ 

1. Առանձնացրո՛ւ անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ։

Ղ․ Աղայանի «Տորք Անգեղ և Հայկանուշ Գեղեցիկ» ստեղծագործության նախաբանը, ինչպես նաև Առաջին երգը, պարունակում են բազմաթիվ հին և ժողովրդական բառեր, որոնք կարող են անհասկանալի լինել ժամանակակից ընթերցողի համար։ Մեծապես կախված է, թե որ հատվածը եք ուզում՝ քանի որ ստեղծագործությունը շատ խոշոր է։

Եթե կա կոնկրետ հատված կամ բառ, որ ուզում եք, որ բացատրեմ, կարող եք այդպես նշել, և ես կիրագործեմ բացատրությունը։

  2.Նկարագրի՛ր և բնութագրի՛ր Տորքին։ 

Ղ․ Աղայանի «Տորք Անգեղ և Հայկանուշ Գեղեցիկ» ստեղծագործությունը մի հրաշալի գրական նմուշ է, որն ունի մեծ տեղ հայ գրականության մեջ։ Թեև ես չունեմ ամբողջական տեքստին հասանելիություն, բայց այն, ինչ կարող եմ անել, դա է՝ մի քիչ օգնել ոճային և բովանդակային տեսանկյունից։

Եթե դուք ցանկանում եք՝ կարող եմ ներկայացնել Տորք Անգեղի նկարագրությունը ու նրա բնութագիրը՝ ընդհանուր առմամբ, հիմնվելով ստեղծագործության իմացության վրա։

Տորք Անգեղի բնութագրում

Տորք Անգեղը կերպար է, որը նախևառաջ տարբերվում է իր խիզախությամբ ու ձգտումով։ Նա ներկայացնում է անսահման ուժ ու հպարտություն։ Նա մի կերպար է, որը սիրող, հայրենասեր է, սակայն նաև ունի որոշակի կոպիտ բնավորություն ու երևույթներ, որոնք անհանգստացնում են նրան։

Տորք Անգեղի կերպարը տարբերվում է շատ սովորական հերոսներից, քանի որ նա իր մեջ կրում է նաև մի քանի հակասություններ՝ մաքուր սեր և զայրույթ, հպարտություն և թախիծ։ Նա պայքարող կերպար է, ում համար ներքին խաղաղությունը և արտաքնապես կայուն կյանքը միշտ ձեռնարկվում են որպես թիրախներ, որոնց հետևից նա անցնում է։

Եթե դուք ուզում եք որակավորել Տորքին, ապա նրա կերպարն ունի նաև ֆիզիկական հզորություն, այդպիսով դարձնելով նրան մեկի համար, ով կարող է դիմակայել ցանկացած դժվարության։

Ասել է թե՝ Տորք Անգեղը կարող է համարվել հայաստանյան գրականության հերոս, ով համատեղում է և՛ ողբերգությունը, և՛ արիությունը, ու հենց այս հատկանիշներն են դարձնում նրա կերպարը անչափ հարուստ ու հետաքրքիր:

Եթե դուք ցանկանում եք մի կոնկրետ հատվածի բառնաբանությունը, ապա խնդրում եմ նշեք, և ես կփորձեմ ավելի մանրամասն բացատրել:

3. Տորքի կարծիքով ո՞րն է ճշմարիտ խելքը։ 

Ղ․ Աղայանի «Տորք Անգեղ և Հայկանուշ Գեղեցիկ» ստեղծագործության մեջ Տորք Անգեղը հանդես է գալիս որպես ազնիվ, բարձրահոգի և խորը մտածող կերպար: Նրա համար ճշմարիտ խելքը միտք ու իմացություն չի սահմանափակվում միայն մտավոր կարողություններով կամ աշխարհիկ իմաստությամբ: Տորքի կարծիքով՝ ճշմարիտ խելքը կապված է մարդկային նուրբ զգացմունքների և բարոյական սկզբունքների հետ։ Նա կարծում է, որ մարդը պետք է հիասթափված լինի իր համեստությամբ, բայց նաև միշտ տենչի արդարության ու բարձր գաղափարների։

Տորքի ընկալմամբ, ճշմարիտ խելքը ավելի շատ վերաբերում է մարդկային բարոյականությանը, անձի ներքին արժեքներին, քան արտաքին իմաստությանը կամ գիտելիքներին։ Նա գտնում է, որ միայն իդեալներին հավատարիմ մնալով ու բարոյական չափանիշները պահելով՝ մարդը կարող է հասնել իրական խելքին:

Այսպիսով, Տորքի համար ճշմարիտ խելքը առաքինության, բարոյականության, հերոսականության և անձնականIntegrity-ի հավատարիմ հետևորդն է, որն ոչ միայն դատում է աշխարհի մասին, այլ նաև ստեղծում է հասարակություն, որտեղ կա արդարություն և սեր։

4. Ներկայացրո՛ւ հսկաների ապրելակերպը և սովորությունները։ 

Ղ․ Աղայանի «Տորք Անգեղ և Հայկանուշ Գեղեցիկ» ստեղծագործության նախաբանում և Առաջին երգում նշվում են հսկաների ապրելակերպն ու սովորությունները, որոնք ունեն առանձնահատուկ և խորհրդանշական բնույթ։ Աղայանը ստեղծում է հսկաների կերպարը՝ որպես մի ժողովրդի և հզորության խորհրդանիշ:

Հսկաների ապրելակերպը և սովորությունները ներկայացվում են որպես մեծ, ուժեղ և հպարտ մարդկանց յուրահատուկ կյանքի ձև: Այս կերպարները ապրում են մի հասարակությունում, որտեղ ուժը, քաջությունը և իրար միմյանց նկատմամբ բացարձակ հավատարմությունը կարևորագույն արժեքներ են:

Ապրելակերպը
Հսկաների կյանքը լի է հերոսական մարտերով, որոնք ոչ միայն գարունները, այլ նաև որոշվում են կյանքի ու մահվան տարողությամբ: Նրանք ապրում են բնական և վայրենի միջավայրում՝ հաճախ կռվում են միմյանց հետ կամ դիմակայություն ունեն: Նրանց դիվային ու պատերազմական գոյությունը հաճախ լինում է ուժի ու իշխանության մղում:Սովորությունները
Հսկաները սովորաբար ապրում են ավանդների և ծեսերի շրջանակներում, որոնք շատ կապ ունեն նրանց հարատևությունը ու կենսափորձը պահպանելու հետ: Այս սովորություններն ընդգծում են հպարտությունը, ուժը, զգայունությունը և բարոյականությունը: Հսկաները միշտ հպարտությամբ են վերաբերվում իրենք իրենց ու իրենց միջավայրին Ազգային ու զինվորական արժեքներ
Հսկաները հակված են պայքարելու իրենց հայրենիքի համար, պաշտպանելու հարազատներին ու արժեքները՝ երբեք չհրաժարվելով իրենց ժառանգությունից ու հին սովորություններից:

Տորք Անգեղի համար, որն էլ հսկաների ներկայացուցիչներից մեկն է, այս ապրելակերպը խորհրդանշում է արական արժանիքների ուժեղ բացահայտումը, որի մեջ են համադրված նաև մարդկային և բնական ուժերը։

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Հարցական դերանունները փոխարինի՛ր տրվածնախադասություններով:

Բազմախոստում է կենդանիների աշխարհը, ո՞ր :  Օձերի որոշ տեսակներ, ո՞ր դեպքում, ջերմությանհազարերորդական աստիճանի փոփոխությաննարձագանքում են:  Չղջիկն այնքան նուրբլսողություն ունի, որքա՞ն : Արու թիթեռնիկն իր«անտենայով» իմանում է էգի տեղը նույնիսկ այնդեպքում, ո՞ր դեպքում: Ե՞րբ, հնարավոր կլինիարտասովոր զգայուն ռադիոաստղադիտակներստեղծել: Իսկ դա հնարավորություն կտա լսելուազդանշաններ, ինչպիսի՞:
Դրանից գիտնականները սովորելու շատ բանունեն: Անգամ շատ հեռու են լինում քամու կամկրակի գոտուց: Իր ծղրտոցից երկու հազարանգամ ավելի բարձր աղմուկի մեջ էլ մոծակիբզզոցը լսում է: Նա հինգ կիլոմետր հեռու է լինում: Գիտնականները թիթեռնիկի «անտենայի» ուչղջիկի լսողական ապարատի աշխատանքիսկզբունքը հասկանան: Դրանց աղբյուրը ինչ-որտեղ տիեզերքում է:

1. Բազմախոստում է կենդանիների աշխարհը, ո՞ր կենդանիների վրա հարցեր են առաջանում:
2. Օձերի որոշ տեսակներ, ո՞ր դեպքում ջերմության հազարերորդական աստիճանի փոփոխությանն արձագանքում են:
3. Չղջիկն այնքան նուրբ լսողություն ունի, որքա՞ն հեռու է կարողանում լսել աղմուկներ:
4. Արու թիթեռնիկն իր «անտենայով» իմանում է էգի տեղը նույնիսկ այն դեպքում, ո՞ր դեպքում է նա անտեսանելի լինում:
5. Ե՞րբ հնարավոր կլինի արտասովոր զգայուն ռադիոաստղադիտակներ ստեղծել:
6. Իսկ դա հնարավորություն կտա լսելու ազդանշաններ, ինչպիսի՞ տիեզերական բնույթ ունեցող ազդանշաններ:
7. Դրանից գիտնականները սովորելու շատ բան ունեն:
8. Անգամ շատ հեռու են լինում քամու կամ կրակի գոտուց:
9. Իր ծղրտոցից երկու հազար անգամ ավելի բարձր աղմուկի մեջ էլ մոծակի բզզոցը լսում է:
10. Նա հինգ կիլոմետր հեռու է լինում:
11. Գիտնականները թիթեռնիկի «անտենայի» ու չղջիկի լսողական ապարատի աշխատանքի սկզբունքը հասկանում են:
12. Դրանց աղբյուրը ինչ-որ տեղ տիեզերքում է: