ՀՀ գյուղատնտեսությունը:Ընդհանուր բնութագիրը :Հողային ֆոնդը: Գյուղատնտեսական հողաբարելավում

1.Ի՞նչ փոփոխություն է կրել գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպումը խորհրդային և հետխորհրդային տարիներին:

Գյուղատնտեսությունը հիմնված էր պետական և կոլեկտիվ սեփականության վրա՝ սովխոզներ և կոլխոզներ:1991 թ. հողի սեփականաշնորհումից հետո անցում կատարվեց մասնավոր սեփականության:

2.Գնահատե’լ գյուղատնտեսության դերը ՀՀ տնտեսության մեջ:

Զբաղվածությունը, պարենի պաշարը, ՀՆԱ-ն

3.Նշե’լ գյուղատնտեսության մասնագիտացած ճյուղերը, որոնք ունեն արտահանման նշանակություն:

Պտղաբուծություն, խաղողագործություն, բանջարաբուծություն

4.Ինչպիսի՞ն է ՀՀ հողային ֆոնդի կառուցվածքը,որտե՞ղ են տարածված խոշոր հողատարածությունները:

Գեղարքունիք, Արմավիր, Արարատ, Շիրակ և այլն

5.Նշե’լ Հայաստանի մելորացիայի հիմնական տեսակները:

Ոռոգում, չորացում և այլն:

Ածխածին

Ի՞նչ տարբերություն կա ածխածնի (II) օքսիդի (CO) և ածխածնի (IV) օքսիդի (CO₂) միջև՝


ա) կառուցվածքի


CO-ն ունի եռակի կապ իսկ CO2-ը կրկնակի եռակի կապ:


գ) վտանգավորության առումով։

Անգամ փոքր քանակներով CO գազը շնչելը խիստ թունավոր է և կարող է դժբախտ պատահարների պատճառ դառնալ:

CO2-ը նույնպես թունավոր է, բայց ոչ այնքան ինչքան CO-ն:

2.Բացատրիր՝
ինչպիսի՞ քիմիական կապ կա CO մոլեկուլում :

Եռակի կովանլենտային:

3.Լրացրու և հավասարեցրու ռեակցիան՝


ա) C + O₂ → CO2

բ) 2CO + O₂ → 2CO2

գ) CO₂ + C → 2CO

4.Քանի՞ մոլ CO կստացվի, եթե այրվի 24 գ ածխածին թթվածինը:

24/12=2

5.Ի՞նչ բանաձև ունի ածխաթթուն։ Ածխաթթուն ուժե՞ղ է, թե՞ թույլ թթու։Ի՞նչ գույնի է դառնում լակմուսը ածխաթթվի լուծույթում։

H2CO3

թույլ թթու

կարմիր

6.Ի՞նչ է նշանակում, որ թթուն երկհիմն է։

Կա երկու ջրածնի ատոմ:

7. Գրիր ածխաթթվի առաջացման ռեակցիան։

CO2+H2O=H2CO3

8. Ի՞նչ երկու տեսակի աղեր է առաջացնում ածխաթթուն։

Կարբոնատներ և հիդրոկարբոնատներ

9. Ո՞ր կարբոնատներն են ջրում լուծելի։

Ալկալիական մետաղների ու ամոնիումի կարբոնատները:

10. Ի՞նչ է տեղի ունենում անլուծելի կարբոնատները տաքացնելիս։

Դրանք քայքայվում են:

11. Ինչպե՞ս են ստացվում հիդրոկարբոնատները։

Դրանք ստացվում են կարբոնատների լուծույթներն ածխաթթու գազի հետ փոխազդելիս:

12. Ինչպիսի՞ նյութեր են առաջանում NaHCO₃-ի տաքացման ժամանակ։

Նատրիումի կարբոնատ, ածխաթթու գազ և ջուր:

13. Ինչու՞ Ca(HCO₃)₂-ի քայքայումը կախված է ջերմաստիճանից։

Ջերմային անկայունության պատճառով:

14. Խնդիր1

Քանի՞ մոլ ածխաթթու կստացվի, եթե 3 մոլ CO₂-ի միայն 1/3 մասն է փոխազդում ջրի հետ:

3*1/3=1

Խնդիր 2

Տրված է ռեակցիան՝
CO₂ + H₂O ⇄ H₂CO₃Քանի՞ մոլ H₂CO₃ կստացվի, եթե ունենք 88 գ CO₂ (ենթադրելով՝ ամբողջը փոխազդում է)։

88/44=2

Խնդիր 3

Քանի՞ գրամ CO₂ կանջատվի 168 գ NaHCO₃ տաքացնելիս։Ռեակցիա՝
2NaHCO₃ → Na₂CO₃ + CO₂ + H₂O

168/84=2

1*44=44

Ինչպիսի՞ խնդիրներ էին ծառանում հայրենազրկված և օտար երկրներում ապաստանած հայերի առջև։

Հայրենիքից զրկվելը մարդու համար ամենածանր հարվածներից է, քանի որ նա կորցնում է իր տունն ու իր արմատները: 1915 թվականի ցեղասպանությունից հետո հազարավոր հայեր ստիպված եղան ապաստան փնտրել աշխարհի տարբեր երկրներում՝ կազմավորելով հայկական ,,սփյուռքը,,:

Օտար երկրներում հաստատված հայերի համար ամենամեծ խնդիրը սեփական ինքնությունը պահպանելն ու նոր հասարակության մեջ տեղ գտնելն էր:

Տնտեսական տեսանկյունից գաղթականների վիճակը շատ ծանր էր: Արևմուտքի զարգացած երկրներում, օրինակ՝ ԱՄՆ-ում կամ Ֆրանսիայում, նրանք ստիպված էին կատարել ամենացածր վարձատրվող ու միաժամանակ ֆիզիկապես ծանր աշխատանքները: Վիլյամ Սարոյանի ,,Նռնենիները,, պատմվածքում մենք տեսնում ենք հայ մարդու կերպարը, ով փորձում էր ամերիկյան չոր հողում նռնենիներ աճեցնել: Դա պարզապես այգեգործություն չէր, այլ կարծես հայրենիքի մի մասնիկը օտարության մեջ փոխանցելու փորձ: Սակայն տեղացիների անտարբերությունը և տնտեսական դժվարությունները հաճախ կործանում էին այդպիսի հայրենասիրական երազանքները, այնպես՝ ինչպես չորացան պատմվածքի նռնենիները: Մյուս կողմից, հայերը բախվում էին մշակութային ,,անկմանը,,: Օտարազգիները նրանց չէին ճանաչում և հաճախ վատ էին վերաբերվում՝ համարելով ,,անհայրենիք,, մարդիկ: Այս պայմաններում ազգային ինքնությունը պահպանելը դառնում էր գոյատևման միակ միջոցը: Եթե հայերը մոռանաին իրենց լեզուն և սովորույթները, նրանք վերջնականապես կձուլվեին ու կանհետանային որպես տեսակ: Այսօր էլ է ,,սփյուռքում,, ապրող հայերի համար անհրաժեշտություն հայ մնալը: Իսկ դա հնարավոր է միայն ընտանիքի, դպրոցի և հիշողության միջոցով: Ինչպես Սարոյանի պատմվածքի հերոսները, այնպես էլ ժամանակակից հայ սերունդները պետք է հասկանան, որ հայրենիքը ոչ միայն հողն է, այլև այն մշակույթը, պատմությունը և սվորությները, որոնք մենք կրում ենք մեր մեջ:

Այսպիսով՝ կարող ենք ասել, որ հայրենազրկված հայության ճանապարհը լի էր արգելափակումներով: Բայց իմ կարծիքով հենց այդ դժվարությունները ստիպեցին մեզ ավելի հայրենասեր լինել: Ինքնության պահպանումը սփյուռքում այն ուժն է, որը թույլ չի տալիս, որ հայի տեսակը ,,չորանա,, հողի վրա, ինչպես Սարոյանի պատմվածքի դեպքում չորացան նռնենիները:

I would like my favourite occupation to be my speciality.

Many people believe that the best way to live is to make sure your job is something you actually enjoy doing. For me, that favorite thing is business because I love the idea of taking a fresh idea and turning it into something real that helps people. When you specialize in a field you truly like, work doesn’t feel like a heavy burden; instead, it feels like a challenge you are excited to solve. You naturally want to learn more, stay updated on new trends, and work harder because you are genuinely interested in the results. Even when things get difficult or the market changes, having that passion for business gives you the energy to keep going and find new solutions. By making my favorite interest my professional career, I can make sure that my daily life is full of energy and purpose. It is about more than just earning money; it is about spending my time on something that makes me feel creative and successful every single day.

Վիետի թեորեմը

1)Պարզեք` հավասարումն արմատներ ունի՞ (եթե ունի, գտեք նրանց գումարը և արտադրյալը).
ա) x2 — x + 1 = 0

չունի
բ) x2 + x + 3 = 0

չունի
գ) x2 + 3x — 2 = 0

x1*x2=-2

x1+x2=-3


դ) x2 — 3x + 2 = 0

x1*x2=2

x1+x2=3

2)Առանց լուծելու հավասարումը, որոշեք նրա արմատների նշանները․
ա) x2 — 7x + 12 = 0

դրական
բ) x2 + 7x + 12 = 0

բացասական
գ) x2 + 5x — 14 = 0

բացասական և դրական
դ) x2 — 5x — 14 = 0

բացասական և դրական

3)x2 + 3x — 1 = 0 հավասարումն ունի երկու արմատներ x1 և x2 ։ Հաշվե՛ք
ա) x1 + x2

-3
բ) x1 * x2

1
գ) (x1 + x2)2

9
դ) x12 + x22

7

SOS – Save Our Space. We need your help to clean up our city. What have you ever done or are going to do to keep it clean?

Our city is our home, and we must work together to keep it beautiful. When we leave trash on the streets, it hurts the environment and makes our home look bad. “Save Our Space” is a reminder that everyone can help.

The best way to help is very simple: do not throw garbage on the ground. We should always use trash cans. If you have a piece of paper or a plastic bottle and you don’t see a bin, keep it in your bag until you get home. If we all stop polluting the streets, our city will stay clean and healthy for everyone.

At our school, we are learning new ways to protect nature. We do this in two main ways:

Technology Classes: We use special machines and devices to help us pick up trash. This makes cleaning faster and shows us how science can save the planet.

Clean-up Days: Sometimes, our school organizes special days where students and teachers go outside together to pick up litter in the neighborhood.

I promise to never litter and to always help during our school clean-ups. By working together and using our technology, we can make our city a wonderful place to live. Small actions today make a big difference tomorrow!

Առարկայի պատկերի կառուցումը բարակ ոսպնյակում: Բարակ ոսպնյակի բանաձևը: Խոշորացում

1.Ինչով են տարբերվում առարկայի իրական և կեղծ պատկերներները:

Իրական պատկերն առաջանում է ոսպնյակով անցած ճառագայթների հատումից: Այն կարելի է ստանալ էկրանի վրա:

Կեղծ պատկերն առաջանում է բեկված ճառագայթների շարունակությունների հատումից: Այն հնարավոր չէ ստանալ էկրանի վրա:

2.Որոնք են այն «հարմար» ճառագայթները, որոնց օգնությամբ սովորաբար կառուցում են առարկայի պատկերը ոսպնյակում:

Գլխավոր օպտիկական առանցքին զուգահեռ ճառագայթը, որը բեկվելուց հետո անցնում է կիզակետով՝F

Ոսպնյակի օպտիկական կենտրոնով անցնող ճառագայթը `O, որը չի բեկվում և շարունակում է իր ուղղագիծ ընթացքը:

Կիզակետով անցնող ճառագայթը, որը բեկվելուց հետո դառնում է զուգահեռ գլխավոր օպտիկական առանցքին:

3.Գրեք բարակ ոսպնյակի բանաձևը:

1/F=1/d+1/f

4.Ինչն են անվանում ոսպնյակի խոշորացում: Գրեք խոշորացման բանաձևը:

Г=h1/h=f/d

5.Ձեռքի տակ ունենալով միանյն քանոն՝ ինչպես կարող եք որոշել հավաքող ոսպնյակի կիզակետային հեռավորությունը, եթե օրն արևոտ է:

Եթե հավաքող ոսպնյակն ուղղեք դեպի Արևը և դրա հետևում պահեք թղթի կտոր կամ հարթ մակերևույթ: Ոսպնյակը մոտեցրեք կամ հեռացրեք այնքան ժամանակ, մինչև թղթի վրա ստանաք Արևի ամենափոքր և պայծառ կետը: Քանոնով չափեք հեռավորությունը ոսպնյակի կենտրոնից մինչև այդ կետը. դա էլ հենց կլինի կիզակետային հեռավորությունը:

Համո Սահյան ստեղծագործություններ

1.Կարդացե՛ք Սահյանի բանաստեղծությունները, վերլուծե՛ք։

Անտառում, Մասրենի,Անունդ տալիս

Համո Սահյանի ,,Անտառում,, բանաստեղծությունը պատկերում է բնության մի խորհրդավոր ու ապրող աշխարհ, որտեղ ամեն մի թուփ ու կենդանի ունի իր զգացմունքը։ Այստեղ աշնան խաղաղությունը բախվում է անտառի ներքին անհանգստությանն ու կյանքի դաժան օրենքներին։

,,Մասրենի,, ստեղծագործության մեջ հեղինակը բույսի միջոցով խոսում է մարդկային մենության և հպարտության մասին։ Լքված ու փշոտ մասրենին դառնում է անտարբեր դարում իր տեսակը պահող վեհ անհատի խորհրդանիշը։

,,Անունդ տալիս,, բանաստեղծությունը Հայաստանի հոգեվիճակների ու պատմական հիշողության մասին է։ Սահյանը հայրենիքը հավաքում է մամռոտած քարերի, լքված թոնիրների ու բնության գույների մեջ՝ ստեղծելով կարոտի մի անվերջանալի պատկերասրահ։

2. Ընթերցե՛ք Սահայանի բանաստեղծությունները համացանցից, ընտրե՛ք ձեզ դուր եկածները։ 

Ինձ ասում են՝ թե խելոք մնա

3. Բնությունը Սահյանի պոեզիայում։ Ներկայացրե՛ք ձեր մտորումները։ 

Բնության նկարագրությունները Սահյանի պոեզիայում

Խնդիրներ թեստերից

1)Երկու զուգահեռ ուղիղները երրորդով հատելիս առաջացած միակողմանի անկյուններից մեկը 26°-ով մեծ է մյուսից։ Գտնել այդ անկյուններից փոքրի աստիճանային չափը:

77

2)Շրջանագծի երկու իրար հատող լարերից մեկը տրոհված է 12 մ և 3 մ հատվածների, իսկ մյուսը կիսվում է: Գտնել երկրորդ լարի երկարությունը:

12

3)Գտնել խորանարդի ծավալը, եթե նրա կողմնային մակերևույթի մակերեսը 100 է։

125

4)Գտնել x-ը, եթե A (2; 3), B(x; 1) կետերի հեռավորությունը 2 է:

2

5)Գտնել 3a-ն, եթե a {5;-2}:

{15;-6}

6)Գտնել AB հատվածի միջակետի կոորդինատները, եթե A (2;3), B(4; 1):

(3;2)

7)Շեղանկյան մակերեսը 96 սմ2 է, իսկ անկյունագծերից մեկի երկարությունը՝ 12 սմ: Գտնել շեղանկյան կողմի երկարությունը։

10

Գտնել շեղանկյան բարձրության երկարությունը։

9,6

Պարամետր

1)Տրված է հետևյալ պարամետրական հավասարումը.
x2 — 2x — a = 0
a –ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի մեկ լուծում:

-1
a–ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի երկու լուծում:

(-1;)
a–ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումը լուծում չունի:

(-;-1)

2)Տրված է հետևյալ պարամետրական հավասարումը.
x2 — 6x + a = 0
a-ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի մեկ լուծում:

9


a-ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի երկու լուծում:

(9;)


a–ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումը լուծում չունի

(-;9)

3)Տրված է հետևյալ պարամետրական հավասարումը.
x2 + ax + 1 = 0
a -ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի մեկ լուծում:

2


a–ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի երկու լուծում:

(2;)


a –ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումը լուծում չունի:

(-;2)

4)Տրված է հետևյալ պարամետրական հավասարումը.
x2 + ax + 100 = 0
a -ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի մեկ լուծում:

20
a -ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի երկու լուծում:

(20;)
a -ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումը լուծում չունի:

(-;20)

5)Տրված է հետևյալ պարամետրական հավասարումը.
x2 = 4a2 — 100
a –ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի մեկ լուծում:

5, -5


a–ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի երկու լուծում:

(-;-5)U(5;)
a –ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումը լուծում չունի:

(-5;5)

6)Տրված է հետևյալ պարամետրական հավասարումը.
x2 = a2 — 1
a –ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի մեկ լուծում:

1, -1
a -ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումն ունի երկու լուծում:

(-;-1)U(1;)


a-ի ի՞նչ արժեքի դեպքում հավասարումը լուծում չունի:

(-1;1)